Meslek liselerinde mobilya eğitimi alan öğrencilerin kullandıkları bazı makinelerde OWAS yöntemi ile ergonomik risk analizi

Öz

Günümüzde mobilya üretimi yapan işletmelerde ve mobilya eğitimi verilen meslek lisesi uygulama atölyelerinde kullanılan makinelerin kullanımı, yapısı ve çalışma prensibinden kaynaklanan iş kazalarının ciddi yaralanmalara yol açtığı bir gerçektir. Makinelerin insan ergonomisine uygun olmaması iş kazalarının ve risklerin temel nedenidir. Bu tez çalışmasında literatür taramasının ardından ikinci bölümde ergonomi hakkında genel bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ergonomik uyumsuzlukların neden olabileceği kas-iskelet sistemi bozukluklarından bahsedilmektedir. Dördüncü bölümde basit gözleme dayalı ergonomik risk değerlendirme yöntemi olan OWAS'tan (Ovako Çalışma Duruşu Analiz Sistemi) bahsedilmiştir. Beşinci bölümde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde Mobilya ve İç Mekan Tasarımı Alanı ve bu alanda eğitim gören öğrencilerin uygulama atölyelerinde kullandıkları bazı makineler hakkında genel bilgiler verilmiştir. Son bölümde ise öğrencilerin uygulama yaparken kullandıkları bazı makinelere uyum sağlayabilmeleri için OWAS yöntemi kullanılarak ergonomik risk analizi yapılmıştır. Bu araştırma, uygulama atölyelerindeki ergonomik risklerin ortaya çıkarılmasını, azaltılmasını ve mümkünse ortadan kaldırılmasını amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ergonomik Risk Analizi
• Ergonomi
• Kas-İskelet Sistemi Hastalıkları
• OWAS
• Meslek Liseleri.

Ergonomic risk analysis with OWAS method on some machines used by students taking training on furniture in vocational high schools

Öz

It is a fact that today, occupational accidents resulting from the use, structure and working principle of the machines used in furniture production enterprises and vocational high school application workshops where furniture education is given lead to serious injuries. Machines are incompatible with human ergonomics, which is the main cause of work accidents and risks. In this thesis study, general information about ergonomics is given in the second chapter after the literature review. The third section mentions musculoskeletal system disorders that ergonomic incompatibilities may cause. In the fourth chapter, OWAS (Ovako Working Posture Analyzing System), which is an ergonomic risk assessment method based on simple observation, is mentioned. In the fifth chapter, general information is given about the Furniture and Interior Design Field in Vocational and Technical Anatolian High Schools affiliated with the Ministry of National Education and some of the machines used by students studying in this field in their application workshops. In the last part, an ergonomic risk analysis was carried out using the OWAS method to adapt the students to some machines they use while practising. This research aims to reveal, reduce, and, if possible, eliminate ergonomic risks in practice workshops.

Anahtar Kelimeler

• Ergonomic Risk Analysis
• Ergonomics
• Musculoskeletal Disorders
• OWAS
• Vocational High Schools.

Kaynakça

1. Akay, D., Dağdeviren, M., & Kurt, M. (2003). Çalışma duruşlarının ergonomik analizi, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 18(3), 73-84. DOI: 10.1007/11863649_18
2. Alıcı, H., Atıcı-Uslusu, H., & Gündüz, T. (2017). Mobilya sektöründe pnömatik zımbalama ve vidalama ġģlerinin ergonomik risk değerlendirmesi, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 32(4), 211-226.
3. Bachmid, Z. A. M., & Andesta, D. (2023). Analysis of ımprovement of employee work posture using OWAS method (Case study at PT. XYZ), SITEKIN: Jurnal Sains, Teknologi dan Industri, 20(2), 603-610. DOI: 10.24014/sitekin.v20i2.21810
4. Brandl, C., Mertens, A., & Schlick, C. M. (2017). Effect of sampling interval on the reliability of ergonomic analysis using the Ovako working posture analyzing system (OWAS), International Journal of Industrial Ergonomics, 57, 68–73. DOI: 10.1016/j.ergon.2016.11.013
5. Carrasco, C., Coleman, N., Healey, S., & Lusted M. (1995). Packing products for customers. An ergonomics evaluation of three supermarket checkouts, Applied Ergonomics, 26 (2), 101-109.
6. Cho, K., Cho, H. Y., & Han, G. S. (2016). Risk factors associated with musculoskeletal symptoms in Korean dental practitioners. Journal of Physical Therapy Science, 28(1), 56-62. DOI: 10.1589/jpts.28.56
7. Çiçek, E., Kazanç, N., & Kahya, E. (2018). Bir mobilya işletmesinin montaj hattında ergonomik risk analizi, Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 6(OS: Ergonomi2017), 67-82. DOI: 10.21923/jesd.359455
8. Doormaal, M. T. A. J., Driessen, A. P. A., Landeweerd, J. A., & Drost, M. R. (1995). Physical workload of ambulance assistants, Ergonomics, 38(2), 361-376.

9. Esen, H., & Fığlalı, N. (2013). Working posture analysis methods and the effects of working posture on musculoskeletal disorders, Sakarya University Journal of Science, 17 (1), 41- 51.
10. Grant, K. A., Habes, D. J., & Tepper, A. L. (1995). Work activities and musculoskeletal complaints among preschool workers. Applied ergonomics, 26(6), 405-410.
11. Gilkey, D. P., Keefe, T. J., Bigelow, P. L., Herron, R. E., Duvall, K., Hautaluoma, J. E., & Sesek, R. (2007). Low back pain among residential carpenters: ergonomic evaluation using OWAS and 2D compression estimation. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics, 13(3), 305-321.
12. Jusoh, F., & Zahid, M. N. (2018). Ergonomics Risk Assessment among support staff in Universiti Malaysia Pahang. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 319 (1), 0-6. DOI: 10.1088/1757-899X/319/1/012059
13. Mulyati, G., Maksum, M., Purwantana, B., & Ainuri, M. (2019). Ergonomic risk identification for rice harvesting worker, IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 355 (1), 102032. DOI: 10.1088/1755-1315/355/1/012032
14. Özkaya, K., Kalınkara, V., & Polat, O. (2017). Mobilya sektörü çalışanlarında fiziksel zorlanmanın belirlenmesi, Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 5, 1-12. DOI: 10.21923/jesd.82230
15. Özel, E., & Çetik, O. (2010). Mesleki görevlerin ergonomik analizinde kullanılan araçlar ve bir uygulama örneği, Dumlupınar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, (22), 41-56.
16. Koç, S., & Testik, O.M. (2016). Mobilya sektöründe yaşanan kas-iskelet sistemi risklerinin farklı değerlendirme metotları ile incelenmesi ve minimizasyonu. Endüstri Mühendisliği Dergisi, 27(2), 2-27.
17. Koç, B. (2021). Ahşap palet ve sandık imalatında ergonomik risk faktörlerinin reba, owas ve muri yöntemleri ile analizi ve incelenmesi. Atatürk University, Institute of Science, Master’ s thesis, Erzurum, Turkiye.
18. Kurt, M., & Erdem, M. A. (2003). Çalışma duruşları ve zorlanmalar için OWAS metodu, Karabuk University Engineering Science and Technology an International Journal, 6 (1,2), 11-16.
19. Saraji J. N., Hassanzadeh, M. A., Pourmahabadian, M., & Shahtaheri, S. J. (2004). Evaluation of musculoskeletal disorders risk factors among the crew of the Iranian ports and shipping organization’s vessels, Acta Medica Iranica, 42(5), 350-354.
20. Sönmez, N. (2011). Ergonomic analysis of apple harvesting, PhD. Thesis, Ankara University Graduate School of Natural and Applied Sciences, Ankara.
21. Ülker, O., & Burdurlu, E. (2012). Panel mobilya imalatında kullanılan bazı makinelerde OWAS yöntemi ile eylemsel duruş analizi. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 12(2), 291-300.
22. Whitford, B. A. (2005). Correlations, Encyclopedia of Social Measurement, Pages 523-529.