THE SURFACE DESIGN OF KERCHIEFS IN EGE UNIVERSITY MUSEUM'S TEXTILE COLLECTION

Anadolu halkının günlük yaşamda yaygın olarak kullandıkları çevreler, etrafı kıvrılıp oya ve işleme ile süslenmiş tekstillerdir. Çevrelerin yüzey tasarımında yer alan işlemeler ve motifler, Türk toplumunun kültürel özelliklerini ve sanatsal zevklerini yansıtmaktadır. Çevre, geçmişteki kullanım amacından uzaklaşmış olsa da değeri eksilmeyecek kültürel miraslarımızdan biridir. Batı bölgelerinde her ne kadar unutulmuş olsa da Anadolu’nun bazı kırsal bölgelerinde genç kızların çeyizlik olarak yapmaya devam ettiği çevreler, geleneğin sürdürülebilmesi açısından önemlidir. Bugün, çevreler geleneksel tekstiller kapsamında yerli ve yabancı müzelerde muhafaza edilmekte ve sergilenmektedir. Etnografik ürünlerin sürdürülebilirliğini sağlamada önemli rol üstlenen müzelerden biri de Ege Üniversitesi Etnografya Müzesi’dir. Birçok tekstil ürünlerini bünyesinde barındıran müzede ağırlıklı olarak Ege ve Balkan bölgelerine ait tekstiller sergilenmektedir. Bu tekstiller arasında hesap işi tekniğiyle işlenmiş çevre örnekleri de mevcuttur. Çalışmanın amacı, çevrelerin Türk kültüründeki yeri ve öneminin altını çizmektir. Alan araştırması, ayrıca eleştirel farkındalığın gelişmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda, müzedeki sekiz numaralı dolap içerisinde bulunan on beş adet işlemeli çevrenin altısı araştırma kapsamına alınarak tasarım özellikleri yönünden incelenmiştir. 

Çevres (kerchiefs) which Anatolian people commonly use in daily life, are textiles with folded sides ornamented with embroideries. The embroideries and patterns in the surface design of çevres reflect the cultural features and artistic tastes of Turkish society. Çevre is one of cultural heritages whose value will never lessen although it has got far away from its purpose of usage in the past. Even though they have been forgotten in western parts, çevres are important in terms of the continuation of the tradition, which young girls continue to perform as dowries in some rural parts of Anatolia. Today, çevres are preserved and displayed in domestic and foreign museums in the scope of traditional textiles. Ethnography Museum of Ege University is one of the museums having an important role in providing the sustainability of ethnographic products. In the museum including many textile products, the textiles of Aegean and Balkan regions are mostly displaced. Among these textiles there are çevre examples ornamented with counting work technique. The primary objectives of the study emphasize the importance and place of çevres in Turkish culture. This case study aims to contribute to developing critical awareness. In this context, six of the fifteen çevres in the locker number eight were taken in the scope of research, being examined in terms of their design features.