Türk mobilya sektöründe sürdürülebilirlik ikilemi: MASKO

Öz

Bu çalışma, sektörü temsil eden bir kümelenme olan MASKO'ya (İstanbul Mobilya ve Ağaç Ürünleri İmalatçıları Site Yönetimi Kooperatifi) odaklanarak Türk mobilya endüstrisinin sürdürülebilirlik yaklaşımlarını ve tutumlarını incelemektedir. Çok aktörlü bir bakış açısı geliştirmek amacıyla, sunulan nitel araştırma kümelenmenin üç ana paydaş grubuna odaklanmaktadır: üreticiler, tüketiciler ve tasarımcılar. 30 katılımcıyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerin tematik analizi, (i) sürdürülebilirlik algısı, (ii) malzeme ve üretimdeki dönüşüm, (iii) pazar dinamikleri, (iv) tasarım uygulamaları ve (v) politika beklentileri ile ilgili beş tema ortaya çıkarmıştır. Bulgular, sektördeki mevcut sürdürülebilirlik dönüşümlerinin büyük ölçüde ihracat pazarlarının gereksinimlerine odaklandığını göstermektedir. Çalışma ayrıca, sürdürülebilirlik öncelikleri ve algılarının paydaş grupları arasında farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Üreticiler maliyet etkin uzun ömürlülüğü vurgularken, tasarımcılar yaşam döngüsü temelli stratejilere öncelik vermekte ve tüketiciler ise çoğunlukla güvenilirlik ve sağlık hususlarına odaklanmaktadır. Bu çalışma, modülerlik, onarılabilirlik, politika destek mekanizmaları ve sertifikasyon çerçevelerini sektördeki sürdürülebilirlik geçişleri için potansiyel kaldıraç noktaları olarak öne çıkarmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Mobilya endüstrisi
• Sürdürülebilirlik
• Mobilya tasarımı

The sustainability dilemma in the Turkish furniture industry: the case of MASKO

Öz

This study examines the sustainability approaches and attitudes of the Turkish furniture industry by focusing on MASKO (Istanbul Furniture and Wood Products Manufacturers Site Management Cooperative), a cluster representing the sector. To develop a multi-stakeholder perspective, the qualitative research presented focuses on the cluster's three main stakeholder groups: producers, consumers, and designers. Thematic analysis of semi-structured interviews with 30 participants revealed five themes related to (i) sustainability perceptions, (ii) transformation in materials and production, (iii) market dynamics, (iv) design practices, and (v) policy expectations. The findings indicate that current sustainability transformations in the sector are largely focused on the requirements of export markets. The study also reveals that sustainability priorities and perceptions differ among stakeholder groups. While manufacturers emphasize cost-effective longevity, designers prioritize life-cycle-based strategies, and consumers mostly focus on reliability and health issues. This study highlights modularity, repairability, policy support mechanisms, and certification frameworks as potential leverage points for sustainability transitions in the sector.

Anahtar Kelimeler

• Furniture Industry
• Sustainability
• Furniture design

Kaynakça

1. Atılgan, A., Ulusoy, H., Kahraman, N., and Peker, H., (2018), Tüketicilerin mobilya stillerine ilişkin tercihleri ve seçiminde etkili olan faktörler, Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 20(2), 232-238, https://izlik.org/JA53SF63WM Baradayı, S. Ö., and Sedefoğlu, G., (2025), Türkiye’de mobilya satışları üzerinde etkili olan faktörler, Business and Management Studies: An International Journal, 13(3), 894-913, https://doi.org/10.15295/bmij.v13i3.2576
2. Bayraktaroğlu, S., and Soylu, H. Y., (2024), Circular economy awareness and motivations in the furniture industry: İnegöl as a microcosm of global south dynamics, Furniture and Wooden Material Research Journal, 7(1), 38-53, https://doi.org/10.33725/mamad.1474192
3. Baumgardner, M. S., and Nicholls, D. L., (2020), Sustainable practices in furniture design: A literature study on customization, bio mimicry, competitiveness, and product communication, Forests, 11 (12), 1277, https://doi.org/10.3390/f11121277
4. Braun, V., and Clarke, V., (2006), Using thematic analysis in psychology, Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101, https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
5. Brundtland, G. H., (1987), Our common future—Call for action, Environmental Conservation, 14(4), 291-294.
6. Caldas, M.V.D.A., Veiga-Neto, A.R., Guimarães, L.G.D.A., Castro, A.B.C.D., and Pereira, G.R.B., (2021), Green washing in environmental marketing strategy in the Brazilian furniture market, Revista de Economia e Sociologia Rural, 59(3), e225336, https://doi.org/10.1590/1806-9479.2021.225336
7. Candan, Z., Tunçel, S., and Serbest A., (2024), Sürdürülebilirlik ve mobilya endüstrisi, Ağaç ve Orman, 5(1), 18-31, https://doi.org/10.59751/agacorman.1376623
8. Çınar, H., (2005), Eco-design and furniture: Environmental impacts of wood-based panels, surface and edge finishes, Forest Products Journal, 55(11), 27-33.

9. Çiftci, S. K., and Demirarslan, D., (2021), 20. yüzyılda mobilya tasarımı akımlarına genel bir bakış, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(79), 1607-1627, https://doi.org/10.17755 /esosder.842189
10. Creswell, J.W., and Poth, C.N., (2017), Qualitative Inquiry and Research Design, Sage.
11. da Silva Cavalcante, R. L., (2024), Integrating sustainability in furniture design: A holistic analysis of materials, manufacturing processes, and circular economy, Revista de Gestão Social e Ambiental, 18(4), 1-13, https://doi.org/10.24857/rgsa.v18n4-035 Damlayıcı, Ö., and Arslan, İ. K., (2024), Dünya ve Türkiye ekonomisinde mobilya sektörü, Mecmua, (17), 81-91, https://doi.org/10.32579/mecmua.1418622
12. Demirarslan, D., (2017). 19. yüzyıldan Cumhuriyet dönemine Türk mobilya sanatı ve mobilya üretiminin gelişimi, Electronic Turkish Studies, 12(29), 123–138.
13. Demirci, S., and Efe, H., (2006), Türkiye mobilya endüstrisinin yapısı ve bölgesel dağılımı, Kastamonu University Journal of Forestry Faculty, 6(1), 120-134.
14. Dikmen, Ç. B., and Toruk, F., (2017), Sosyo-kültürel sürdürülebilirlik kapsamında Gerede (Krateia) Hanlar Bölgesi’nin değerlendirilmesi, TÜBAV Bilim Dergisi, 10 (2), 11-26.
15. Farla, J., Markard, J., Raven, R., and Coenen, L., (2012), Sustainability transitions in the making: A closer look at actors, strategies and resources, Technological Forecasting and Social Change, 79(6), 991-998, https://doi.org/10.1016/j.techfore.2012.02.001
16. Gaziulusoy, I., and Erdoğan Öztekin, E., (2019), Design for sustainability transitions: Origins, attitudes and future directions, Sustainability, 11(13), 3601, https://doi.org/10.3390/su11133601
17. Geels, F. W., and Schot, J., (2007), Typology of sociotechnical transition pathways, Research Policy, 36(3), 399-417, https://doi.org/10.1016/j.respol.2007.01.003
18. Güneş, S., and Demirarslan, D., (2020), Sürdürülebilirlik ve mobilya tasarımında çevreci yaklaşımlar, Uluslararası İnsan ve Sanat Dergisi, 5(6), 75-90, https://izlik.org/JA38NK34 JN
19. Güzel, T. A., (2020), Generation Z attitudes and preferences about eco-friendly furniture and furnishings, Online Journal of Art and Design, 8(4), 205-213, https://orcid.org/0000-0002-4281-6652 Ibrahim, N. A., and Putri, S. A., (2025), Integration of design for disassembly method using recycled mahogany material in modular furniture, Furniture and Wooden Material Research Journal, 8(1), 88-99, https://doi.org/10.33725/mamad.1674449
20. Komut, O., and Öztürk, A., (2017), Türkiye mobilya endüstrisinde çevresel sertifikasyon algısı, İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi, 6(3), 611-620.
21. Kuys, J., Al Mahmud, A., and Kuys, B., (2021), A case study of university–industry collaboration for sustainable furniture design, Sustainability, 13(19), 10915, https://doi.org/10.3390/su131910915
22. MASKO, (2025), Hakkımızda, https://www.masko.com.tr/icerik/kurumsal.
23. Matias, G., Cagnacci, F., and Rosalino, L. M., (2024), FSC forest certification effects on biodiversity: A global review and meta-analysis, Science of the Total Environment, 908, 168296, https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.168296 Morseletto, P., (2020), Targets for a circular economy. Resources, Conservation and Recycling, 153, 104553, https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2019.104553
24. Özözen, S., (2024), Türkiye’nin mobilya sektöründe uluslararası rekabet gücü: Seçilmiş ülkeler ile karşılaştırmalı analiz, Mobilya ve Ahşap Malzeme Araştırmaları Dergisi, 7(1), 107-120, https://doi.org/10.33725/mamad.1483546
25. Primožič, L., and Kutnar, A., (2022), Sustainability communication in global consumer brands, Sustainability, 14(20), 13586, https://doi.org/10.3390/su142013586
26. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, (2020), Mobilya sektör raporu, https://www.sanayi.gov.tr.pdf
27. Serin, H., Durgun, M., and Şahin, Y., (2014), Furniture sector of Turkey, European Journal of Research on Education, 2, 149-153
28. Singer, H., and İlçe, A. C. (2024), Mobilya üretiminde malzeme kombinasyonu seçimi için çok kriterli bir çözüm yaklaşımı, Gazi University Journal of Science Part C: Design and Technology, 12 (1), 117-127, https://doi.org/10.29109/gujsc.1397494
29. Tuna U., Z., Hasirci, D., and Atmaca, H., (2024), Looking into mid-century modern furniture design in Turkey through oral history, Design and Culture, 16(2), 211-239, https://doi.org/10.1080/17547075.2024.2307126 Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), (2023), Mobilya, kağıt ve orman ürünleri sektörü sürdürülebilirlik eylem planı, https://tim.org.tr/.pdf
30. Wan, M., and Toppinen, A., (2016), Effects of perceived product quality and Lifestyles of Health and Sustainability (LOHAS) on consumer price preferences for children's furniture in China, Journal of Forest Economics, 22, 52-67, https://doi.org/10.1016/j.jfe.2015.12 . Wenker, J. L., Richter, K., and Rüter, S., (2018), A methodical approach for systematic life cycle assessment of wood‐based furniture, Journal of Industrial Ecology, 22(4), 671-685, https://doi.org/10.1111/jiec.12581
31. Yang, D., Vezzoli, C., and Su, H., (2025), Comprehensive life cycle assessment of 25 furniture pieces across categories for sustainable design, Scientific Reports, 15(1), 13968.
32. Yıldırım, İ., and Aslan, M., (2022), Mobilya tercihinde etkili kriterlerin uzman ve kullanıcılar açısından incelenmesi, Ormancılık Araştırma Dergisi, 9 (Özel Sayı), 281-290, https://doi.org/10.17568/ogmoad.1091390
33. Yin, R. K., (2018), Case study research and applications (Vol. 6), Thousand Oaks, CA: Sage.