HÂBİL İLE KÂBİL KISSASI VE MİNYATÜR SANATINA YANSIMALARI
Öz
Hâbil ile Kâbil’in kıssası hakkındaki en doğru bilgileri, Kuran-ı Kerim’den ediniyoruz. Kuran’ın yanı sıra diğer tek tanrılı ilahi dinlerin kutsal kitaplarında da Hâbil ile Kâbil kıssası anlatılmaktadır. İlâhi kitaplarda aktarılan bilgiler, hikâyenin halk arasında bilinen ve anlatılan metnini oluşturmaktadır. Tüm bu bilgiler özünde aynı olmakla beraber, detaylarda birbirinden farklılıklarda göstermektedir.
Bu kıssanın edebi metinleri süsleyen konusu, görsel sanatlar açısından da merak uyandırıcı ve dikkat çekici olmuştur. Minyatür sanatındaki, dini konulu eserler incelendiğinde Hâbil ile Kâbil’in kıssasını anlatan pek çok örnek görmekteyiz.
Hâbil ile Kâbil’in kıssasını anlatan minyatür örnekleri incelenerek bir karşılaştırma yapılmıştır. Bu örnekler farklı dönem ve üsluplarda yapılmış olmasına karşın, kompozisyon düzenleri ve kurgularının birbirleriyle büyük benzerlikler gösterdiği görülmektedir. Bu durumun sebepleri üzerinde duracak olursak, kompozisyonları çizen nakkaşların kıssayı yorumlarken, kutsal kitaplar ve rivayetlerden edindikleri bilgilerin odak noktalarını net bir biçimde, birbirleri ile çelişmeden vurguladıklarını söyleyebiliriz. Bir diger sebepse, kıssayı yorumlayan nakkaşların birbirlerinden etkilenerek aynı odak noktasını benzer bir kompozisyon düzeni ve kurgusu içinde çizmiş olmalarıdır.
Hâbil ile Kâbil’in kökeni, kutsal kitaplar ve rivayetlerin anlatıları, Hâbil ile Kabil’in arasındaki mesele, çözüm yolları, Allah’a sundukları sungu, Kabil’in cinayeti, kargaların dersi gibi konular, literatürden araştırılarak aktarılmıştır. Bunun yanı sıra, kutsal kitaplarda kıssa hakkında verilen bilgilerin benzer ve farklı yönleri üzerinde durularak, yapılan değerlendirmelerin aktarımı sağlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Hâbil ile Kâbil,Hz. Âdemin iki oğlu,sungu,karga,minyatür sanatı
Kaynakça
- ATEŞ, Süleyman (1995). Kur’ân-ı Kerim Tefsiri. İstanbul: Milliyet Gazetecilik. 2: 770-771. AND, Metin (2007). Minyatürlerle Osmanlı-İslam Mitologyası. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. ATUK,Cengiz (2009) “Âdem ve Havva’nın Kitabı: Eski Ahit Apokrifasında Âdem ve Havva’nın Hayatı”. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2006/2, c. V, sayı: 10. BAĞCI, Serpil ve diğerleri (2006). Osmanlı Resim Sanatı. İstanbul: Mas Matbacılık. DİKBIYIK,Çoşkun (2018). Günah Eyleminin Kökenine Dair Sosyolojik Bir Deneme Âdem Kıssası Örneği. Tekirdağ İlahiyat Dergisi,4 (2)506-538. GÜNSEL,Renda (1977).Türk ve İslam Eserleri Müzesindeki Zübdet-üt Tevarih’ in Minyatürleri:İstanbul Kültür Bakanlığı Yayınları Sanat Dergisi, 3(6) 58-67. ÖZTÜRK, Mustafa (2004). Kur’an, Kitab-ı Mukaddes ve Sümer Mitolojisinde Habil- Kabil Kıssası. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi,4(1),161-162. ŞOLA, Hanefi. ( 2015). “Muhammed Abduh’un Âdem Kıssasına Yaklaşımı”, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 15(1),203-228. YAZIR, M. Hamdi (1979). Hak Dini Kur’an Dili. İstanbul: Eser Neşriyat, Cilt:3 URL-1:Hâbil ve Kābil, Hz. Âdem ile Hz. Havvâ’nın ilk iki oğlu. Ömer Faruk Harman, https://islamansiklopedisi.org.tr/habil-ve-kabil ( Erişim:05:01:2020).
