TÜRKİYE’DE YAŞLILIK VE YAŞLILIKLA YÜZLEŞME ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Doğumla başlayıp ölüme kadar devam eden yaş alma süreci, kültürler tarafından farklı zamanlarda, değişik biçimlerde anlamlar yüklenerek değerlendirilmektedir. Türk düşünce yapısı genel olarak insanların yaş aralıklarına birtakım gereklilikler yüklemiş ve bu insanların bu gereklilikleri yerine getirmesini bekler mahiyettedir. Bu düşünce sistemi dilde kendisine geniş bir yer bulmuştur. Türkçedeki atasözleri, deyimler ve özlü sözler gibi kalıplaşmış ifadeler insanların yaşlarıyla ve yaşlılık dönemleriyle yüzleşmelerini ister mahiyettedir.
Bu çalışmada ilk olarak yaşlılığın Türkiye’deki hâkim olan düşünce yapısındaki yeri genel hatlarıyla ortaya konulmuş; sonrasında bireyin yaşlılığa bağlı olarak kendisinde meydana gelen değişiklikleri kabul etme sürecinde önemli bir kavram olarak görülen yüzleşme kavramı açıklanmıştır. Çalışma Türkiye Türkçedeki atasözleri, deyimler ve özlü sözlerden seçilen örneklerin yaşlılıkla yüzleşme bağlamında incelenmesi ile devam etmiştir. Çalışma neticesinde, Türkiye’de yaşlılığın bireyin yüzleşmesi gereken bir süreç olarak görüldüğü, bu düşüncenin dile de aynı şekilde yansımasının bireyin psikolojik olarak bu süreci kabul etmesine katkı sağladığı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKÇAY, Cengiz (2011). Yaşlılık: Kavramlar, Kuramlar ve Yaşlılığa Hazırlık, İstanbul, Kriter Yayınevi.
- BODNER, Ehud (2009). On the origins of ageism among older and younger adults. International Psychogeriatrics, 21 (6), 1003-1014.
- ÇETİN, Nagihan (2018). “1990 Sonrası Türkiye’de Oluşan Töre Algısında Kitle İletişim Araçlarının Rolü”, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, İstanbul, 2018.
- DELLOFF, Linda Marie (1987). Distorted Images: The Elderly and the Media, Christian Century, 7-14.
- GÜNAY, Umay (2005). Türkiye’de Âşık Tarzı Şiir Geleneği ve Rüya Motifi, Ankara, Akçağ Yayınları.
- HOOYMANN, Nancy, KIYAK, Asuman (1991). Social Gerontology: A Multidisciplinary Perspective. Washington: Allynand Bacon.
- KURUOĞLU, Huriye- SALMAN, Semih (2017). “Medyada Yaşlılık ve Türk Sinemasında Yaşlılık Temsili”, Abant Kültür Araştırmaları Dergisi, Cilt 2, Sayı 3, s. 1-23.
- KÜÇÜKOĞLU, Ali (2015). “Türk Halk Hikâyelerinde Ak Sakallı İhtiyar, Derviş ve Hızır Tipi”, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Edirne.
- MANDIRACIOĞLU, Aliye- LÜLECİ, N. Emel- ÖZVURMAZ, Safiye (2017). “Türkiye ve Türk Cumhuriyetleri’nde Toplumun Yaşlılara Yönelik Görüşleri”, Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, Cilt 10, Sayı 2, s. 76-86.
- ÖZARSLAN, Metin (2001). Erzurum Âşıklık Geleneği, Ankara, Akçağ Yayınları.
