PSYCHOBIOGRAPHY STUDIES IN TURKEY: A SYSTEMATIC REVIEW

Öz

Psychobiography is a subject that has existed for many years and has become a subject of increasing interest in the world in recent years. The growing interest in psychobiographies has raised the question of how to conduct these studies and has led to methodological explanations. Substantially, psychobiography-related studies involve dealing with the lives of historically significant individuals within the framework of psychological theories. This study aims to examine the psychobiographical studies in Turkey. When the studies in our country are examined, 170 studies have been reached, but 9 studies are suitable for the purpose of the study identified. These studies were examined in various aspects. Based on this systematic review, psychobiographical studies were found scarce in our country, having methodological limitations in psychobiography, and there is an urgent need for more studies in the field of psychobiography. In addition, it should be taken into account that future studies will use psychobiography method guides to provide a common methodological language and enrich the theoretical framework to be discussed.

Anahtar Kelimeler

• Psychobiography
• Psychobiography methods
• Systematic review
• Turkiye

TÜRKİYE’DEKİ PSİKOBİYOGRAFİ ÇALIŞMALARI: SİSTEMATİK DERLEME

Öz

Psikobiyografi uzun yıllardan beri var olan ve son yıllarda dünyada artan ilgiye sahip bir konu haline gelmiştir. Psikobiyografilere artan ilgi, bu çalışmaların nasıl yürütüleceği sorusunu gündeme getirmiş, metodolojik açıklamalara öncü olduğu görülmüştür. Özünde psikobiyografi çalışmaları tarihsel öneme sahip olan kişilerin hayatlarının psikoloji kuramları çerçevesinde ele almasını içermektedir. Bu çalışmanın amacı, tarihsel öneme sahip kişinin hayatını psikolojik açıdan sosyo-kültürel bağlamda ele alan Türkiye’deki psikobiyografi çalışmalarını sistematik olarak incelemektir. Ülkemizdeki çalışmalar incelendiğinde, Google Akademik, TR Dizini, Dergipark veri tabanları taranmış, yapılan alanyazın taraması sonucunda 170 çalışmaya ulaşılmış ancak çalışmanın amacına uygun 9 çalışma tespit edilmiştir. İncelenen bu çalışmalar çeşitli yönleriyle ele alınmıştır. Sonuç olarak, ülkemizde psikobiyografi çalışmalarının sınırlı olduğu, yürütülen çalışmaların psikobiyografi metodolojisi açısından sınırlılıklar içerdiği, psikobiyografi alanında daha fazla çalışmaya ihtiyacın olduğu görülmüştür. Ayrıca gelecek çalışmalara ortak metodolojik bir dil sağlamaları için psikobiyografi metot kılavuzlarını kullanmalarının ve ele alınacak kuramsal çerçevenin zenginleştirilmesinin alanyazına önemli bir katkı sağlayacağı da düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Psikobiyografi
• psikobiyografi metodolojisi
• sistematik derleme

Kaynakça

1. Aktu, Y. (2018). Levinson’un kuramı bağlamında Kemal Sunal’ın psikobiyografisi. International Journal of Social Science Research, 7(2), 254-274.
2. Aktu, Y., Varol, B. ve Sevim, Z. (2018). Said Nursi'nin bireysel yaşam yapısı: Psikobiyografik bir çalışma. Journal of International Social Research, 11(56), 249-256. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.20185638997
3. Anderson, J. W. ve Kağnıcı, G. (2010). Psikobiyografinin metodolojisi. Çeviren: Gökhan Kağnıcı, Tarih Okulu, VII, Mayıs-Ağustos, İzmir, 77-97.
4. Bulut, S. ve Usman, A. C. (2021). Psychobiography: Understanding concepts, steps, and procedures in the study of lives. Problems of Psychology in the 21st Century, 15(1), 7-17. https://doi.org/10.33225/ppc/21.15.07
5. Cara, E. (2007). Psychobiography: A research method in search of a home. British Journal of Occupational Therapy, 70(3), 115-121. https://doi.org/10.1177/0308022607070003044
6. Du Plessis, C. (2017). The method of psychobiography: presenting a step-wise approach. Qualitative Research in Psychology, 14(2), 216- 237. https://doi.org/10.1080/14780887.2017.1284290
7. Elms, A. C. (1994). Uncovering lives. The uneasy alliance of biography and psychology. Oxford University Press.
8. Erbay, N. (2021). Sürgünlüğün hüzünlü şairi Şâhî’nin Bayezid gazellerine psikobiyografik bakış. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 26(26) , 235-260.

9. Fouché P, ve van Niekerk R. (2010). Academic psychobiography in South Africa: Past, present and future. South African Journal of Psychology, 40(4), 495-507. https://doi:10.1177/008124631004000410
10. Genç, A. ve Genç, Ö. (2016). Psikobiyografik bir inceleme: İbn Rüşd. International Journal of Social Science, 44, 443-452.
11. Gürsu, O. (2015). Hasan Basri Çantay: Bir psikobiyografi denemesi. EKEV Akademi Dergisi, 62(62), 251-268.
12. Gürsu, O. (2020). Melankoli ve iktidar arasında bir şehzade: Şehzade Korkut’un psikobiyografisi. Turkish Academic Research Review, 5(2), 267-288. https://doi:10.30622/tarr.736619
13. Harlak, H., Sayın Karakaş, G. ve Karslı, F. (2021). Hedef yönelimi, başarı ve anlam ihtiyacı: Füreya Koral’ın psikobiyografik incelemesi. Turkish Studies, 16(1), 357-376. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.46241
14. Kaplan, H. (2009). Bazen bir puro sadece bir purodur Leonardo Da Vinci’nin dini kimliği üzerine psikobiyografik bir inceleme. Dini Araştırmalar, 12(35), 107-126.
15. Kovary, Z. (2011). Psychobiography as a method. Europe's Journal of Psychology, 7(4), 739-777. https://doi.org/10.5964/ejop.v7i4.162
16. Lapan, S. D., Quartaroli, M. T. ve Riemer, F. J. (2012). Qualitative research: An introduction to methods and designs. Jossey-Bass.
17. Mayer, C. H. (2017). The life and creative works of Paulo Coelho: A psychobiography from a positive psychology perspective. Springer.
18. Mayer C. H. (2023). Psychobiographical trends: Untold stories and international voices in the context of social change. Journal of Personality, 91(1), 262–265. https://doi.org/10.1111/jopy.12771
19. Mayer, C. H., Fouché, P. J. P. ve van Niekerk, R. (2021). Creating a Meaningful Life: Psychobiographical Investigations. Europe's Journal of Psychology, 17(3), 146–151. https://doi.org/10.5964/ejop.6653
20. McAdams, D. (2000). The person: An integrated introduction to personality psychology. Wiley.
21. Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D.G. ve The PRISMA Group. (2009). Preferred reporting items for systematic reviews and metaanalyses: The PRISMA statement. Annals Int Med, 151, 264-269. https://doi.org/10.7326/0003-4819-151-4-200908180-00135
22. Ponterotto, J. G. (2015). Psychobiography in psychology: Past, present, and future. Journal of Psychology in Africa, 25(5), 379–389. https://doi.org/10.1080/14330237.2015.1101267
23. Ponterotto, J. G. ve Reynolds Taewon Choi, J. D. (2017). Ethical and legal considerations in psychobiography. The American Psychologist, 72(5), 446–458. https://doi.org/10.1037/amp0000047
24. Runyan, W. (1984). Life Stories and psychobiographies. Oxford University Press.
25. Schultz, W. T. (Ed.) (2005). Handbook of psychobiography. Oxford University Press.
26. Schultz, W. T. ve Lawrence, S. (2017). Psychobiography: Theory and method. American Psychologist, 72(5), 434–445. https://doi.org/10.1037/amp0000130
27. Turna, M. (2020). Ömer Seyfettin’in hikâyelerine psikobiyografik bakış. Mediterranean Journal of Humanities, (10), 459-482.