Türkiye’nin mobilya sektöründe uluslararası rekabet gücü: Seçilmiş ülkeler ile karşılaştırmalı analiz

Öz

Mobilya sektörü Türkiye’nin en eski sektörlerinden biridir. Önceleri düşük teknolojiye ve emek yoğun üretim yapısına sahip olan mobilya sektörü günümüzde daha fazla bilgi ve sermaye yoğun bir sektör olma yolunda ilerlemektedir. Sektör, üretim ve istihdam ile ülke ekonomisine katkı sağlamaktadır. Ayrıca sektörün ülke ihracatına net katkısıyla Türkiye, dünya mobilya ihracatında önemli ihracatçı ülkeler arasında yer almaktadır. Çalışmanın amacı, dünya mobilya ihracatında öne çıkan ülkeler arasında yer alan Türkiye’nin 2012-2021 dönemi için uluslararası mobilya ticaretinde rekabet gücünü belirlemek ve bu ülkeler karşısında Türkiye’nin uluslararası rekabet gücünü karşılaştırmalı analiz etmektir. Çalışmada, mobilya sektörüne ilişkin toplam 7 alt ürün grubu için Balassa’nın Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi hesaplanmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular, Türkiye'nin mobilya sektöründe toplam 7 alt sektörden 6’sında zayıf, sadece 1 alt sektörde orta derecede rekabet üstünlüğüne sahip olduğunu göstermiştir. Türk mobilya sektörünün rekabet gücünün artırılması için inovasyon, özgün tasarım, markalaşma ve Ar-Ge faaliyetlerine ağırlık verilmesi gerekmektedir. Hammadde tedarikinde yaşanan sorunlar mobilya sektörünü olumsuz etkilemektedir. Yeterli miktarda ve kalitede hammaddenin uygun fiyatla tedariği sağlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Mobilya Sektörü,
• Uluslararası Rekabet Gücü,
• Karşılaştırmalı Üstünlükler

International competitiveness in Türkiye’s furniture sector: A comparative analysis with selected countries

Öz

The furniture sector is one of the oldest sectors in Türkiye. In the past, it had a low-tech and labor-intensive production structure, but now it is on the way to becoming a more information and capital-intensive sector. The sector contributes to the country's economy with production and employment. In addition, with the sector's net contribution to the country's exports, Türkiye is among the major exporter countries in world furniture exports. The study aims to determine the competitiveness of Türkiye in the international furniture trade and to analyze comparatively the international competitiveness of Türkiye against the leading (selected) countries in the world furniture export for the period 2010-2021. In this study, Balassa's Revealed Comparative Advantage (RCA) index was calculated for seven sub-products group. The findings showed that Türkiye had a weak competitive advantage in 6 out of 7 sub-sectors in the furniture sector and a moderate competitive advantage in only 1 sub-sector. In order to increase the competitiveness of the Turkish furniture sector, it is necessary to focus on innovation, original design, branding, and R&D activities. Problems in the supply of raw materials negatively affect the furniture sector. It should ensure the supply of raw materials in sufficient quantity and quality at an affordable price.

Anahtar Kelimeler

• Furniture Sector,
• İnternational Competitiveness,
• Comparative Advantage

Kaynakça

1. Aşarkaya, A. (2015). Mobilya sektörü. Türkiye İş Bankası, İktisadi Araştırmalar Bölümü, Aralık 2015. Balassa, B. (1965). Trade liberalization and revealed comparative advantage. Manchester School, 33(2): 99-123.
2. Boyla, O. (2012). Mobilya tarihi. İstanbul, Ocak 2012.
3. Çınar, H., Yıldırım, K., ve Karataş, H. (2021). Türkiye mobilya sektörüne ilişkin ithalat ve ihracat değerleri ile tasarım, patent ve marka tescil sayılarının analizi. IDA: International Design and Art Journal (Online), 3(2): 246 - 257.
4. Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı (2014). TR63 bölgesi mobilyacılık sektör raporu. Erişim: www.dogaka.gov.tr (17.03.2024)
5. Ekici, A. (2021). Mobilya sektör raporu. Torbalı Ticaret Odası, İzmir.
6. Hinloopen, J., Marrewijk, C. V., (2001). On the empirical distribution of the Balassa index. Review of World Economics, 137(1): 1-35.
7. İstanbul Sanayi Odası (2023). Mobilya imalatı sanayi. Sektör Raporları, İSO Yayın No: 4, İstanbul, Aralık 2023.
8. İstek, A., Özlüsoylu, İ., ve Kızılkaya, A. (2017). Türkiye ahşap esaslı levha sektör analizi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 19(1):132-138. DOI: 10.24011/barofd.297231

9. Kalkınma Bakanlığı (2015). Mobilya çalışma grubu raporu. Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018), Ankara, Yayın No: KB: 2915- ÖİK: 751, ISBN 978-605-9041-19-5
10. MÜSİAD (2018). DTM mobilya ve orman ürünleri sektörel raporu. Mobilya ve Orman Ürünleri Sektörü, İstanbul, Nisan 2018.
11. Orta Anadolu Kalkınma Ajansı (2016). TR72 mobilya sektörü raporu. Haziran 2016.
12. Sakarya, S., ve Canlı, Ş. (2011). Mobilya sektörü raporu, Orta Anadolu Ağaç Mamulleri ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği, Ağustos 2011.
13. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (2021). Mobilya sektörü raporu. Sanayi Genel Müdürlüğü, Sektör Bazlı Raporlar ve Analizler Serisi.
14. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (2022). Mobilya sektörü raporu 2021. Sanayi Genel Müdürlüğü.
15. Siyasal, Ş. (2021). Mobilya sektör raporu. Avrupa Perakende Mobilya Sektörü, Orta Anadolu Mobilya, Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği.
16. Şen, H., ve Çınar, H. (2017). Mobilya ürün yaşam döngüsünde iş sağlığı ve güvenliği analizi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 5, 235-246.DOI: 10.21923/jesd.18553
17. Terece, Z., Edirne, J., ve Kariptaş, F. S. (2020). Türkiye’de mobilya sektörünün durumu ve 2000’li yıllardan sonra küreselleşme etkisi ile değişimi. Haliç Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 3(1): 159-180. DOI: 10.46373/hafebid.682892
18. Ticaret Bakanlığı (2021). Mobilya sektör raporu. İhracat Genel Müdürlüğü Maden, Metal ve Orman Ürünleri Dairesi.
19. TOBB (2017). Türkiye mobilya ürünleri meclisi sektörü raporu. TOBB Yayın No: 2018/304, ISBN: 978-605-137-684-4.
20. UN Comtrade Database (2023). International Trade Statistic, Erişim: https://comtrade.un.org (10.12.2023)
21. Usta, İ., ve Güray, A. (tarih yok). Mobilya sınıflandırması. International Furniture Congress.
22. Yazıcı, H., ve Karayılmazlar, S. (2001). Türkiye ahşap mobilya sektörü ve ekonomik gelişimi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 3(3): 3-17.
23. Yılmaz, N.N. (2014). Türkiye ev mobilyası sektörünün değer zinciri yaklaşımıyla incelenmesi. Kalkınma Bakanlığı, İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü, Uzmanlık Tezi, Yayın No: 2881.