Derleme

D Vitamininin Biyolojisi ve Doğal Kaynakları

Cilt: 11 Sayı: Ek (Suppl.) 1 29 Aralık 2020
PDF İndir
EN TR

D Vitamininin Biyolojisi ve Doğal Kaynakları

Öz

Dünya genelinde D vitamini eksikliği ve yetersizliği önemli sağlık sorunları arasındadır. Güneşe maruziyet ile (belirli dalga boyundaki ultraviyole UVB ışınları) sentezlenen D vitamininin kalsiyum ve fosfat metabolizmalarını düzenleyici rolünün yanında, doğal koruma, pek çok kronik ve otoimmün hastalığı önleme ve geciktirmede görev yaptığı bilin-mektedir. İnsanların ve diğer canlıların yaşamlarını sağlıklı ve güçlü sürdürebilmeleri için belirli seviyede tutulması gereken D vitaminine ihtiyaçları vardır. Bu derleme çalışmasında, D vitamininin sağlık için önemine kısaca değinildik-ten sonra, insanların D vitamini kaynağı olarak diğer organizmalardan faydalanabilmesi hedefine yönelik olarak, özellikle doğadaki D vitamini metabolitleri bakımından zengin canlılar ile ilgili bugüne kadar literatürde yer alan ça-lışmalara dayanan bilgiler sunulmuştur. Bu konuda ekolojik verilerin oldukça az olduğu görülmekle birlikte, bitkisel ve hayvansal doğal kaynaklar olarak yararlanabilecek D vitamini sentezleyen ve biriktiren canlı türleri hakkında çeşitli bulgular derlenmiştir. Yapılan çalışmalarda, UVB etkisiyle yüksek miktarda D vitamini üreten canlılar arasında fitop-lanktonik algler, Ren geyiği likeni, mantarlar ve D vitamini biriktiren balıklar ve likenler sayılmaktadır. Bunların yanı sıra bu çalışmada, D vitaminin biyolojisi ve fotokimyasal sentez metabolizması ve D vitamininin oluşumunu etkile-yen biyolojik ve çevresel faktörler hakkında açıklayıcı bilgilere yer verilmiştir. Bu derleme, insanlar için öngörülebilir D vitamini kaynağı sağlayabilecek canlıların potansiyeline odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acarkan, T. (2015). D Vitamini. Journal of Complementary Medicine, Regulation and Neural Therapy, 9(3): 5-8.
  2. Afzal, S., Bojesen, S.E., Nordestgaard, B.G. (2014). Reduced 25-hydroxyvitamin D and risk of Alzheimer’s disease and vascular dementia. Alzheimer's & Dementia, 10(3): 296-302.
  3. Akkoyun, H.T., Bayramoğlu, M., Ekin, S., Çelebi, F. (2014). D Vitamini ve Metabolizma İçin Önemi. Atatürk Üniversitesi Vet. Bil. Derg. 9(3): 213-219.
  4. Al-Amoody, A.A., Yayman, D., Kaan, T., Özkök, E.A., Özcan, A., Özen, E., Çobanoğlu Özyiğitoğlu, G. (2020). Role of Lichen Secondary Metabolites And Pigments In UV-Screening Phenomenon In Lichens. Acta Biologica Turcica 33(1): 35-48.
  5. Björn, L.O., Wang, T. (2000). Vitamin D in an ecological context. Int J Circumpolar Health, 59(1): 26–32.
  6. Black, L.J., Lucas, R.M., Sherriff, J.L., Björn, L.O., Bornman, J.F. (2017). In Pursuit of Vitamin D in Plants. Nutrients, 9: 136.
  7. Brown, J., Bianco, J.I., McGrath, J.J., Eyles, D.W. (2003). 1,25-Dihydroxyvitamin D3 induces nerve growth factor, promotes neurite outgrowth and inhibits mitosis in embryonic rat hippocampal neurons. Neurosci Lett 343: 139–143.
  8. Brumfield, K.M., Laborde, S.M., Moroney, J.V. (2017). A model for the ergosterol biosynthetic pathway in Chlamydomonas reinhardtii, European Journal of Phyco-logy 52(1): 64-74.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

9 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

25 Ekim 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 11 Sayı: Ek (Suppl.) 1

Kaynak Göster

APA
Çobanoğlu, G. (2020). D Vitamininin Biyolojisi ve Doğal Kaynakları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(Ek (Suppl.) 1), 380-391. https://doi.org/10.29048/makufebed.778498
AMA
1.Çobanoğlu G. D Vitamininin Biyolojisi ve Doğal Kaynakları. MAKUFEBED. 2020;11(Ek (Suppl.) 1):380-391. doi:10.29048/makufebed.778498
Chicago
Çobanoğlu, Gülşah. 2020. “D Vitamininin Biyolojisi ve Doğal Kaynakları”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 (Ek (Suppl.) 1): 380-91. https://doi.org/10.29048/makufebed.778498.
EndNote
Çobanoğlu G (01 Aralık 2020) D Vitamininin Biyolojisi ve Doğal Kaynakları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 Ek (Suppl.) 1 380–391.
IEEE
[1]G. Çobanoğlu, “D Vitamininin Biyolojisi ve Doğal Kaynakları”, MAKUFEBED, c. 11, sy Ek (Suppl.) 1, ss. 380–391, Ara. 2020, doi: 10.29048/makufebed.778498.
ISNAD
Çobanoğlu, Gülşah. “D Vitamininin Biyolojisi ve Doğal Kaynakları”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11/Ek (Suppl.) 1 (01 Aralık 2020): 380-391. https://doi.org/10.29048/makufebed.778498.
JAMA
1.Çobanoğlu G. D Vitamininin Biyolojisi ve Doğal Kaynakları. MAKUFEBED. 2020;11:380–391.
MLA
Çobanoğlu, Gülşah. “D Vitamininin Biyolojisi ve Doğal Kaynakları”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 11, sy Ek (Suppl.) 1, Aralık 2020, ss. 380-91, doi:10.29048/makufebed.778498.
Vancouver
1.Gülşah Çobanoğlu. D Vitamininin Biyolojisi ve Doğal Kaynakları. MAKUFEBED. 01 Aralık 2020;11(Ek (Suppl.) 1):380-91. doi:10.29048/makufebed.778498

Cited By