Ahşap türlerinde deniz yosunu bitki ekstraktının emprenye edilebilme yeteneği ve bazı teknolojik özellikler üzerine etkisi

Öz

İçinde bulunduğumuz yüzyılda iklim değişiklikleri, yangınlar, depremler, su kaynaklarının azalması, hızla artan dünya nüfusu orman kaynağının önemini dahada artırmıştır. Ahşap doğal olması ve insan/çevre sağlığı yönüyle de dost yapısı ahşabın yine doğal gereçlerle korunması ve hatta kullanılan ahşabın tekrar kullanımı içinde bulunduğumuz yüzyılda ve gelecek süreçlerde önem kazanmıştır. Ekolojik materyal olan deniz yosununun (Chlorophyta) ekstraktı elde edilmiş ve %1, %3 oranlarında konsantrasyonları hazırlanarak (destile su/çözündürücü) ASTM D 1413-76 standardına göre vakumla ladin (Picea orientalis (L)Link) ve sapsız meşe (Quercus) odunlarının emprenyesi yapılarak bazı teknolojik özellikleri araştırılmıştır. Deney sonuçlarına göre; en yüksek tutunma miktarı(retensiyon) meşe odununda %3 konsantrasyon (%8.09), en düşük tutunma miktarı ladin odununda %1 konsantrasyonda (%1.18), en yüksek hava kurusu özgül ağırlık değeri meşe odununda %3 konsantrasyon (0.64 g/cm3), en yüksek eğilme direnci değeri %3 meşe odununda (108.14 N/mm2), en yüksek basınç direnci değeri %1 meşe odununda (56 N/mm2), en yüksek dinamik eğilme direnci %3 meşe odununda (0.82 kgm/cm2) belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Deniz yosunu
• Ekstrakt
• Ahşap
• Teknolojik özellikler
• Antimikrobiyal

Impregnability of seaweed plant extract in wood types and its effect on some technological properties

Öz

In this century, climate change, fires, earthquakes, depletion of water resources, and the rapidly increasing world population have further increased the importance of forest resources. Wood, being natural and environmentally friendly, has gained importance in this century and in the future due to its preservation with natural materials and even the reuse of used wood. An extract of the ecological material seaweed (Chlorophyta) was obtained and, at concentrations of 1% and 3% (distilled water/solvent), spruce (Picea orientalis (L)Link) and sessile oak (Quercus petraea Liebl.) wood were impregnated using vacuum methods according to ASTM D 1413-76 standards, and some of its technological properties were investigated. According to the experimental results; the highest retention rate was found in oak wood at a concentration of 3% (8.09%), the lowest retention rate in spruce wood at a concentration of 1% (1.18%), the highest air-dry specific gravity value was in oak wood at a concentration of 3% (0.64 g/cm³), the highest bending strength value was in oak wood at 3% (108.14 N/mm²), the highest compressive strength value was in oak wood at 1% (56 N/mm²), and the highest dynamic bending strength was in oak wood at 3% (0.82 kgm/cm²).

Anahtar Kelimeler

• Seaweed
• Extract
• Wood
• Technological properties
• Antimicrobial

Kaynakça

1. Alkan, E., (2016), Doğal emprenye maddeleri ve borlu bileşikler ile emprenye edilen sarıçam (Pinus sylvestris L.) odununun fiziksel ve mekanik özelliklerinin incelenmesi, Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Gümüşhane.
2. Alshalmani,SK., Zobi, NH., and Bozakouk, IH., (2014), Antibacterial activity of Libyan seaweed extracts, International Journal of Pharmaceutical Sciences and Research, 5 (12), 5425-5429, http://dx.doi.org/10.13040/IJPSR.0975-8232.5(12).5425-29
3. Atılgan, A., Ersen, N., ve Peker, H., (2013), Çay bitki ekstraktı ile muamele edilen odun türlerinde retensiyon değerleri, Kastamonu University Journal of Forestry Faculty, 13(2), 278–286.
4. Baysal, E., (1994), Çeşitli borlu ve wr bileşiklerin kızılçam odununun bazı fiziksel özelliklerine etkisi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Trabzon.
5. Ceylan, Ş., (2020), Işgın bitki (antioksidan/antibakteriyel) özütününün ahşap endüstrisinde (mobilya/inşaat) kullanılabilme olanakları, Bilimsel Araştırmalar Projesi 2017.M82.02.02, Artvin Çoruh Üniversitesi.
6. Charway, GN.,Yenumula,P., and Kim,YM., (2018), Marine algae and their potential application as antimicrobial agents, Journal of Food Hygiene and Safety, 33 (3), 151-156, https://doi.org/10.13103/JFHS.2018.33.3.151
7. Çakal, S., (2018), Emprenye/ difüzyon sürelerinin doğu ladini (Picea orientalis L.) odununun bazı teknolojik özellikleri üzerine etkisi, Artvin Çoruh Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Artvin.
8. Dring, MJ. (1986). The biology of marine plants, Edward Arnold (Australia) Pty Ltd. 80 Waverley Road, Caulfield East Victoria 3145, Australia.

9. Ford, L., Stratakos, AC., Theodoridou, K., Dick, JT., Sheldrake, GN., M. and Linton, M. (2020) Polyphenols from brown seaweeds as a potential antimicrobial agent in animal feeds, ACS Omega, 5 (16), 9093-9103, https://doi.org/10.1021/acsomega.9b03687
10. Kang, MC., Kim, KN., W.A.J.P., Wijesinghe, X., Yang, X., Ahn, G, Jeon,YJ., (2014), Protective effect of polyphenol extracted from Ecklonia cava against ethanol induced oxidative damage in vitro and in zebrafish model, Journal of Functional Foods, 6, 339-347, https://doi.org/10.1016/j.jff.2013.10.025
11. Kızılca, V., (2025), Ekolojik temelli ahşap koruyucuların teknolojik özellikler ve insan/çevre sağlığı üzerindeki etkisi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Muğla. Turkey.
12. Moubayed, NM., Al-Houri, HJ., Al-Khulaifi, MM., and D.A. Al-Farraj,DA., (2017), Antimicrobial, antioxidant properties and chemical composition of seaweeds collected from Saudi Arabia (Red Sea and Arabian Gulf), Saudi Journal of Biological Sciences, 24 (1), 162-169, https://doi.org/10.1016/j.sjbs.2016.05.018
13. Nawaz, H., Shad, MA., Rehman, N., Andaleeb, H., and Ullah, N. (2020). Effect of solvent polarity on extraction yield and antioxidant properties of phytochemicals from bean (Phaseolus vulgaris) seeds, Brazilian Journal of Pharmaceutical Sciences, 56, e17129, https://doi.org/10.1590/s2175-97902019000417129
14. Önduran, A. (2015). Endüstriyel ahşap doğrama performansına ısıl işlem ve emprenye işleminin etkilerinin araştırılması, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
15. Ölmez, SA., (2020), Çeşitli tıbbi aromatik bitki ekstraktlarının ahşap endüstrisinde değerlendirilme olanakları, Artvin Çoruh Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Artvin.
16. Özdemir, B., (2018), Ahşapta emprenye edilebilme özelliği ve teknolojik özellikler üzerine etkisi, Artvin Çoruh Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Artvin.
17. Özçifçi, A., ve Batan, F., (2009), Bor yağının ağaç malzemenin bazı mekanik özelliklerine etkisi. Politeknik Dergisi, 12 (4) 287 - 292
18. Özkan, E., Arpacı, ŞS., Tomak, ED., ve Yıldırım, N. (2020). Atık yağ ile emprenye işleminin ahşap malzemenin fiziksel özelliklerine etkisi, Ağaç ve Orman, 1(1), 36-41s.
19. Sathre, R., and González-García, S. (2014). Life cycle assessment (LCA) of wood-based building materials, eco-efficient construction and building materials life cycle assessment (LCA), Eco-Labelling and Case Studies, 311-337, https://doi.org/10.1533/9780857097729. 2.311
20. Tan, H., (2022a), Ecological approach to the restoration and preservation of historical wood material: natural mussel shell impregnation and combustion (TGA) analysis, BioResources, 17(3), 6832–6847.
21. TS ISO 3129 (2021), Odun – Küçük kusursuz odun numunelerinin mekanik ve fiziksel muayenesi için genel gerekler ve numune alma yöntemleri. Türk Standartları Enstitüsü, T.S.E., Ankara.
22. TS ISO 13061-2 (2021), Odunun fiziksel ve mekanik özellikleri – Kusursuz küçük ahşap numunelerin deney yöntemleri – Bölüm 2: Fiziksel ve mekanik deneyler için yoğunluğun belirlenmesi. Türk Standartları Enstitüsü, T.S.E., Ankara.
23. TS ISO 13061-3 (2021), Odunun fiziksel ve mekanik özellikleri – Kusursuz küçük ahşap numunelerin deney yöntemleri – Bölüm 3: Statik eğilmede nihai mukavemet tayini. Türk Standartları Enstitüsü, T.S.E., Ankara.
24. TS ISO 13061-4 (2021). Odunun fiziksel ve mekanik özellikleri – kusursuz küçük ahşap numunelerin deney yöntemleri – Bölüm 4: Statik Eğilmede Elastikiyet Modülünün Tayini (Tadil 1). Türk Standartları Enstitüsü, T.S.E., Ankara.
25. TS ISO 13061-10 (2017) Ahşabın dinamik (şok) eğilme dayanımının belirlenmesine yönelik bir yöntemi belirtir., Türk Standartları Enstitüsü, T.S.E., Ankara.
26. TS ISO 13061-17 (2019) Odunun fiziksel ve mekanik özellikleri – küçük kusursuz odun numuneleri için deney yöntemleri – Bölüm 17: Liflere Paralel Basınç Altında Nihai Gerilimin belirlenmesi”, T.S.E., Ankara.
27. Tomak, ED., ve Yıldız, Ü., (2012), Bitkisel yağların ahşap koruyucu bir madde olarak kullanılabilirliği, Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 13(1), 142-157.
28. Ulusoy, H., ve Peker, H. (2020). Larex (Larix Decidua Mill.) odununda modern/klasik yangın geciktiricilerin bazı teknolojik özellikler üzerine etkileri, European Journal of Science and Technology, (19), 194–198, https://doi.org/10.31590/ejosat.779681
29. Ulusoy, H., ve Peker, H., (2020b), Tıbbi aromatik bitki çirişotu (Asphodeline Taurica) özütünün kayın odununda emprenye edilebilme yeteneği ve bazı teknolojik özelliklere etkisi, European Journal of Science and Technology, (19), 199–203. https://doi.org/10.31590/ejosat.779692
30. URL1-https://www.agaclar.net/forum/temel-konular-toprak-gubre-tohum-sulama/1462.htm URL 2. (2025), Bitki ekstraktı nasıl çıkarılır? – Bitki ekstresi, https://bitkiekstresi.wordpress. com/bitki-ekstrakti-nasil-cikarilir/
31. Yaşar, M., (2014), Doğal ve yapay koruyucu maddeler ile muamele edilmiş ahşap malzemenin bazı özelliklerine açık hava şartlarının etkisi, Bartın üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Bartın.
32. Yaşar, M., Yaşar, Ş., Fidan, M. S., ve Ertaş, M., (2017), Doğal ve kimyasal emprenye maddeleri ile emprenye edilen sedir (Cedrus libani A.Rich.) odununun direnç özelliklerinin tespiti, İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi, 6(3), 463-470
33. Yıldırım, E., (2020), Boraks ve çeşitli tıbbi aromatik bitki özütlerinin odunun teknolojik özelliklerine etkisi, Artvin Çoruh Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Artvin.
34. Yılmaz, EA., (2022), Defne ekstraktı, defne uçucu yağı. zahter ekstraktı ve zahter uçucu yağının tavuk kanadına konta mine edilen salmonella typhimurium üzerine etkisinin araştırılması, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Burdur.
35. Yılmaz, S.Ş., (2022), Sığla (Antioksidant/Antibakteriyel) bitki özütünün emprenye edilebilme olanağı ve ahşap endüstrisinde kullanımı, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Muğla.