TÜRK RESİM SANATÇILARINDAN BİR KESİT: TRABZONLU RESSAMLAR
Öz
Sanat, sanatçı ve toplum birbiriyle etkileşim halindedir. İçinde yaşadığı toplumun bir üyesi olan sanatçı, yaşadığı çağın özelliklerinden, toplumunun kültürel dokusundan ve coğrafyasından beslenir ve etkilenirken ortaya koyduğu sanat eserleriyle de toplumu etkilemektedir. Bu çalışmanın odağında Türk resim sanatçılarından bir kesitle Trabzonlu ressamlar yer almaktadır. Araştırma ile içinde doğup büyüdükleri şehrin kültürel dokusu ve coğrafi konumunun Trabzonlu ressamlar üzerindeki etkileri irdelenmeye çalışılmıştır. Araştırma kuramsal ve sahaya yönelik bir birleşimi içermektedir. Kuramsal çerçeveyi sembolik etkileşimci sosyoloji bağlamında Howard S. Becker’in “sanat dünyaları” kavramı ve sanat sosyolojisine yaklaşımı; araştırmanın saha boyutunu ise Trabzonlu dokuz ressamla yapılan derinlemesine mülakatlar oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak önceden hazırlanmış yarı yapılandırılmış bir form uygulanmıştır. Araştırmanın amacına uygun olarak hazırlanan açık uçlu sorular ressamlara yöneltilmiş ve alınan cevaplar deşifre edilerek betimsel analiz yapılmıştır. Araştırmaya katılan sanatçıların resim sanatına yönelik geçmişleri, sanatsal üretimleri ve resim sanatına katkıları, Trabzon’un resim sanatına ve sanatçıya etkisi üzerine veriler derlenmiştir. Sanat sosyolojisi kapsamında, Becker’in ‘sanat dünyaları” kavramından hareketle veriler değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AND, M. (1988). 16. Yüzyılda İstanbul üzerine renkli resim albümleri. Kültür ve Sanat, Sayı 1, Aralık. AND, Metin. (1990). 17. yüzyıl Türk çarşı ressamları ve resimlerinin belgesel önemi. Kültür ve Sanat, Sayı 8, s.5-12 ARSAL, Oğur. (2000). Modern Osmanlı Resminin Sosyolojisi. (1839-1924). Çev. Tuncay Birkan. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. ASLANAPA, Oktay. (1990). Türk Sanatı-Başlangıcından Beylikler Devrinin Sonuna Kadar-Cilt 1-2, Kültür Eserleri Dizisi: 158, Ankara Kültür Bakanlığı Yayınları. ATATÜRK’ÜN SÖYLEV VE DEMEÇLERİ (I-III),(2006). Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara: Divan Yayıncılık Ltd. Şti. AYAN, Aydın. (2013). Trabzon sanat hayatının tarihsel izlerine bir bakış. TAMEV “Yolu Trabzon’dan Geçen Sanatçılar”, İstanbul. BAYNES, Ken. (2002). Toplumda Sanat. Çev.Yusuf Atılgan. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. BECKER, Howard S. (2013a). Hariciler (Outsiders): Bir Sapkınlık Sosyolojisi Çalışması. Çev. Şerife Geniş &Levent Ünsaldı. Ankara: Heretik Yayıncılık. BECKER, Howard S. (2013b). Sanat Dünyaları. Çev. Evren Yılmaz. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. BECKER, Howard S. (2016). Peki ya Mozart? Peki ya Cinayet?: Vakalar Üzerinden AkılYürütmek. Çev. Özlem Alioğlu Türker &Ebru Arıcan. Ankara: HeretikYayıncılık. BİNAY, Berivan ve TATLICAN, Ümit (2018). Sembolik etkileşimcilik ve gündelik hayatın sosyolojisi. Gündelik Hayat Sosyolojisi. Temalar, Sorunsallar ve Güzergahlar. Ed. Ali Esgin ve Güney Çeğin. Ankara: Phoenix Yayınları. ÇAĞAN, Kenan (2006). Sanat sosyolojisinin imkanına ve inşasına dair. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 13. DELEON, Jak. (1988). Osmanlı döneminde yabancı ressamlar, Gergedan, Sayı 19. DİYARBEKİRLİ, Nejat. (1993). İslamiyetten önce Türk Sanatı”. Başlangıcından Bugüne Türk Sanatı. Genel yayın No:342. Sanat Dizisi:45. Ankara: İş Bankası Kültür Yayınları. ERINÇ, M. Sıtkı (2009). Sanat Sosyolojisine Giriş. Ankara: Ütopya Yayınları. İSKENDER, Kemal. (1988). Türk resminin dünü, bugünü ve geleceği. Gergedan, Sayı 19. KARADENİZ PLASTİK SANATLAR DERNEĞİ http://www.karadenizpsd.com KOÇAN, Hasan. (1985). Bugün ve gelecek açısından Türk resimleri. Türkiye’de Sanatın Bugünü ve Yarın. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları:1. ÖNER, Sema. (1991). Tanzimat sonrası osmanlı saray çevresinde resim etkinliği. M.S.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Arkeoloji ve Sanat Tarihi, Ana Bilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul. ÖZCAN, Nilüfer. (2019). Sanat. Sosyoloji. Ed. Esra Sağlam, Aslıhan Boyacı, Bakacak. Ayça Gelgeç Bakacak, Ankara: Siyasal Kitabevi. ÖZKAN, Baysal. (2005). Türk resim sanatına toplumsal dinamiklerin yansımaları.Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. RENDA, Günsel. (1977). Batılılaşma Dönemi Türk Resim Sanatı 1700-1850. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları. ŞEN, Emre. (2009). Trabzon Yöresi Sanatçıların (Ressamların) Çağdaş Türk Resmindeki Yeri ve Sanat Eğitimine Katkıları. Selçuk Üniversitesi, Güsel Sanatlar Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Konya. TAMEV, Trabzon Araştırmaları Merkezi Vakfı (2013). Yolu Trabzon’dan Geçen Sanatçılar. İstanbul. TANSUĞ, Sezer. (1986). Çağdaş Türk Sanatı. İstanbul: Remzi Kitabevi. ULUSOY, M.Demet (1993). Sanat sosyolojisinde temel yaklaşımlar. H.Ü. Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 10, Sayı 1, Temmuz
