İnceleme Makalesi

KÜTAHYA’DA DERLENEN MEMORAT ÖRNEKLERİ ÜZERİNE İNCELEME

Cilt: 14 Sayı: 34 10 Haziran 2021
PDF İndir
TR EN

KÜTAHYA’DA DERLENEN MEMORAT ÖRNEKLERİ ÜZERİNE İNCELEME

Öz

Memoratlar halk edebiyatının sözlü anlatı türleri içerisinde yer alırlar. Tabiatüstü varlıklarla iletişime geçme neticesinde ortaya çıkan ve bireysel tecrübeye dayanan anlatmalardan oluşurlar. Tabiatüstü ferdi tecrübeye dayanması, olayı yaşayan ya da ondan duyan kişiler tarafından anlatılması, inandırıcılık oranının yüksek olması, genel bir anlatı zamanının ve özel bir anlatıcısının bulunmaması, yakın bir geçmişe sahip olması, anlatılan olayların yaşanılan coğrafyada gerçekleşmesi, kahramanlarının sıradan insanlardan olması, gibi özellikleri bakımından memoratlar, diğer sözlü anlatı türlerinden farklılık gösterirler. Yaratılıp yaşatıldıkları toplumun inanç yapısını, ahlâki değerlerini, kültürel özelliklerini, geleneklerini, göreneklerini içerisinde barındırmaları ve bu sayede de kültür kodlarını aktarmaları bakımından diğer anlatı türleriyle benzerlik taşırlar. Bu çalışmada sözlü anlatı türleri içerisinde adını en son alan ve anlatı silsilesinin şimdilik sonuncusunu oluşturan memoratların, çalışma bölgesi olan Kütahya’da tespit edilen örnekleri, konu, içerik, şekil ve aktarım özellikleri bakımından değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmada, memoratların bölgesel özelliklerinin çıkarılarak ulusal ve uluslararası tür çalışmalarına katkı sağlaması amaçlanmıştır. Veri toplama kısmında görüşme yönteminden faydalanılmıştır

Anahtar Kelimeler

Memorat , Özellik , İnceleme , Şekil-İçerik , Kütahya

Kaynakça

  1. Acıpayamlı, O. (1961). Türk halk edebiyatında al ve al-kadını üzerine araştırmalar. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 19 (3-4), 165-176.
  2. Aça, M. (2018), Türk halk inanışlarında tekinsiz mekân algısı ve Doğu Karadeniz bölgesi memoratlarına yansımaları. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11 (55), 5-20.
  3. Aday, E. (2018). Kütahya ili türbe ve yatırları etrafındaki inanış ve uygulamaların halk bilimi açısından incelemesi. Alevilik Araştırmaları Dergisi, S. 8, 137-151.
  4. Araz, R. (1995). Harput’ta eski Türk inançları ve halk hekimliği. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi.
  5. Artun, E. (2014). Ansiklopedik halk bilimi/halk edebiyatı sözlüğü terimler- motifler-kavramlar.Adana: Karahan Kitabevi.
  6. Aslan, F. - Türksever, Z. (2014). İstanbul folklorunda şehitlik etrafında oluşan halk inançları, uygulamalar ve memoratlar: Edirnekapı Şehitliği örneği. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, S. 51, 27-62.
  7. Ateş, S. (2002). İnsan ve insanüstü varlıklar- ruh, melek, cin, insan. İstanbul: Bağımsız Gazeteciler.
  8. Aydın, M. (1986). Türklerde Hızır inancı. Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S. 2, 51-77.
  9. Balaban, T. (2015). Hz. Ali merkezli bir ölüm memoratına dair değerlendirmeler. Türk Kültürü ve Hacı Bektaşı Velî Araştırmaları Dergisi, S. 73, 89-103.
  10. Bayat, F. (2007). Türk mitolojik sistemi 2 kutsal dişi mitolojik ana, umay paradigmasında ilkel mitolojik kategoriler iyeler ve demonoloji. İstanbul: Ötüken.

Kaynak Göster

APA
Baysan, M. (2021). KÜTAHYA’DA DERLENEN MEMORAT ÖRNEKLERİ ÜZERİNE İNCELEME. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 14(34), 553-572. https://doi.org/10.12981/mahder.883033