SÖZLÜ VE YAZILI KÜLTÜR AÇISINDAN BEDRİ RAHMİ EYÜBOĞLU’NUN ŞİİRLERİNDE METİNLERARASI İLİŞKİLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Oral, written and electronic cultural environments have revealed new aesthetic perception styles that enable the reproduction of literary texts. Folk culture and folk literature texts in oral medium have been seen as a source in literary productions based on this tradition in written environment and original literary works. In this article, the method of intertextuality used in modern literary studies is used to explain the way written culture takes it from verbal media texts. While the concept of text is used for written cultural products in modern literature, it is accepted that all meaningful cultural forms are text in folklore studies. In this framework, Turkish folk culture texts based on oral tradition have entered the agenda of the intelligentsia with the Ottoman reform movements. The interest in folk culture, which started with the nationalization movements, became an important source of nutrition for intellectuals from different political segments in the Republic Period. In this context, Bedri Rahmi Eyüboğlu is one of the artists who use folk culture elements by transforming them into verbal language based signs. This situation is also related to Eyüboğlu's ideological attitude. In the article, the intertextual relationship in oral and written culture in Eyüboğlu's poems is discussed. The literature on the subject has been searched and Bedri Rahmi Eyüboğlu's poems have been analyzed using text analysis method. As a result, it was seen that Eyüboğlu reflected the sensitivity that prioritized public life and culture to poetry. Eyüboğlu used the indices of folk culture in his poems, generally by quotation method. This situation exemplifies the reproduction of cultural elements based on oral tradition in modern texts. In addition, Eyüboğlu contributed to the chain of history, culture and future with the intertextual relationship he established between oral and written culture.

Sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamları edebiyat metinlerinin yeniden üretilmesini sağlayan yeni estetik algılayış biçimlerini ortaya çıkarmıştır. Sözlü ortamdaki halk kültürü ve halk edebiyatı metinleri, yazılı ortamda bu geleneğe dayalı yapılan edebî üretimlerde ve özgün edebiyat ürünlerinde kaynak olarak görülmüştür. Bu makalede modern edebiyat çalışmalarında kullanılan metinlerarasılık yöntemi, yazılı kültürün sözlü ortam metinlerinden alımlama biçimini açıklamak için kullanılmıştır. Metin kavramı, modern edebiyatta yazılı kültür ürünleri için kullanılırken halk bilimi çalışmalarında anlamlı bütün kültürel biçimlerin metin olduğu kabul edilmektedir. Bu çerçevede sözlü geleneğe dayalı Türk halk kültür metinleri, Osmanlı yenileşme hareketleriyle birlikte aydın kesimin gündemine girmiştir. Millileşme hareketleriyle başlayan halk kültürüne olan ilgi, Cumhuriyet Döneminde farklı siyasî kesimlerden aydınların önemli beslenme kaynağı olmuştur. Bu bağlamda, Bedri Rahmi Eyüboğlu halk kültürü unsurlarını sözlü dile dayalı göstergelere dönüştürerek kullanan sanatçılardan birisidir. Bu durum Eyüboğlu’nun ideolojik tavrıyla da ilgilidir. Makalede Eyüboğlu’nun şiirlerinde sözlü ve yazılı kültürdeki metinlerarası ilişki ele alınmıştır. Konuyla ilgili literatür taraması yapılmış ve Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun şiirleri metin analizi yöntemiyle incelenmiştir. Sonuç olarak Eyüboğlu’nun halk hayatını ve kültürünü önceleyen duyarlılığı şiire yansıttığı görülmüştür. Eyüboğlu, halk kültürüne ait göstergeleri, genellikle alıntılama yöntemiyle şiirlerinde kullanmıştır. Bu durum sözlü geleneğe dayalı kültürel unsurların, modern metinlerin içerisinde yeniden üretilmesini örneklendirmektedir. Ayrıca Eyüboğlu, sözlü ve yazılı kültür arasında kurduğu metinlerarası ilişkiyle tarih, kültür ve gelecek zincirine katkıda bulunmuştur.