TUNCELİ’DE BAĞLAMA/SAZ YAPIMI VE MÜZİK KÜLTÜRÜ ÜZERİNE BİR ALAN ARAŞTIRMASI

Anadolu’nun hemen her yöresinde icra edilen ve kadim halk müziği sazlarımızdan biri olan bağlama, geleneksel müziğimizin öğrenimi ve aktarımında önemli bir noktada durmaktadır. Meydan, divan, tanbura, cura gibi çeşitleri olan ve genellikle dut ağacından geleneksel yöntemlerle üretilen bağlama çalgısı, günümüzde icra yönünden olduğu kadar, yapısal olarak da alternatif üretim metotlarıyla üretilmeye çalışıldığı bilinmektedir. Söz konusu alternatif üretim metotlarının geleneksel bağlama üretimi ile kıyaslanması hiç şüphesiz bu çalgının dinamik bir çizgide olduğunu ve çalgının yapısının yeni tınılara açık olduğunu da kanıtlar niteliktedir. Bu makalede, bağlamanın tarihsel serüveninden kısaca bahsedilerek Tunceli yöresinde müzik kültürü ve bölgedeki bağlama yapım ustalarının mevcut durumu ele alınmıştır. Söz konusu çalgının üretiminde alternatif/deneysel ne gibi arayışlar olduğuna yönelik süreçler üzerinde durulmuştur. Literatür taraması ve doküman incelemesinin yanı sıra nitel araştırma deseni kapsamında bir alan çalışması olarak tasarlanan bu çalışma, bölgede yaşayan kaynak kişilerle 17.10.2018 ve 01.10.2019 tarihleri arasında yapılan yüz yüze görüşmelerle gerçekleştirilmiştir.

The Baglama, which is one of the oldest instruments of Turkish folk music and played in almost every part of Anatolia, has a significant place in learning and transfer of our traditional music. It has many different types such as meydan, divan, tanbura, cura and is traditionally made of mulberry wood. However, today it is known that people try to come up with the alternative ways of producing the baglama both in its rendering and structure. A comparison between these alternative methods of production and the traditional method of baglama production undoubtedly proves that this instrument has a dynamic character and its structure is open to new timbres. This article will initially provide a brief historical background of the baglama and then deal with the current state of music culture and masters of the baglama production in Tunceli. While doing this, the paper will focus on what kind of alternative/experimental methods are being used in the processes of the baglama production. In addition to a review of the literature in the field, in accordance with the qualitative research design, this study is based on the face-to-face interviews which were done with the people living in the region between 17.10.2018 and 01.10.2019.