ÖZEL SEKTÖR YURTDIŞI BORÇLANMASININ REEL SEKTÖR VE İHRACATA ETKİSİ

Engin Dücan

doi:10.20875/makusobed.301636

ÖZEL SEKTÖR YURTDIŞI BORÇLANMASININ REEL SEKTÖR VE İHRACATA ETKİSİ

Öz

2001 yılı sonrası Amerika Birleşik Devletleri’nde uygulanan düşük faiz politikası ve 2008 dünya finansal krizinin ardından çok sayıda batılı ülkenin uyguladığı genişletici para politikaları, birçok gelişmekte olan ülkenin finansman olanaklarını arttırmıştır. Türkiye’de, özel sektör yurt dışı borçlanması yoluyla gelen döviz miktarı Türk parasının değerini arttırmış ve halkın görece zenginleşmesini sağlamıştır. Türkiye’de 2001 krizinin ardından, güçlü ekonomiye geçiş programının da etkisiyle, özel sektör tarafından ülkeye getirilen finansal olanakların, üretimi arttırmak amaçlı kullandığı bir büyüme süreci gerçekleşmiştir. Bu çalışmada, özel sektörün yurt dışından borçlanması neticesinde ülkeye giren dövizin, bir iletim kanalı olarak sermaye malı ithalatına, işgücü verimliliğine ve ihracata etkisi araştırılmıştır. Tüm değişkenler I(1) düzeyinde durağan olduğundan öncelikle eşbütünleşme ilişkisi incelenmiştir. VAR analizi değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi olduğu sonucunu vermiştir. Elde edilen sonuçlara göre uzun dönemde sermaye malı ithalatının verimlilik üzerinde pozitif etkisi varken, ihracat üzerinde negatif etkisi vardır.

Anahtar Kelimeler

İçsel Büyüme Teorileri,Yeni Büyüme Teorileri,Özel Sektör Yurtdışı Finansal Borçlanması,Sermaye Malı İthalatı,İşgücü Verimliliği,İhracat

Kaynakça

Aghion, Philippe-Howitt, Peter (1992), A Model of Growth Through Creative Destruction, Econometrica, 60(2), 323-351.
Akdi, Yılmaz-Özcan, Kıvılcım Metin-Yalçın, Yeliz (2003). “Robustness of Unit Root Tests When The Series Are I (2)”. METU Studies in Development, 30(1), 19.
Akdiş, Cezmi A. (2003), “Türkiye’de ve Dünyada Bilimin Organizasyonu ve Finansmanı: Farklar Ve Sorunlar”, Cumhuriyet Bilim Teknik Sayı: 869.
Amiti, Mary-Konings, Jozef (2007), “Trade Liberalization, Intermediate Inputs, and Productivity: Evidence from Indonesia, American Economic Review, 97(5), 1611–1638.
Amsden, Alice Hoffenberg (1989), Asia’s Next Giant: South Korea and Late Industrializadon, New York: Oxford University Press, Coe Vd. (1997),
Awokuse, Titus O. (2008), “Trade Openness And Economic Growth: Is Growth Export-Led Or Import-Led?”, Applied Economics, 40(2), 161-73.
Barro, Robert J. (1990), “Goverment Spending in A Simple Model Of Endogenous Growth”, The Journal Of Political Economy, 98(5), 103-125.
Bozkurt, Hilal (2007), Zaman Serileri Analizi, Bursa, Ekin Kitabevi.

Caselli, Francesco-Wilson Daniel J. (2004), “Importing Technology”, Journal of Monetary Economics, 51, 1–32.
Coe, David T.-Helpman, Elhanan-Hoffmaister Alexander W. (1997), “North-South R&D Spillovers”, The Economic Journal, 107(440), January, 134-149.
Dickey, David A.-Fuller, Wayne A. (1979), “Distribution of The Estimators For Autoregressive Time Series With A Unit Root”, Journal of The American Statistical Association, 74(366a), 427-431.
Dikmen, Nedim (2012), Ekonomtri Temel Kavramlar ve Uygulamalar. Dora Yayınları, 2. Baskı, Bursa.
Engle, Robert F.-Granger, Clive. W. J. (1987), “Co-Integration and Error Correction: Representation, Estimation, and Testing”, Econometrica: Journal of the Econometric Society, 251-276.
Erzan, Refik-Filiztekin, Alpay (1997), “Competitiveness of Turkish Smes in the Customs Union”, European Economic Review, 41(3), 881-892.
Esfahani, Hadi Salehi (1991), “Exports, Imports and Economic Growth in Semi-Industrialized Countries”, Journal of Development Economics, 35, 93-116.
Giles, Judith A.-Williams Cara L. (2000), “Export-Led Growth: A Survey of the Empirical Literature And Some Noncausality Results Part 1”, Econometrics Working Paper EWP0001, http://web.uvic.ca/econ/ research/papers/ewp0002.pdf (20.02.2017).
Goldberg, Pinelopi Koujianou-Khandelwal Amit Kumar-Pavcnik Nina-Topalova Petia (2008), “Imported Intermediate Inputs and Domestic Product Growth: Evidence from India”, NBER Working Paper, No: 14416.
İşcan, İsmail Hakkı (2012), “Sermaye Malı Ithalatının İşgücü Verimliliğine Etkisi: Panel Veri Analizi/the Effect of Imports of Capital Goods on Labor Productivity”, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2).
Jin, Jang C. (2010), “Opennessn and Growth: An Interpretation of Empirical Evidence from East Asian Countries”, the Journal of International Trade & Economic Development: An International and Comparative Review, 9(1), 5-17.
Johansen, Søren. (1988), “Statistical Analysis of Cointegration Vectors”, Journal of Economic Dynamics and Control, 12(2-3), 231-254.
Johansen, Søren (1995), “Identifying Restrictions of Linear Equations with Applications to Simultaneous Equations and Cointegration”, Journal of Econometrics, 69(1), 111-132.
Jones Charles I. (2009), “Intermediate Goods and Weak Links in the Theory of Economic Development”, American Economic Journal: Macroeconomics, 3(2), 1–28.
Juselius, Katarina (1999), “Models and Relations in Economics and Econometrics”, Journal of Economic Methodology, 6(2), 259-290.
Kenar, Necdet (2005), “Büyüme, İstihdam, Verimlilik”, MEV: Yaşam Boyu Öğrenme Merkezi, Kasım http://www.messegitim.com.tr/ti/580/0/BUYUME,-ISTIHDAM-VE-VERIMLILIK (03.02.2017).
Kim, Sangho-Lim, Hyunjoon-Park, Donghyun (2009), “The Effect of Imports, Exports On Total Factor Productivity in Korea”, Research Institute of Economy, Trade & Industry (RIETI) Discussion Paper Series, 07-E-022.
Korkmaz, Esfender (2005), Ekonomide Riskler: Kur Riski, Rota Matbaacılık, İstanbul
Kurt, Serdar-Terzi, Harun (2007), “İmalat Sanayi Dış Ticareti, Verimlilik ve Ekonomik Büyüme İlişkisi”, Atatürk Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 21(1), 25-46.
Kwiatkowski, Denis-Phillips, Peter C.B.-Schmidt, Peter-Shin, Yongcheol (1992), “Testing The Null Of Stationarity Against The Alternative Of A Unit Root: How Sure Are Wet Economic Time Series Have A Unit Root?”, Journal Of Econometrics, (54), 159–178.
Lawrence, Robert Z.-Weinstein David E. (1999), “Trade and Growth: Import-Led Or Export-Led? Evidence from Japan and Korea”, National Bureau of Economic Research (NBER), Working Paper No: 7264.
Lucas, Robert E. (1988), “On the Mechanics of Economic Development”, Journal of Monetary Economics, 22, 3-42.
Phillips, Peter C.B.-Perron, Pierre (1988), “Testing For A Unit Root in Time Series Regressions”, Biometrica (75), 335–346.
Romer, Paul M. (1986), “Increasing Returns and Long-Run Growth”, The Journal Of Political Economy, 95(5), 1002-1037.
Saygılı, Şeref-Cihan, Cengiz-Yurtoğlu, Hasan (2005), “Türkiye Ekonomisinde Sermaye Birikimi, Verimlilik ve Büyüme (1972-2003)”, TÜSİAD Büyüme Stratejileri Dizisi, No: 6, Yayın No:2005-12/413, Ankara.
Sevüktekin, Mustafa-Nargeleçekenler, Mehmet (2010), Ekonometrik Zaman Serileri Analizi Eviews Uygulamalı, Nobel Yayınları, 3. Baskı, Ankara
Solow, Robert M. (1956), “A Contribution to the Theory of Economic Growth”, the Quarterly Journal Of Economics, 70(1), 65-94.
Sönmez, Mustafa (2005), Türkiye’nin Dış Ticaretinin Sektörel Analizi: 2000 – 2004, Ege Bölgesi Sanayi Odası Yayını.
Susam, Nazan-Bakkal, Ufuk (2008), “Kriz Süreci Makro Değişkenleri ve 2009 Bütçe Büyüklüklerini Nasıl Etkileyecek”, Maliye Dergisi, 155, 72-88.
Swan, Trevor W. (1956), “Economic Growth and Capital Accumulation”, Economic Record 32, (63), 334–361.
Tarı, Recep (2011), Ekonometri, Umuttepe Yayınları, 7.Basım, Kocaeli.
Taymaz, Erol-Suiçmez, Halit (2005), Türkiye'de Verimlilik, Büyüme ve Kriz, Milli Prodüktivite Merkezi.
Türkan Ercan (2006), “Üretimde Üretimin Ithalat Ve İhracat Bağımlılığı”, TCMB Working Papers, http://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/ae00aa0a-c28c-4040-93fb-1579dbe22952/UretimdeDisTicaretBagimliligi.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ae00aa0a-c28c-4040-93fb-1579dbe22952, (02.01.2017).
Warwick, Ken (2013), “Beyond Industrial Policy: Emerging Issues and New Trends”, OECD Science, Technology and Industry Policy Papers, No. 2, OECD Publishing, Paris. http://dx.doi.org/10.1787/5k4869clw0xp-en, (25.02.2017).
Yeldan, Erinç (2008), “Bu Krizden Sonra Savaş Gelebilir”, Milliyet Gazetesi, 6 Ekim 2008

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Engin Dücan
ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2017

Gönderilme Tarihi

28 Mart 2017

Kabul Tarihi

27 Nisan 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 9 Sayı: 19

DOI

https://doi.org/10.20875/makusobed.301636

IZ

https://izlik.org/JA32WS82UH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Dücan, E. (2017). ÖZEL SEKTÖR YURTDIŞI BORÇLANMASININ REEL SEKTÖR VE İHRACATA ETKİSİ. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(19), 22-41. https://doi.org/10.20875/makusobed.301636

AMA

1.Dücan E. ÖZEL SEKTÖR YURTDIŞI BORÇLANMASININ REEL SEKTÖR VE İHRACATA ETKİSİ. MAKU SOBED. 2017;9(19):22-41. doi:10.20875/makusobed.301636

Chicago

Dücan, Engin. 2017. “ÖZEL SEKTÖR YURTDIŞI BORÇLANMASININ REEL SEKTÖR VE İHRACATA ETKİSİ”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 (19): 22-41. https://doi.org/10.20875/makusobed.301636.

EndNote

Dücan E (01 Haziran 2017) ÖZEL SEKTÖR YURTDIŞI BORÇLANMASININ REEL SEKTÖR VE İHRACATA ETKİSİ. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 19 22–41.

IEEE

[1]E. Dücan, “ÖZEL SEKTÖR YURTDIŞI BORÇLANMASININ REEL SEKTÖR VE İHRACATA ETKİSİ”, MAKU SOBED, c. 9, sy 19, ss. 22–41, Haz. 2017, doi: 10.20875/makusobed.301636.

ISNAD

Dücan, Engin. “ÖZEL SEKTÖR YURTDIŞI BORÇLANMASININ REEL SEKTÖR VE İHRACATA ETKİSİ”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9/19 (01 Haziran 2017): 22-41. https://doi.org/10.20875/makusobed.301636.

JAMA

1.Dücan E. ÖZEL SEKTÖR YURTDIŞI BORÇLANMASININ REEL SEKTÖR VE İHRACATA ETKİSİ. MAKU SOBED. 2017;9:22–41.

MLA

Dücan, Engin. “ÖZEL SEKTÖR YURTDIŞI BORÇLANMASININ REEL SEKTÖR VE İHRACATA ETKİSİ”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 19, Haziran 2017, ss. 22-41, doi:10.20875/makusobed.301636.

Vancouver

1.Engin Dücan. ÖZEL SEKTÖR YURTDIŞI BORÇLANMASININ REEL SEKTÖR VE İHRACATA ETKİSİ. MAKU SOBED. 01 Haziran 2017;9(19):22-41. doi:10.20875/makusobed.301636

Cited By

ÖZEL SEKTÖR DIŞ BORÇLANMASINDA İKTİSADİ POLİTİKALARIN ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.30561/sinopusd.707976

Türkiye'de Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Kısa ve Uzun Vadeli Kredilerin Hisse Senedi Piyasası ile İlişkisi: BIST 100 Endeksi Üzerine Ampirik Bir Analiz

Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi

https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1551