GELENEKSEL TOPLUMDAN MODERN TOPLUMA GEÇİŞTE KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ TOPLUMSAL ETKİSİNİN ÂŞIK TARZI ŞİİR GELENEĞİ ÜZERİNDEN OKUNMASI
Öz
19. yüzyıl kuramcıları modern dönemdeki değişimi anlamak ve bu sürecin istenilen şekilde yönetilmesini sağlayabilmek için çeşitli teoriler ortaya atmışlardır. Bu teoriler doğrultusunda farklı çalışmalar yapılırken 20. yüzyıla gelindiğinde yeni gelişmelerle modernleşme sürecine yönelik teorilerde de çeşitlenme artmıştır. Bu çeşitlilik içerisinde teknolojinin maksatlı veya maksatsız kullanımına yönelik teoriler dikkat çekmektedir. Bu hususta kitle iletişim araçlarının kullanımı üzerinde özellikle durulan bir konu olmuştur. Bu araçlarla iletişim şekli değişmekte ve yenilik hızla topluma enjekte edilebilmektedir. Bu durumda toplumda değişim yaşanırken geleneksel olan ile modern olanın çatışması da beraberinde gelmektedir.
Bu makalede, kitle iletişim araçlarının toplum üzerindeki hakimiyetini iyiden iyiye kurduğu 20. yüzyılın sonundan itibaren ortaya çıkan değişimi, âşık tarzı şiir geleneği üzerinden okumak amaçlanmıştır. Burada yeni dönemin âşıkları , geleneğin, kitle iletişim araçları ise modern yapının temsilcileri olarak ele alınmaktadır. Bu sebeple yakın dönemin âşık tarzı şiir geleneği temsilcilerinden kitle iletişim araçlarının toplum üzerindeki etkisi ile ilgili örnek şiirler seçilerek incelemede bulunulacak, böylece bu araçların toplum içinde meydana getirdikleri değişim ve dönüşümler görülmeye çalışılacaktır. Şüphesiz modernizm, oluşturduğu araçlarıyla toplum üzerinde kendi sistemini kurmaya çalışırken birtakım değişmelere sebep olmuştur. Bu hususta âşıkların göstermiş oldukları tepkiler değişimin toplumsal etkisini görme imkânı vermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kültürel değişim,âşık,gelenek,modernizm,kitle iletişim araçları
Kaynakça
- AKIN, B. (2009), Diyarbakırlı Bir Saz Şairi Âşık Mah Turna. Ankara: BRC Basım.
- ALPTEKİN, A. B. (2003), Benden Toprak İstenir mi?. Konya: Dizgi Ofset.
- BATUR, M. (2014), Âşık Mehmet Batur Hayatı ve Şiirleri. İstanbul: Elif Matbaası.
- CERECİ, S. (2012), Modernleşme Sürecinde Medyanın Rolü: Yaklaşımların Sınırlanması Sorunu. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, sayı: 2, s.: 7-27.
- ÇULHA, H. (2011), Barıştan Yana. Ankara: Kuloğlu Matbaacılık.
- ERDOĞAN İ. ve ALEMDAR K. (2010), Öteki Kuram. İstanbul: Erk Yayıncılık.
- KABADAYI, A. (2009), Yüreğimin Şiirleri. Ankara: BRC Basım.
- KARA, Ş. (2011), Sevmek & Sevilmek. Ankara: Öncü Basımevi.
- KONGAR, E. (2014), Toplumsal Değişme Kuramları ve Türkiye Gerçeği. İstanbul: Remzi Kitapevi.
- KÖKSEL, B. (2012), 20. Yüzyıl Âşık Şiiri Geleneğinde Kadın Âşıklar. Ankara: Akçağ Yayınları.
