Araştırma Makalesi

VAN-HAKKARİ KİLİMLERİNDE YENİ BİR DESEN: AŞİRET KAVGASI

Cilt: 13 Sayı: 30 15 Haziran 2020
PDF İndir
EN TR

VAN-HAKKARİ KİLİMLERİNDE YENİ BİR DESEN: AŞİRET KAVGASI

Öz

Van-Hakkari kilimleri koyu renkleri ve yoğun desenleri olan, yöresel isimler ile anılan aşiret kilimleridir. Aşiretlerin yaşadığı yerlere bağlı olarak komşu yörelerde de dokunurlar.  Irak ve İran kilimleri ile benzerlik gösteren kilimlerde motif çeşitliliği fazladır. Kurtağzı, bereket, akrep, çengel, koç boynuzu, eli belinde, el, parmak, tarak, küpe, kuş, pıtrak ve bukağı gibi birçok motifin kullanıldığı görülmektedir. Aşiret Kavgası deseni; dokuyucunun dokuma sırasında Van-Hakkari yöresi kilimlerinde kullanılan motiflerden yola çıkarak doğaçlama tasarladığı yeni ve özgün bir desendir. Dokunan bir kilimin birebir aynısı tekrar yapılamaz. Bu yüzden Aşiret Kavgası desenine ait her kilim biriciktir. Desende geleneksel motifler, üçgen ve baklava formlarının birim tekrarı ile desteklenmektedir. Ayrıca dokuyucunun yorumu ile insan sureti, hayvan figürleri ve çiçekler stilize edilmiş, desenin içine serpiştirilmiştir. Kullanılan motif ve renkler çok çeşitli olup desen genel olarak yoğun ve karmaşık bir yapıdadır. Makalede dokuz adet Aşiret Kavgası desenli kilim incelenmiştir. Bu kilimler Hisar Anadolu Destek Derneği (HADD) tarafından bir sosyal sorumluluk projesi kapsamında Van’da açılan kilim atölyelerinde 2010-2020 yılları arasında dokunmuştur. Dernek envanterinde çok sayıda Aşiret Kavgası desenli kilim yer almaktadır. Bunların arasından kompozisyon, renk ve ebat açısından farklı özelliktekiler seçilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Van-Hakkari kilimleri,geleneksel,desen,dokumacılık,Aşiret Kavgası.

Kaynakça

  1. Alantar, H. (2007). Motiflerin Dili. İstanbul: İTKİB İstanbul Halı İhracatçıları Birliği.
  2. Alastair, H. - Wyhowska, J. L. (2008). Kilim: The Complete Guide. Londra: Thames and Hudson.
  3. Aytaç, Ç. (1989). El Dokumacılığı. Ankara: Türk Hava Kurumu Basım Evi.
  4. Dölen, E. (1992). Tekstil Tarihi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Yayınları No: 92/1, Matbaa Eğitimi Bölümü Yayın No: 6.
  5. Evans, B. (2017). Carpets on the New Silk Road. Hali Magazine, 192, 34-35.
  6. Güldür, M. - M., Şentürk, Z. (2015). Hakkari Kilimciliği Üzerine Bir Araştırma. Kalemişi Dergisi, 3, 6, 101-117.
  7. Karahan, R. (1998). Van Kilimleri (Kitapta Bölüm). Van Kilims. 52-55.
  8. Karahan, R. (2007). Dünden Bugüne Hakkari Kilimleri. Ankara: T.C. Turizm ve Kültür Bakanlığı.
  9. Mercan, M., S. (1998). Tarihte Van (Kitapta Bölüm). Van Kilims. Van: Van Valiliği. 17-24.
  10. Mercan, Ü., M. (2018). Yöresel El Sanatlarında Van Halısı. Vankulu Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1, 241-270.

Kaynak Göster

APA
Taylan, M. (2020). VAN-HAKKARİ KİLİMLERİNDE YENİ BİR DESEN: AŞİRET KAVGASI. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 13(30), 778-796. https://doi.org/10.12981/mahder.726392
AMA
1.Taylan M. VAN-HAKKARİ KİLİMLERİNDE YENİ BİR DESEN: AŞİRET KAVGASI. Motif Akademi. 2020;13(30):778-796. doi:10.12981/mahder.726392
Chicago
Taylan, Mine. 2020. “VAN-HAKKARİ KİLİMLERİNDE YENİ BİR DESEN: AŞİRET KAVGASI”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 13 (30): 778-96. https://doi.org/10.12981/mahder.726392.
EndNote
Taylan M (01 Haziran 2020) VAN-HAKKARİ KİLİMLERİNDE YENİ BİR DESEN: AŞİRET KAVGASI. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 13 30 778–796.
IEEE
[1]M. Taylan, “VAN-HAKKARİ KİLİMLERİNDE YENİ BİR DESEN: AŞİRET KAVGASI”, Motif Akademi, c. 13, sy 30, ss. 778–796, Haz. 2020, doi: 10.12981/mahder.726392.
ISNAD
Taylan, Mine. “VAN-HAKKARİ KİLİMLERİNDE YENİ BİR DESEN: AŞİRET KAVGASI”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 13/30 (01 Haziran 2020): 778-796. https://doi.org/10.12981/mahder.726392.
JAMA
1.Taylan M. VAN-HAKKARİ KİLİMLERİNDE YENİ BİR DESEN: AŞİRET KAVGASI. Motif Akademi. 2020;13:778–796.
MLA
Taylan, Mine. “VAN-HAKKARİ KİLİMLERİNDE YENİ BİR DESEN: AŞİRET KAVGASI”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, c. 13, sy 30, Haziran 2020, ss. 778-96, doi:10.12981/mahder.726392.
Vancouver
1.Mine Taylan. VAN-HAKKARİ KİLİMLERİNDE YENİ BİR DESEN: AŞİRET KAVGASI. Motif Akademi. 01 Haziran 2020;13(30):778-96. doi:10.12981/mahder.726392