Alansal/Yersel Lazer Tarayıcıların Arkeolojik Mekânların Fiziki Özelliklerinin Tespitinde Kullanılması: Kibrya Antik Kenti Odeon Yapısı Sahne Duvarı Örneği

Öz

Arkeolojik alanlarda yapıların mimari rölöve çizimleri, görünüş ve kesitlerinin çizimi mimari eserlerin belgelendirilmesi ve restorasyon projelerinde en önemli aşamalardan biridir. Bu amaçla çoğunlukla şerit metre, su terazisi, gönye, şakul, profil tarağı, jalon, prizma, mira vb. gibi mekanik ölçü aletleri kullanılmaktadır. Ancak bu ölçü aletleri ile yapılan ölçümler çoğu zaman büyük hatalar içermekte, yapının strüktürel özellikleri büyük hata payları ile elde edilmektedir. Lazer tarayıcılardan önce kullanılan nivo, takeometre gibi harita mühendislerinin kullandığı dijital teknolojiler bahsedilen hata paylarını büyük ölçüde azaltsa da yapının üç boyutlu modellemesini mümkün kılamamıştır. Oysa yersel lazer tarayıcılar taradıkları objeyi üç boyutlu olarak modellemekte, dolayısı ile yapının farklı açılardan görüntülenerek plan, görünüş ve kesitlerinin çizimi son derece hızlı yapılabilmektedir. Bu çalışmada yersel lazer tarayıcısı ile Kibrya antik kenti yapılarından Odeon Binasının sahne duvarının mekânsal özelliklerinin elde edilerek rölövesinin çizimine bir çalışma esas alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Arkeoloji,lazer tarama,rölöve

Use of Areal/Terrestrial Laser Scanners in Detecting the Physical Features of Archaeological Sites: Stage Wall Sample at the Odeon of Kibrya Ancient City

Öz

The architectural drawings of the buildings in the archaeological sites, the drawings of the views and sections are the most important steps in the documentation of the architectural works and the restoration projects. For this purpose, we mainly use tape meters, water scales, miter, plumb, profile comb, range-rod, prism, surveying rod etc. mechanical measuring instruments are used. However, measurements made with these measuring instruments often contain major errors, and the structural characteristics of the structure are obtained with large errors. The digital technologies used by the map engineers such as dumpy level and takeometre, which were used before the laser scanners, greatly reduce the mentioned error rates, but they have not made possible the three-dimensional model of the structure. However, the terrestrial laser scanners model the object they are scanning in three dimensions, so that the drawing of the plan, appearance and cross-sections can be made very fast by displaying the structure from different angles. In this study, a study was made to draw the spatial characteristics of the stage wall of the Odeon Building from the Kibrya ancient city structures with the terrestrial laser scanner and to draw the survey report.

Anahtar Kelimeler

• Archaeology,laser scanning,surveying

Kaynakça

1. Boehler, W., Marbs, A., (2002). 3D Scanning Instruments, ISPRS Commission 5 Symposiums, 2-6 September, Corfu, Greece
2. Ekinci, H.A., Özüdoğru, Ş., Dökü, E., Tiryaki, G., (2006). Kibyra Kazı Çalışmaları 2006 Excavations at Kibyra in 2006
3. URL-1 (2017). http://www.golhisar.bel.tr/3/33/golhisar/kibyra-antik-kenti/ (Erişim Tarihi: 13.08.2017)
4. URL-2 (2017). http://www.arkeolojikhaber.com/haber-kibyra-antik-sehri-orenyeri-776/ (Erişim Tarihi: 13.08.2017)