Derleme

DEĞİŞTİRİLEBİLİR ALANSAL BİRİM PROBLEMİ VE EKONOMİK FAALİYETLERİN MEKÂNSAL YOĞUNLAŞMASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Sayı: 38 30 Kasım 2023
PDF İndir
TR EN

DEĞİŞTİRİLEBİLİR ALANSAL BİRİM PROBLEMİ VE EKONOMİK FAALİYETLERİN MEKÂNSAL YOĞUNLAŞMASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Ekonomik birimlerin mekânsal yoğunlaşması, firmaların birbirine yakın konumlanmasıyla elde edilen faydalar, ölçek ekonomilerinden, teknik işgücü havuzundan, düşük nakliye ve iletişim maliyetlerinden ve teknoloji transferlerinden kaynaklanabilir. Ancak, bu yoğunlaşmanın etkili bir şekilde değerlendirilebilmesi ve bölgesel politikaların ekonomik büyüme ve kalkınmaya yönelik etkili bir şekilde geliştirilebilmesi için mekânsal yoğunlaşma ölçümlerinin tutarlı olması gerekmektedir. Bu noktada, mekânsal analizde karşılaşılan bir problem olan değiştirilebilir alansal birim problemine (MAUP) dikkat çekilmektedir. MAUP, toplu verilerin ve idari sınırların kullanılmasından kaynaklanan ve mekânsal analiz sonuçlarını etkileyebilen bir durumu ifade etmektedir. Bu çalışma, literatürde MAUP olarak bilinen bu sorunu ana hatlarıyla ortaya koymakta, önerilen çözüm yollarına vurgu yapmakta ve ekonomik faaliyetlerin yoğunlaşma ölçümlerinde MAUP etkilerini değerlendirmektedir. Genel bir değerlendirme yapıldığında, MAUP etkilerini azaltmak için sınırlandırılmamış bir mekânsal yapı ve bireyselleştirilmiş mekânsal verilerin kullanımının önemli olduğu sonucuna varılabilir. Ayrıca, ekonomik faaliyetlerin mekânsal yoğunlaşması ile ilgili çalışmalarda, kümelenmeye dayalı göstergeleri kullanan yaklaşımların MAUP'u dikkate almadığı, mesafeye dayalı yaklaşımların ise çeşitli açılardan MAUP etkilerini minimize ettiği belirtilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aiginger, K. ve Rossi-Hansberg, E. (2006). Specialization and concentration: A note on theory and evidence. Empirica, 33, 255–266. https://doi.org/10.1007/s10663-006-9023-y
  2. Alker, R. J. (1969). A typology of ecological fallacies. M. Doğan ve S. Rokkan (Eds.) içinde, Quantitative ecological analysis in the social sciences (1. baskı, ss. 69-86). MIT Press.
  3. Amrhein, C. G. ve Reynolds, H. D. (1996). Using spatial statistics to assess aggregation effects. Geographical Systems, 3(2/3), 143-158.
  4. Arbia, G. (1989). Spatial Data Configuration in Statistical Analysis of Regional Economic and Related Problems. Kluwer Academic.
  5. Arbia, G. (1993). Aggregation over time, space and individuals in economic modelling: a generating mechanism approach. G. Gandolfo (Eds.) içinde, Continuous-time econometrics. International studies in economic modelling (1. baskı, ss. 117-132). Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-011-1542-1_6
  6. Arbia, G. (2001). Modelling the geography of economic activities on a continuous space. Papers in Regional Science, 80, 411-424. https://doi.org/10.1007/PL00013646
  7. Arbia, G., Espa, G., Giuliani, D. ve Dickson, M. M. (2014). Spatio-temporal clustering in the pharmaceutical and medical device manufacturing industry: A geographical micro-level analysis. Regional Science and Urban Economics, 49, 298-304. https://doi.org/10.1016/j.regsciurbeco.2014.10.001
  8. Arbia, G., Espa, G., Giuliani, D. ve Mazzitelli, A. (2010). Detecting the existence of space–time clustering of firms. Regional Science and Urban Economics, 40(5), 311-323. https://doi.org/10.1016/j.regsciurbeco.2009.10.004

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bölgesel Ekonomi, Kent Ekonomisi, Ekonomik Coğrafya

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

29 Kasım 2023

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2023

Gönderilme Tarihi

19 Ekim 2023

Kabul Tarihi

18 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 38

Kaynak Göster

APA
Özel, E., & Demirgil, H. (2023). DEĞİŞTİRİLEBİLİR ALANSAL BİRİM PROBLEMİ VE EKONOMİK FAALİYETLERİN MEKÂNSAL YOĞUNLAŞMASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 38, 130-145. https://doi.org/10.20875/makusobed.1378520
AMA
1.Özel E, Demirgil H. DEĞİŞTİRİLEBİLİR ALANSAL BİRİM PROBLEMİ VE EKONOMİK FAALİYETLERİN MEKÂNSAL YOĞUNLAŞMASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. MAKU SOBED. 2023;(38):130-145. doi:10.20875/makusobed.1378520
Chicago
Özel, Emrah, ve Hakan Demirgil. 2023. “DEĞİŞTİRİLEBİLİR ALANSAL BİRİM PROBLEMİ VE EKONOMİK FAALİYETLERİN MEKÂNSAL YOĞUNLAŞMASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 38: 130-45. https://doi.org/10.20875/makusobed.1378520.
EndNote
Özel E, Demirgil H (01 Kasım 2023) DEĞİŞTİRİLEBİLİR ALANSAL BİRİM PROBLEMİ VE EKONOMİK FAALİYETLERİN MEKÂNSAL YOĞUNLAŞMASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 38 130–145.
IEEE
[1]E. Özel ve H. Demirgil, “DEĞİŞTİRİLEBİLİR ALANSAL BİRİM PROBLEMİ VE EKONOMİK FAALİYETLERİN MEKÂNSAL YOĞUNLAŞMASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”, MAKU SOBED, sy 38, ss. 130–145, Kas. 2023, doi: 10.20875/makusobed.1378520.
ISNAD
Özel, Emrah - Demirgil, Hakan. “DEĞİŞTİRİLEBİLİR ALANSAL BİRİM PROBLEMİ VE EKONOMİK FAALİYETLERİN MEKÂNSAL YOĞUNLAŞMASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 38 (01 Kasım 2023): 130-145. https://doi.org/10.20875/makusobed.1378520.
JAMA
1.Özel E, Demirgil H. DEĞİŞTİRİLEBİLİR ALANSAL BİRİM PROBLEMİ VE EKONOMİK FAALİYETLERİN MEKÂNSAL YOĞUNLAŞMASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. MAKU SOBED. 2023;:130–145.
MLA
Özel, Emrah, ve Hakan Demirgil. “DEĞİŞTİRİLEBİLİR ALANSAL BİRİM PROBLEMİ VE EKONOMİK FAALİYETLERİN MEKÂNSAL YOĞUNLAŞMASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 38, Kasım 2023, ss. 130-45, doi:10.20875/makusobed.1378520.
Vancouver
1.Emrah Özel, Hakan Demirgil. DEĞİŞTİRİLEBİLİR ALANSAL BİRİM PROBLEMİ VE EKONOMİK FAALİYETLERİN MEKÂNSAL YOĞUNLAŞMASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. MAKU SOBED. 01 Kasım 2023;(38):130-45. doi:10.20875/makusobed.1378520