19. YÜZYIL RUS EDEBİYATINDA KADINLARIN DERGİCİLİK FAALİYETLERİ

Rus edebiyatı tarihinde kadınların ilk defa II. Yekaterina döneminde (1762-1796) özgürleşme sürecine dahil oldukları gözlenir. Bu duruma bağlı olarak kadınlar gerek düzyazı gerek şiir alanında yaptıkları çevirilerin yanısıra, özgün eserler de ortaya koyarlar. 19. yüzyılın başlarına gelindiğinde kadınların kültürel aydınlanma konusunda önemli roller üstlendikleri görülür. Kadınların edebi faaliyetlerinde gözlenen gelişim, dergicilik faaliyetlerine de sirayet eder. Bu bağlamda çalışmada 19. yüzyıl Rus edebiyatında kadınların dergicilik faaliyetleri kronolojik olarak incelenmektedir. Yaşanan sosyo-kültürel olayların dönem edebiyatına yansımaları göz önünde bulundurularak yapılan incelemede, 18. yüzyılın son çeyreğinde ilk kadın dergisinin faaliyet göstermeye başladığı, kadınların dergicilik faaliyetlerinin 19. yüzyılın ilk yarısında oluşum ve gelişim süreci evresinde olduğu, ikinci yarısında ise yükselme evresine geçildiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte kadınların tekelinde yürüyen edebiyat salonlarının dönem edebiyatının gelişim sürecinde oynadığı role dikkat çekilmiştir. Bu anlamda edebiyat salonu buluşmalarına dönemin önemli kadın yazar ve şairlerinden Z.A.Volkonskaya, A.P.Yelagina, Ye.P.Rostopçina ve K.K.Pavlova gibi isimlerin ev sahipliği yaptıkları görülmüştür. Çalışmanın sonucunda aydınlanmacı ruhu benimsemiş kadınların yürüttükleri dergicilik faaliyetleriyle 19. yüzyıl Rus edebiyatının gelişim sürecine sağladıkları katkılar ve oynadıkları roller gösterilmeye çalışılmıştır.

It is observed that women were involved in the liberation process for the first time in the history of Russian literature during the reign of Yekaterina II (1762-1796). Depending on this situation, women produce original works in addition to their translations in the field of both prose and poetry. By the beginning of the 19th century, it is seen that women played an important role in cultural enlightenment. The development observed in women's literary works also affects journal publishing activities. In this context, journal publishing activities of women in 19th century Russian literature are examined chronologically. Considering the reflections of the socio-cultural events experienced on the literature of the period, it is understood that the first women's journal started to operate in the last quarter of the 18th century, women's journal publishing activities were in the formation and development process in the first half of the 19th century, and increased in the second half. In addition to this, the role played by the literature halls, which are under the monopoly of women, in the development of the literature of the period was pointed out. In this sense, it has been observed that names such as Z.A.Volkonskaya, A.P.Yelagina, Ye.P.Rostopçina and K.K.Pavlova. In the conclusion part of the study, it is tried to show the contributions and roles of women who have adopted the spirit of enlightenment to the development process of Russian literature in the 19th century with their journal publishing activities.