Öz

TURİZMDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK AÇISINDAN ÖĞRENCİLERİN SEKTÖRE KARŞI TUTUMLARININ MEZUNİYET SONRASI KARİYER PLANLAMASI VE SEÇİMİNE ETKİSİ - THE IMPACTS OF STUDENTS’ TOURISM SECTOR ATTITUDES ON THEIR POSTGRADUATE CAREER OPTIONS AND PLANNING IN THE TERMS OF SUSTAINABILITY IN TOURISM

Öz

Turizm sektöründe kariyer yapmak amacıyla turizm eğitimi alan öğrencilerin sektöre karşı tutumlarının belirlenmesi ve bu tutumlarının turizm sektöründe kariyer seçimlerine etkisinin ortaya konulması verilen turizm eğitiminin kaliteli olması açısından önemli rol oynamaktadır. Bu bağlamda yapılan bu çalışmada, turizm eğitimi almakta olan öğrencilerin sektöre karşı olan tutumları ve bu tutumlarının mezuniyet sonrası kariyer seçimlerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evreni Akdeniz Üniversitesi Turizm Fakültesi öğrencilerinden oluşmaktadır. Öğrencilerin turizm sektörüne yönelik tutumlarını ve öğrencilerin turizm sektöründe kariyer yapma isteklerini ölçmeye yönelik ifadeler faktör analizine tabi tutulmuştur. Uygulanan faktör analizi sonucunda, ankete katılan öğrencilerin turizm sektörüne yönelik tutumlarını oluşturan 8 faktör elde edilmiştir. Bu 8 faktör içerisinde öğrencilerin mezuniyet sonrasında sektörde kariyer yapma isteklerini etkileyen en önemli faktörlerin “kişi- endüstri uyumu”, “iş arkadaşlığı ile işe bağlılık” ve “yöneticilerin tutumu” olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Turizm Sektörü,Turizm Eğitimi,Tutum,Kariyer,Sürdürülebilir Turizm

Kaynakça

1. Aksu, Akın - Köksal, Can Deniz (2005). “Perceptions and Attitudes of Tourism Students in Turkey”, İnternational Journal of Contemporary Hospitality Management, (436-447).
2. Avcıkurt, Cevdet - Deveci, Bilal - Türkmen, Serkan (2012). “Balıkesir İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu (BTİOYO) Mezunlarının Turizm Sektöründeki İstihdam Profili”, Turizm Eğitim Konferansı-Tebliğler, (109-119).
3. Avcıkurt, Cevdet - Karaman, Sebahattin (2002), “Lisans Eğitimi Veren Turizm Okullarının Ders Programları Karşılaştırılması”, Turizm Eğitimi Konferans-Workshop, T.C. Turizm Bakanlığı Turizm Eğitimi Genel Müdürlüğü, 11-13 Aralık 2002, Ankara. (53-65).
4. Baltacı, Furkan - Üngören, Eengin - Avsallı, Hüseyin - Demirel, Osman Nuri (2012). “Turizm Eğitimi Alan Öğrencilerin Eğitim Memnuniyetlerinin ve Geleceğe Yönelik Bakış Açıların Belirlemesine Yönelik Bir Araştırma” Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, Cilt.4, Sayı.1, (17-25).
5. Berberoğlu, Giray (1990). “Kimyaya İlişkin Tutumların Ölçülmesi”, Eğitim ve Bilim Dergisi, Cilt.14, Sayı.6, (16-27).
6. Boylu, Yasin - Arslan, Emin (2013). “Türkiye’deki Turizm Eğitiminde Son Rakamsal Gelişmeler”, 14. Ulusal Turizm Kongresi, 05-08 Aralık 2013, Kayseri, (539-556).
7. Cömert, Menekşe. (2014). “Turizm Eğitimi Alan Öğrencilerin Sektörde Çalışmak İstedikleri Alanlar ve Sektördeki İstihdamda Cinsiyet Ayrımcılığıyla İlgili Düşünceleri”, Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, Sayı.1, (50-62).
8. Çatı, Kahraman - Bilgin, Yusuf (2013). “Turizm Lisans Öğrencilerinin Turizm Sektöründe Çalışma Eğilimleri”, C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, (23-45).

9. Çimen, Hürriyet - Akbaba, Atilla (2006). “Otel Yöneticilerinin Lisans Düzeyinde Turizm Eğitimi Almış İşgörenleri ile İlgili Değerlendirmeleri: Ankara’daki Dört ve Beş Yıldızlı Otellerde Bir Araştırma”, SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Cilt.6, Sayı.12, (229-251).
10. Demirel, Özcan (1993), Eğitim Terimleri Sözlüğü, Useme Yayınları, Ankara.
11. Dinçer İstanbullu, Füsun - Akova, Orhan - Kaya, Fazıl (2013). “Meslek Yüksekokulu Turizm Ve Otel İşletmeciliği Programı Öğrencilerinin Kariyer Planlaması Üzerine Bir Araştırma: İstanbul Üniversitesi ve Gümüşhane Üniversitesi Örneği”, Elektronik Mesleki Gelişim ve Araştırma Dergisi, Cilt.1, Sayı.2, (42-56).
12. Doğan, Mustafa - Kekeç Morkoç, Dilek (2014). “Önlisans Düzeyinde Turizm Eğitimi Allmış Mezunların Mesleki Eğitime Yönelik Görüşleri: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Örneği”, 15. Ulusal Turizm Kongresi, 13-16 Aralık 2014, Ankara, (1422-1435).
13. Duman, Teoman - Tepeci, Mustafa - Unur, Kamil (2006). “Mersin’de Yükseköğretim ve Orta Öğretim Düzeyinde Turizm Eğitimi Almakta Olan Öğrencilerin Sektörün Çalışma Koşullarını Algılamaları ve Sektörde Çalışma İsteklerinin Karşılaştırmalı Analizi”, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, Cilt.17, Sayı.1, (51-69).
14. Ehtiyar, Rüya - Üngüren, Engin (2008). “Turizm Eğitimi Alan Öğrencilerin Umutsuzluk ve Kaygı Seviyeleri ile Eğitime Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt.1, Sayı.4, (159-181).
15. Erdem, Barış (2010). “Lisans Düzeyinde Turizm Eğitimi Alan Öğrencilerin Otel İşletmelerinin Animasyon Bölümüne Yönelik Tutumları: Ampirik Bir Araştırma”, Ege Akademik Bakış/ Ege Academic Review, Cilt.10, Sayı.3, (1085-1113).
16. Erdem, Barış - Kayran, Mehmet Fatih (2013). “Balıkesir Üniversitesi Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu Öğrencilerinin Meslek Seçimini Etkileyen Faktörler Üzerine Bir Araştırma”. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt.14, Sayı.1, (81-106).
17. Erdinç, Saliha Başak (2012). “Determeninig of College Students' Trends about Tourism Sector: A Case Study at Akdeniz Universty”, Procedia Social and Behavioral Sciences, (1573-1577).
18. Erdinç, Saliha Başak - Yılmaz, Gökhan (2012), “Lisans Düzeyinde Turizm Eğitimi Alan Öğrencilere Yönelik Betimleyici Bir Araştırma Turizm, Turist ve Antalya İle İlgili Görüşleri”, 13. Ulusal Turizm Kongresi, 06-09 Aralık 2012, Antalya, (833-844).
19. Erdoğmuş, Nihat (2003). Kariyer Geliştirme: Kuram ve Uygulama, Nobel Yayınevi, Ankara.
20. Eren, Erol (1993). Yönetim Psikolojisi, 4. Baskı, Beta Basım Yayım, İstanbul.
21. Ertürk, Selahattin (2013). Eğitimde Program Geliştirme, EDGE Akademi Yayıncılık, Ankara.
22. Eryiğit, Süleyman. (2000). “Kariyer Yönetimi”, Kamu İş: İş Hukuku ve İktisat Dergisi, (1-26), http://www.kamu-is.org.tr/pdf/616.pdf, E.T.: 06.01.2017.
23. Gezen, Tuba - Köroğlu, Özlem (2014). “Turizm Eğitimi Alan Öğrencilerin Kariyer Seçimine Etki Eden Kariyer Çapalarının Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt.16, Sayı.2, (213-234).
24. Hacıoğlu, Necdet (1992). “Yükseköğretimde Mesleki Turizm Eğitimi Geliştirme Perspektifleri”, Turizm Eğitimi, Ankara, Turizm Bakanlığı Turizm Eğitimi Genel Müdürlüğü, Yorum Basın Yayın San. Ltd. Şti.: 92.
25. Hair, Joseph - Ronald L. Tatham - Rolph E. Anderson - William Black (1998). Multivariate Data Analysis, 5th Edition, Prentice Hall, USA.
26. Jenkins, Andrew Kevin (2001). “Making a Career of it? Hospitality Students’ future Perspectives: an Anglo-Dutch Study”, International Journal of Contemporary Hospitality Management, Vol.13, Iss.1, (13-20).
27. Kağıtçıbaşı, Çiğdem (1998). İnsan ve İnsanlar, Evrim Basım Yayım Dağıtım, İstanbul.
28. Kalaycı, Şeref (2009). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, Asil Yayınevi, Ankara
29. Keskin, Emrah - Örgün, Emrah (2015). “Kelime İlişkilendirme Testi Aracılığıyla Sürdürülebilir Turizm Olgusunun Kavramsal Analizi: Ürgüp Örneği”, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, Cilt.3, Sayı.1, (30-40).
30. Koca, Ayşe İpek (2010). “Kariyer Seçiminde Kariyer Değerleri ile Demografik Faktör İlişkisi: Çukurova Üniversitesi’nde Bir Araştırma”, Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi, Cilt.14, Sayı.1, (56-70).
31. Kozak, Meryem - Kızılırmak, İsmail (2001). “Türkiye’de Meslek Yükse¬kokulu Turizm Otelcilik Programı Öğrencilerinin Turizm Sektörüne Yönelik Tutumlarının Demografik Değişkenle¬re Göre Değişimi: Anadolu, Akdeniz ve Karadeniz Teknik Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir Uygulama”, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, Sayı.12, (9-16).
32. Kuşluvan, Salih - Kuşluvan, Zeynep (2000). “Perceptions and Attitudes Of Undergraduate Tourism Students Towards Working in the Tourism İndustry in Turkey”. Tourism Management, Sayı.21, (251-269).
33. Maxwell, John Calvin (1996). Kazanan Tutum, Çev. Ulaş Kaplan, Sistem yayıncılık, İstanbul.
34. MFA, 2017, http://www.mfa.gov.tr/birlesmis-milletler-dunya-turizm-orgutu.tr.mfa, E.T, 06.01.2017
35. Mısırlı, İrfan (2002). “Turizm Sektöründe Meslek Standartları ve Mesleki Belgelendirme Sistemi (Sertifikasyon)”, Anatolia Turizm Araştırma Dergisi, Cilt.13, Sayı.1, (39-55).
36. Nakip, Mahir (2003). Pazarlama Araştırmaları: Teknikler ve Uygulamalar, Seçkin Kitapevi, Ankara.
37. Olcay, Atınç - Çelik, Zafer (2010). “Turizm ve Otel İşletmeciliği Programında Öğrenim Gören Öğrencilerin Otelcilik Mesleğine İlişkin Algıları”, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt.9, Sayı.2, (279 -301).
38. ÖSYM, 2015, http://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2015/OSYS/2015-OSYSKONTKILAVUZU15072015.pdf, E.T, 29.01.2016
39. Pehlivan, Rabiye (2008). Lisans Düzeyinde Turizm Eğitimi Almakta Olan Öğrencilerin Sektör İle İlgili Tutumlarının Mezuniyet Sonrası Kariyer Seçimlerine Etkisi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
40. Ross, Sheldon (2004). Introduction To Probability and Statistics For Engineers and Scientists. Elsevier Academic Press, San Diego.
41. Solmaz, Seyit Ahmet - Erdoğan, Çağrı (2013). “Turizm Eğitimi Alan Ön Lisans ve Lisans Öğrencilerinin Turizm Endüstrisine Bağlılık Düzeylerini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma”, 14. Ulusal Turizm Kongresi, 05-08 Aralık 2013, Kayseri, (557-573).
42. Tavşancıl, Ezel (2010). Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi, 4. Baskı, Nobel Yayıncılık, Ankara.
43. TÜİK, 2016, http://www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=1609, E.T, 06.01.2017
44. UNWTO, 2017, http://themis.unwto.org/content/institutions-unwtotedqual-certified-programmes#EUROPE, E.T, 06.01.2017
45. Ünlüönen, Kurban (2004), “Turizm İşletmeciliği Öğretmenlik Programlarının Öğrenci Beklentileri ve Algılamaları Açısından Karşılaştırılması 1998-1999 ve 2003-2004 Öğretim Yılları” Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt.7, Sayı.1, (108-130).
46. Ünlüönen, Kurban - Boylu, Yasin (2009). “Türkiye’deki Örgün Turizm Eğitimine İlişkin Rakamsal Gelişmelerin Değerlendirilmesi”, 10. Ulusal Turizm Kongresi, 21-24 Ekim 2009, Mersin.
47. Ünlüönen, Kurban - Boylu, Yasin (2005), “Türkiye’de Yükseköğretim Düzeyinde Turizm Eğitimindeki Gelişmelerin Değerlendirilmesi”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt.3, Sayı.12, (11-32).
48. Üzümcü, Tülay - Bayraktar, Süheyla (2004). “Türkiye’de Turizm Otel İşletmeciliği Alanında Eğitim Veren Yüksek Öğretim Kuruluşlarındaki Eğitimcilerin Turizm Mesleki Eğitiminin Etiksel açıdan İncelenmesine Yönelik Bir Alan Araştırması”, 3. Ulusal Bilgi, Ekonomi ve Yönetim Kongresi, Bildiri Kitabı, (80).
49. Yazıcıoğlu, Yahşi - Erdoğan, Saniye (2004). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Detay Yayıncılık, Ankara.
50. Yeşilyaprak, Binnur (2012). “Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığına Giriş” (Ed) Yeşilyaprak, Binnur Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya, Pegem Yayınevi, Ankara, (2-39).
51. Yıldız, Banu (2013). “Lisans Düzeyinde Turizm Eğitimi Alan Öğrencilerin Sektörde Çalışmaya Yönelik Bakış Açıları”, 14. Ulusal Turizm Kongresi, 05-08 Aralık 2013, Kayseri, (595-614).