MİTİK ANLATILARDAN MASAL VE DESTANLARA KÖPRÜ SEMBOLİZMİ
Öz
Köprü kelimesi sözlük anlamının dışında birçok kapalı anlamı içeren bir semboldür. Onun kültürel alanda sembolik geçmişini aramak bir kazı çalışmasına benzer. Bunun için mitolojilerde, inanışlarda ve kutsal kitaplarda köprünün nasıl anlamlandırıldığını incelemek gerekir. Bir sözleşme sembolü olarak gökkuşağından köprüler yeryüzü ve gökyüzü arasındaki bağı oluştururken, öte dünyanın eşiği olarak görülen ve üzerinden geçen kişiye göre tehlikeli olabildiği gibi rahat bir yola dönüşen köprüler de vardır. Ancak neredeyse hepsinde köprünün sembolik değeri “bir aşamadan diğerine geçiş” olarak yorumlanır. Sembolün bu şekilde yorumlanmasının yanı sıra kolektif bilinçdışında da kodlanmış bir anlam olarak yer almakta ve insanoğlunun yaşamında farklı yerlerde farklı şekillerde ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada köprü sembolizmini incelemek için mitolojilerde ve diğer dinî inanışlarda köprünün nasıl anlamlandırıldığı ve hangi mitik hikâyelerle açıklandığı değerlendirilecektir. Bunun yanı sıra köprü sembolünün edebiyattaki izdüşümleri de göz ardı edilmeyecek, inanç sistemlerindeki varoluşunun yanı sıra edebiyatta hangi biçim ve yorumlarla karşılık bulduğu tartışılacaktır. Çalışmanın amacı “köprü”nün bir sembol olarak kapsadığı semantik çerçeveyi tespit etmektir.
Anahtar Kelimeler
mitoloji, dini inanışlar, halk anlatıları, sembolizm, köprü sembolü
Kaynakça
- Anohin, A. V. (2006). Altay Şamanizmine ait materyaller. (Çev.: Zekeriya Karadavut, Jannet Meyermanova). Konya: Kömen.
- Arıkoğlu, E. (2004). Tıva türkleri. Türk Dünyası Edebiyat Metinleri Antolojisi. (Haz.: Sadık Tural). Ankara: Atatürk Kültür Merkezi. C.6: 626- 709.
- Ateş, M. (2001). Mitoloji ve semboller. İstanbul: Aksiseda Matbaası.
- Banon, P. (2012). Dinleri tanımak ve anlamak. (Çev.: Tuvana Gülcan), İstanbul: İletişim.
- Biederman, H. (1992). Dictionary of symbolism. New York: Facts on File.
- Bonnefoy, Y. (2000). Antik dünya ve geleneksel toplumlarda dinler ve mitolojiler sözlüğü I. Cilt. (Çev.: Levent Yılmaz), Ankara: Dost..
- Cebecioğlu, E. (2009). Tasavvuf terimleri ve deyimleri sözlüğü. İstanbul: Ağaç Kitabevi.
- Dilek, İ. (2002). Altay destanları. Ankara: Türk Dil Kurumu.
- Dilek, İ. (2014). Resimli Türk mitolojisi sözlüğü Altay-Yakut. Ankara: Grafiker.
- Eliade, M. (1989). Shamanism archaic techniques of ecstasy. England: Arkana.
