Sürdürülebilir alternatif yaşam alanlarında kullanılan ahşap malzemelerin insan sağlığı üzerine fizyolojik ve psikolojik etkileri

Öz

Bölgesel nüfus artışları, doğal kaynakların tükenmesi ve çevresel sorunlar, insanların hızla, daha az enerji tüketen, çevre dostu yaşam alanı olan mobil mekanlara yönelmesine neden olmuştur. Bu mobil mekanlar sürdürülebilirlik ilkeleri kapsamında tasarlanmalı, yenilikçi çözümler sunmalıdır. Enerji verimliliği, yenilenebilir enerji kaynakları, geri dönüştürülebilir ve sürdürülebilir malzeme kullanımı, modüler ve esnek tasarım, minimalist yaşam ve kompakt alanın optimum kullanımı, iklim ve çevre koşullarına uyum, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirlik, taşınabilirlik ve düşük çevresel etki gibi unsurlar, sürdürülebilir mobil yaşam alanlarının tasarlanması ve üretiminde önemlidir. Bu gerekliliklere bir çözüm olarak ahşap, doğal, yenilenebilir ve sürdürülebilir bir malzemedir. Fizyolojik sağlık açısından değerlendirildiğinde, ahşabın termal denge, nem düzenleyici özellikleri ve doğal lif yapısı, insan vücudu ile uyumu, tercih nedeni olmaktadır. Psikolojik sağlık açısından ise, iç mekanlarda oluşturduğu doğal atmosfer ile stres azaltıcı, rahatlatıcı ve huzur verici etkileri, hava kalitesini iyileştirici özellikleri ve düşük uçucu organik bileşik salınımı olumlu etkilere sahiptir. Bu çalışmada, sürdürülebilir alternatif yaşam alanlarına sahip, karayolu ile ulaşım ve taşımaya elverişli mobil mekanların üretiminde sık tercih edilen bir yaşam malzemesi olan ahşap malzeme kullanımının insan sağlığına fizyolojik ve psikolojik etkileri araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Mobilya
• Mobil Yaşam
• Karavan
• Tinyhouse

Physiological and psychological effects of wooden materials used in sustainable alternative living spaces on human health

Öz

Regional population growth, depletion of natural resources, and environmental problems have caused people to rapidly turn to mobile spaces that consume less energy and are environmentally friendly living spaces. These mobile spaces should be designed within the scope of sustainability principles and offer innovative solutions. Elements such as energy efficiency, renewable energy sources, use of recyclable and sustainable materials, modular and flexible design, minimalist life and optimum the use of compact space, adaptation to climate and environmental conditions, social and economic sustainability, portability and low environmental impact are essential in the design and production of sustainable mobile living spaces. Wood is a natural, renewable, and sustainable material that solves these requirements. When evaluated in terms of physiological health, the thermal balance of wood material, moisture-regulating properties and natural fibre structure, and its harmony with the human body are the reasons for preference. Regarding psychological health, the natural atmosphere it creates in interior spaces, its stress-reducing, relaxing and peaceful effects, its air quality-improving properties, and low volatile organic compound emissions have positive effects. This study investigated the physiological and psychological effects of using wood, a frequently preferred living material in designing and producing mobile spaces with sustainable alternative living spaces suitable for road transportation and transport, on human health.

Anahtar Kelimeler

• Furniture
• Mobilite Life
• Caravan
• Tinyhouse

Kaynakça

1. Akgül, A. (2006). Mimarlıkta mobilite kavramı: göçebe çingenelere ve sirk yaşamı üzerine bir inceleme, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstütüsü, Yüksek Lisans Tezi İstanbul.
2. Anttila, M., Pekkonen, M., & Averinen-Shaughnessy, U. (2012). Housing health and satisfaction in log-frame houses - Report based on ALTTI survey, Retrieved from Helsinki, Finland : https://www.semanticscholar.org
3. Ataç, A. (2019). Mimarlıkta biyomalzemelerin kullanımı: Sıkıştırılmış toprak blokların performansının mikorizal mantar kullanılarak geliştirilmesi, Bilgi Üniversitesi, Lisansüstü Programlar Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
4. Bakke, J., Moen, B., Norbäck, D., & Wieslander, G. (2011). Differences in tear film break up time (NIBUT and SBUT) between workers in old brick buildings and in an old wooden building, Paper presented at the 12th International Conference on Indoor Air Quality and Climate 2011, Austin, USA.
5. Balanlı, A. & Öztürk, A. (2006). Yapı biyolojisi-yaklaşımlar. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi Basım Yayın Merkezi.
6. Benyus, J. (1997). Biomimicry: innovation inspired by nature. HarperCollins.
7. Brebner, J. (1985). Personality theory and movement. In B. Kirkcaldy (Ed.), Individual differences in movement (pp. 27-43). Lancaster: Medical and Technical Press.
8. Building Science Basics. (2001). Healthy house Rx. Online. Available: http://www.HealthHouse.org. 23 Feb. 2001.

9. Buldaç, M. (2021). Küresel salgın sürecinde değişik mekân arayışı: karavan ve kullanıcı deneyimleri. Yıldız J Art Desg, 8(2), 90–104, December, 2021.
10. Cohen, D., Meitner M.J., & Kozak, R. (2007). Appearance wood products and psychological well-being, Wood and Fiber Science, 38(4), 644 – 659.
11. Colburn, H.N. (1968). Health and Housing. Canadian Welfare Council, Ottawa, Canada.
12. Davidson, H.A. (1973). Housing demand: mobile, modular or conventional? van nostrand reinhold, 285, Wisconsin.
13. Duncan, T., Cohen, S.A. & Thulemark, M. (Ed.) (2013). Lifestyle mobilities: Intersections of travel, leisure and migration, İngiltere: Ashgate.
14. Er, D. (2023). Mobil konut ve mekan tasarımı bağlamında karavan, Bahçeşehir Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
15. Evans, K. (2017). Integrating tiny and small homes into the urban landscape: History, land use barriers and potential solutions—Department of Geography, Geology and Planning, Missouri State University, USA.
16. Gezer, H. (2012). Mekanı kavrama sürecin-de algılama bileşenleri, İstanbul ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, 11(21), 1-10.
17. Göler, S. (2009). Biçim, renk, malzeme, doku ve ışığın mekân algısına etkisi, Mimar Sinan G.S.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
18. Gustafson, P. (2001), Roots and routes exploring the relationship between place attachment and mobility, Environment and Behavior, 33(5), 667-686.
19. Gürtekin, F.B. (2011). Mobil mekân kapsamında karavan-treyler tasarımının iç mekan organizasyonu yönünden incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Ankara.
20. He, B., & Hua, Y. (2017). Feature-based integrated product model for low-carbon conceptual design. Journal of Engineering Design, 28(6), 408-432.
21. Hede, A.J., & Bullen, R.B. (1981). Community reaction to noise from horns by rifle range. NAL Report 84. National Acoustic Laboratories, Commonwealth Dept. of Health, Canberra, Australia. AUL-209.
22. Inceoğlu, M. (2010). Tutum, algı ve iletişim, İstanbul, Beykent Üniversitesi Yayınları.
23. Jarmusch, A. (2003). Mind-set: Research Project will study Architecture’s Impact on the Brain. Online. Available: http://biology.ucsd.edu/news/article_050503.html. 11 July 2003.
24. Kılıç, B. (2024). Mobil konut iç mekân tasarım anlayışının irdelenmesi: tıny house (küçük ev örneği). Bahçeşehir Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
25. Krieger, J., & Higgins, D.L. (2002). Public health matters housing and health: time again for public health action. Am. J. Public Health. 92(5),758–768.
26. Lippiatt, B.C., & Cialone, C. (2011). Life-cycle assessment of buildings: A review. In C. A. Brebbia & E. Beriatos (Eds.), Sustainable development and planning. (pp. 85-96).
27. Masuda, M. (1992). Visual characteristics of wood and the psychological images. Bull. Kyoto Univ. Forests 38(12), 1075–1081.
28. Masuda, M. & Yamamoto, N. (1988). The wood ratio in interior space and the psychological images. Bull. Kyoto Univ. Forests 60:285–298.
29. McIntyre, N., Williams, D. & McHugh, K. (Ed.) (2006). Multiple dwelling and tourism: Negotiating place, home and identity. İngiltere: CABI.
30. Merriman, P. (2009). Mobility. R. Kitchin ve N. Thrift (Ed.), International encyclopedia of human geography (ss. 134–43). Elsevier.
31. Ören, O. (2021). Camper van nedir? Karavan önerisi. Erişim Tarihi: 28.05.2022. https://www.arabam.com
32. Özen, A. (2006), Mimari Sanal Gerçeklik Ortamlarında Algı Psikolojisi, Bilgi Teknolojileri Kongresi IV, Akademik Bilişim, Denizli, http://ab.org.tr/ab06/bildiri/81.doc, 3.05. 2013.
33. Park, C.W., Kwon, K.S., Kim, W.B., Min, B.K., Park, S.J., Sung, I.H., & Seok, J. (2009). Energy consumption reduction technology in manufacturing; A selective review of policies, standards, and research, International Journal of Precision Engineering and Manufacturing, 10(5), 151-173.
34. Porter, T. (1979). How Architects Visualize, Studio Vista, New York.
35. Sager, T. (2006). Freedom as mobility: Implications of the distinction between actual and potential travelling, Mobilities, 1(3), 465-488.
36. Sakai, K., Norback, D., Mi, Y., Shibata, E., Kamijima, M., Yamada, T., & Takeuchi, Y. (2004). A comparison of indoor air pollutants in Japan and Sweden: formaldehyde, nitrogen dioxide, and chlorinated volatile organic compounds, Environ Res, 94(1), 75-85.
37. Solomon, S., Qin, D., Manning, M., Chen, Z., Marquis, M., Averyt, K., & Miller, H. (2007). IPCC Fourth Assessment Report (AR4). Climate change, 374.
38. Song, J.S., & Lee, K.M. (2010). Development of a low-carbon product design system based on embedded GHG emissions, Resources, Conservation and Recycling, 54(9), 547-556.
39. Späh, M., Liebl, A., & Leistner, P. (2014). Acoustics in wooden buildings–Evaluation of acoustic quality in wooden buildings: Listening tests and questionnaire field study.
40. Spetic, W., Kozak, R.A. & Cohen, D.H. (2005). Willingness to pay and preferences for healthy home attributes in Canada. Forest Prod. J. 55(10), 19–24.
41. Su, J.C., Chu, C.H., & Wang, Y.T. (2012). A decision support system to estimate the carbon emission and cost of product designs, International Journal of Precision Engineering and Manufacturing, 13(7), 1037-1045.
42. Sueyoshi S, & Miyazaki, Y. (1995). Physiological and psychological responses to light floor-impact sounds generated by a tapping machine in a wooden house, Mokuzai Gakkaishi 41, 293–30012
43. Tsunetsugu, Y., Miyazaki, Y., & Sato, H., (2007). Physiological effects in humans induced by the visual stimulation of room interiors with different wood quantities. Journal of Wood Science, volume 53, pages 11–16.
44. Tuncel, A. (2007). Mobil konutlarda iç mekân organizasyonu ve mobil mekânların tarihsel gelişim süreci, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
45. Yazıcıoğlu, Z., (2010). Kentsel mekân olarak caddelerin mekânsal karakterinin yürünebilirlik bağlamında irdelenmesi bağdat caddesi örneği, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul.
46. Yin, J., Zhu, S., Mac Naughton, P., Allen, J., & Spengler, J. (2018). Physiological and cognitive performance of exposure to biophilic indoor environment, Building and Environment, 132, 255– 262.
47. Wade, C., & Tavris, C. (2000). Psychology 6th ed. Prentice Hall. Upper Saddle River, NJ. 654 pp.
48. Walinder, R., Norbäck, D., Wieslander, G., Smedje, G., Erwall, C., & Venge, P. (2001). Acoustic rhinometry and lavage biomarkers in relation to some building characteristics in Swedish schools, Indoor Air, 11(1), 2-9.
49. Zhang, X., Lian, Z., & Ding, Q. (2016). Investigation variance in human psychological responses to wooden indoor environments, Building and Environment, 109, 58-67.