DİJİTALLEŞME İLE ŞEKİLLENEN FAL BAKMA GELENEĞİ: YOUTUBE KANALLARI ÖRNEĞİ
Öz
Bireylerin hayatları içinde yaşamış oldukları belirsizliklerden kurtulma, kişinin kendi hayatında onu bekleyen olumlu veya olumsuz durumlardan haberdar olmak adına geleceği bilme arzusu içinde fala başvurması süregelen bir eylemdir. Dünyanın her yerinde çeşitli fallara başvurulurken günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte fal, dijital medyada da yerini almıştır. Öncelikli olarak internet sitelerinde kahve falı, tarot falı, el falı gibi fal bakımları sağlanırken, kişilerin daha sonrasında mobil olarak erişim sağladıkları fal baktırma uygulamalarını kullandıkları görülmüştür. Şimdilerde ise fal bakma eylemi, YouTube kanallarıyla şekillenmiş olup mekân olarak değişim göstermiştir.
Yapılan bu çalışmada incelenecek olan YouTube kanalları, üç temel esasa dayandırılarak seçilmiştir. Bunlardan ilki kanal sahibinin diğer kanallar arasından en yüksek abone sayısına sahip olması; bakıcı kişilerin her iki cinsiyeti de temsil etmesi adına hem kadın bakıcı hem de erkek bakıcı kanallar tercih edilmiştir. Son esas ise kadın bakıcılar arasında kıyaslamaya gidebilmek adına bir kadın bakıcı daha seçilmiştir. Bu özellikler doğrultusunda “Kahve Falında”, “Firuze_Yorumcunuz” ve “Gizli Ritüel” isimli YouTube kanalları sırasıyla incelenecektir.
Bu çalışmada dijital medya ile oluşabilecek sınırların ortadan kalkarak fal bakanların daha fazla kişiye ulaşım sağladığının gösterilmesi amaçlanmakla birlikte, dijital ortamda paylaşılan bu ürünlerle fal bakma geleneğinin devamlılığının ve kuşaklararası aktarımda kolaylık sağlayabileceği ile ilgili verileri ortaya koymak amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alagözlü, N. (2007). Bir söylem türü olarak kahve falına yönelik bir inceleme: Kahve falı ve ideoloji. Edebiyat Fakültesi Dergisi, 24 (1), 1-22.
- Arık, D. (2017). İslam Öncesi Arap İnanışları. D. Arık ve A. H. Eroğlu (Ed.) içinde, Halk İnanışları El Kitabı, (s. 209-235), Ankara: Grafiker.
- Aydoğdu, A., İlhan, E., (2019). YouTube Kullanıcılarının Kullanım Motivasyonlarının İncelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 7 (2), 1130- 1153.
- Bowler, G. M. (2010). Netnografi: Sanal Kültürleri ve Toplulukları İncelemek İçin Tasarlanmış Bir Yöntem. (Çev.: İlayda Tekirdağlı Korkmaz-Zeynep Safiye Baki Nalcıoğlu). İnternet Folkloru: Netlore ve Netrografi, (hzl.: M. Öcal Oğuz vd.), 25-32, Ankara: Geleneksel Yayıncılık.
- Bronner, S. J. (2009). Halk Biliminin Dijitalleşmesi ve Sanallaştırılması. (Çev.: Şafak Yılmaz-Zehra Bayır). İnternet Folkloru: Netlore ve Netrografi, (hzl.: M. Öcal Oğuz vd.), 45-94, Ankara: Geleneksel.
- Büyükokutan Töret, A. (2012). “Muğla Yöresi Kadın Merkezli Geleneksel Uygulamalar ve İşlevleri” Konya: Kömen.
- Büyükokutan Töret, A. (2012a). Muğla’daki Kahve Falına Bakma Geleneği Üzerine Bir Değerlendirme. Folklor/Edebiyat, 18 (71), 97-113.
- Çaycı, B., Karagülle, E. A. (2016). İletişimin Dijitalleşmesi ve Kültürel Melezleşme. Global Media Journal Turkish Edition, 6 (12), 570-586.
- Çulluhan, S. (2019). Fal ve Kahve Falıyla İlgili Uygulamalara Fenomenolojik Bir Yaklaşım. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
- Dinç, S. (2017). Kadınların Dijital Olanaklarla Uyumu: Türkiye Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22 (15), 1761-1783.
