Karacaören I Baraj Gölünün Kuş Faunası

Öz

Bazı suni yapıların çevreleri de doğal alanlar gibi kuşlara yaşama alanı olabilmektedir. Kuşlar ise bulundukları yaşam ortamı hakkında fikir veren ve stratejik koruma kararlarının alınmasında kullanılan canlılardır. Bu çalışmanın amacı Karacaören I Barajı çevresinde görülen kuş türlerini ortaya çıkarmak ve popülasyonların korunmasına yardımcı olacak envanter verileri üretmektir. Envanterde, doğrudan sayım tekniklerinden “Noktada sayım yöntemi” kullanılmıştır. Gözlemler, rastgele dağıtılan 54 noktada periyodik olarak gerçekleştirilmiştir. Kuş koruma statülerinin değerlendirmesinde BERN ve CITES sözleşmeleri ile IUCN ve Avrupa Kuşları Kırmızı Listesi’nden yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda; 14 takıma mensup 35 familyadan 72 kuş türü tespit edilmiştir. Karacaören I Baraj Göl’ünün birçok kuş türüne ev sahipliği yaparak bu türlerin neslinin devamında rol oynadığı görülmektedir. Karacaören I Baraj Gölü kuşlarına yönelik çalışmaların artırılması sahadaki kuş türleri ile biyolojik çeşitliliğin koruması ve sürdürülebilirliği açısından faydalı olacaktır. Keza mevcut habitatları korumak ve yeni türlerin barınmasına elverecek habitatlar oluşturabilmek için göl çevresini ele alan bir habitat düzenleme ve ıslah planına ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

• Karacaören I Baraj Gölü,Kuş türleri,Koruma Statüsü,Kuş çeşitliliği,Habitat Islahı

Bird Fauna of Karacaören I Dam Lake

Öz

Some artificial structures and surroundings can be habitable areas for birds such as in natural areas. On the other hand, bird species give information about the situation and future of the area they are in, and are used to make strategic conservation decisions. The aim of this study was to reveal the bird species seen around Karacaoren I Dam and to produce inventory data which will help to protect the populations. "Point counts" has been used as a direct counting method in the study. The birds observations were made periodically between July 2006 and May 2017 at a randomly distributed 54 points. The BERN and CITES conventions and the IUCN Red List of European Birds have benefited from the assessment of bird protection status. In the result of study, 72 bird species were identified from 35 families of 14 order. Karacaören I Dam Lake is home to many bird species and plays an important role in the continuity of these species. Thus, increasing of the studies on the birds, which are living in Karacaören I Dam Lake, is important in terms of the conservation and sustainability of biodiversity. There is a need for a habitat arrangement plan to protect existing habitats and also to create new habitats that are favorable for the sheltering of new species.

Anahtar Kelimeler

• Bird species,Karacaoren I dam lake,Protection status,Bird diversity,Habitat rehabilitation

Kaynakça

1. Akdemir, D., Özdemir, İ. (2015). Batı Akdeniz Bölgesi’ndeki kızılçam ormanlarında uygulanan tıraşlama kesimlerinin kuşlar üzerindeki etkileri. Turkish Journal of Forestry 16(2): 102-110.
2. Aksan, Ş., Mert, A. (2016). Bird Species in Isparta-Atabey Plain (Isparta Atabey Ovası’nın Kuş Türleri). Turkish Journal of Forestry 17(2): 153-157.
3. Arslangündoğdu, Z. (2010). Bird Species and Their Abundance in Istanbul Belgrad Forest. İ.Ü. Orman Fakültesi Dergisi 60 (1): 14-28.
4. Avcı, M., Oğurlu, İ., Sarıkaya, O. (2005). Kasnak Meşesi Tabiatı Koruma Alanı Faunası Üzerine Araştırmalar. Korunan Doğal Alanlar Sempozyumu, Sözlü Bildiriler Kitabı, 599-606s.
5. Bang, P., Dahlstrom, P. (1980). Animal Tracks and Signs. St. James's Place, No: 13, London.
6. Barış, S. (2000). Kuşların Otoyolu. Yeşil Atlas 3: 81-83.
7. Beşkardeş, V. (2012). Yedigöller ve Yeşilöz Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları avifaunası üzerine araştırmalar. SDU Faculty of Forestry Journal 13: 28-34.
8. Bibby, C., Jones, M., Marsden, S. (2006). “Keşif Gezisi Arazi Teknikleri, Kuş Araştırmaları”. Doğa Koruma Merkezi, Sancar Barış, Barbaros Demirci, Doğa Derneği, Ankara 11-100 s.

9. Bilgin, C. (2000). Gökyüzüne Dargın Kuşlar. Gezi Dergisi 29: 92-99s.
10. Bilgin, C., Akçakaya, H. R. (1987). Türkiye’nin Biyolojik Zenginlikleri. Türkiye’nin Çevre Sorunları, Fakülte Yayınları, 161, Ankara, 183-202.
11. Birdlife International, (2008). State of World’s Birds: Indicators for Our Changing World. Birdlife International Cambridge, UK.
12. Brooks, F., Gibbs, B. (2000). Kuşlar. TÜBİTAK, Ankara.
13. Dizdaroğlu, E. (2015). Avrupa Kuşları Kırmızı Listesi. BirdLife International (2015) Avrupa Kuşları Kırmızı Listesi, Lüksemburg Avrupa Toplulukları Resmi Yayın Ofisi. Türkçe baskı editörleri: Osman Erdem, İlker Özbahar, Güler Bozok. Doğa Araştırmaları Derneği, Ankara 82s.
14. DMİ, (2006). Devlet Meteoroloji İstasyonu Verileri. Online veri, Ankara.
15. Green, I., Moorhouse, N. (1995). A Birdwatchers’ Guide to Turkey, Prion Ltd., Perry.
16. Gülsoy, S., Özkan, K. (2008). Tür Çeşitliliğinin Ekolojik Açıdan Önemi Ve Kullanılan Bazı İndisler. SDÜ Orman Fakültesi Dergisi 1: 168-178.
17. Gündoğdu, E. (2002). Isparta Çevresindeki Bazı Korunan Alanlarda Orman Kuşları Üzerine Gözlemler. SDÜ Orman Fakültesi Dergisi A(1): 83-100.
18. Gündoğdu, E. (2005). Türkiye’de Yaban Hayatı Envanteri ve Koruma Problemleri: Isparta Örneği. Çevre ve Ormancılık Şurası “Tebliğler” Mart 2005 / Antalya, 4.Cilt, 1389-1496s.
19. Gündoğdu, E., Türkay, O. Ç., Ertuğrul, E. T. (2009). Isparta’nın Kuşları. Bezelye Reklam, Isparta. Heinzel, H., Fitter, R., Patslow. J. (1995). Birds of Britain and Europe with North Africa and The Middle East. HapperCollins Publishers Ltd., ISBN 97897594098281, England.
20. IUCN, (2017). The IUCN Red List of Threatened Species. http://www.iucnredlist.org/ Erişim tarihi: 24 Ocak 2017.
21. Kaya, M. (2015). İğneada Longoz Ormanları ve Çevresinin Kuşları. Trakya University Journal of Natural Sciences 16(1): 31-43.
22. Kılıç, A., 1999. Karapınar (Konya) Yöresinin Kuşları. Turk Journal of Zoology, Ek Sayı 1: 91-97.
23. Kirwan, G. M., Martins, R. P., Eken, G., Davidson P. (1998). Checklist of the Birds of Turkey. OSME Sandgrouse Supplement 1, USA.
24. Kirwan, G., Welch, H., Demirci, B., Boyla, K.A., Castell, P., Özen, M. & Marlow, T. (2008). The birds of Turkey. Cristopher Helm Publishers Ltd., London.
25. Kiziroğlu, İ. (1989). Türkiye Kuşları. Orman Genel Müdürlüğü Basımevi, No: 186, Ankara.
26. Kiziroğlu, İ. (1994). Canlıların Yok Olma Süreci ve Anadolu’da Soyu Tükenme Tehlikesi Altındaki Kuş Türleri. Tabiat ve İnsan 3: 2-4.
27. Negiz, M.G., Gülsoy, S., Özkan, K. (2015). Orman Ekosistemlerinde Tür Çeşitlilik Bileşenlerinin Belirlenmesinde Kullanılabilecek Bir Arazi Envanter Yaklaşımı. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 19(2): 198-204.
28. Oğurlu, İ. (2000). Biyolojik Mücadele. SDÜ Yayınları, 8, Isparta.
29. Oğurlu, İ. (2003). Yaban Hayatında Envanter. T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Isparta.
30. Oğurlu, İ., Gündoğdu, E. (2004). Birds Observations in Isparta. International Eurasian Ornithology Congress, 8–11 April 2004, 35-41s.
31. Oğurlu, İ., Gündoğdu, E., Sarıkaya, O. (2005). Gölcük Tabiat Parkı Faunası Üzerine Araştırmalar. Korunan Doğal Alanlar Sempozyumu Sözlü Bildiriler Kitabı, 615-621s.
32. Siriwardena, G M., Baillie, S. R., Buckland, S. T., Fewster, R. M., Marchant, J. H. and Wilson, J. D. (1988). “Trends in the Abundance of Farmland Birds: a Quantitative Comparison of Smoothed Common Birds Census Indices”. Journal of Applied Ecology 35: p24-43.
33. Süllü, N. (2006). Konya-Ereğli Akgöl’ün Avifaunası. Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Konya.
34. Şekercioğlu, C.H., Anderşon, Ş., Akçay, E., Bilgin, R., Emre Can, Ö., Semiz, G., Tavşanoğlu, Ç., Baki Yokeş, M.., Soyumert, A., İpekdal, K., Şağlam, İ. K., Yücel, M., Dalfes, H.N. (2011). Turkey’s globally important biodiversity in crisis. Biological Conservation 144 (12): 2752-2769.
35. Tabur, M. A., Ayvaz, Y. (2005). Kovada Gölü Ornitofaunistik Önemi. Korunan Doğal Alanlar Sempozyumu Sözlü Bildiriler Kitabı, 587-594s.
36. Tabur, M.A., Ayvaz. Y. (2006). Ornithofauna of Lake Eğirdir. Bulletin of Pure and Applied Sciences Vol.25 A (No 2): 75-84.
37. URL1 (2006). Karacaören I Barajı. http://www.isparta.gov.tr/index3.php?goster=2& b 1=1&b2=7&b3=6. Erişim Tarihi: 05.02.2006.
38. Ünlü, E. (2005). Gap’ın Ekolojik Etkileri. http://www.dicle.edu.tr/~halks/ kon12.htm Erişim Tarihi: 03.Mart.2005.