Kayın ve kavak odunlarında bazı fiziksel özelliklerle yoğunluk ilişkisinin belirlenmesi

Öz

Masif ahşap malzeme geçmişten günümüze birçok farklı alanda kullanılmıştır. Özellikle, kolay temin edilebilmesi, ucuz olması, kolay işlenebilmesi, estetik bakımdan cazip olması gibi birçok üstün özelliklere sahiptir. Odunun özellikleri üzerine ağaç türü, rutubet miktarı, odun türü (genç odun-olgun odun veya öz odun-diri odun) ve odun kusurlarının etkili olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, odunun fiziksel özellikleri ile yoğunluğu arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaç için, kayın ve kavak odunları üzerinde denemeler yapılmıştır. Denemelerde, odunun tam kuru yoğunluğu, genişleme yüzdesi, lif doygunluk noktası ve maksimum rutubet miktarı belirlenmiştir. Denemeler de TS 2470, TS 2471, TS 4083 ve TS 4084 numaralı standartlar kullanılmıştır. Tam kuru yoğunluk ile diğer fiziksel özellikler arasındaki ilişki regrasyon denklemleri ile belirlenmeye çalışılmıştır. Bu ilişkiler dağılım grafikleri ile gösterilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; tam kuru yoğunluk miktarı arttıkça genişleme yüzdelerinin arttığı ve su alma yüzdelerinin azaldığı belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler

• tam kuru yoğunluk,fiziksel özelikler,kayın odunu

Determination of relationship between density and some physical properties in beech and poplar wood

Öz

Solid wood material has used in many different areas from the past to the present day. In particular, it has many outstanding features such as being easy to procure, cheap, easy to process, attractive from aesthetic standpoint. It is known that wood species, moisture content, wood type (juvenile wood-mature wood or heart wood-sap wood) and wood imperfections are effective on wood properties. In this study, the relationship between physical properties and density of wood were determined. For this purpose, experiments carried out on beech (Fagus orientalis L.) and poplar (Populus x euramericana I-214) woods. In the experiments, the oven dry density of wood, swelling percentages, fiber saturation point and moisture content were determined. TS 2470, TS 2471, TS 4083 and TS 4084 standards were used in the experiments. The relationships between oven dry density and other physical properties were determined by regression equations. These relationships showed by distribution graphs. According to findings; it was determined that as the amount of oven dry density increased, the percentage of swelling increased and the percentage of moisture content decreased. 

Anahtar Kelimeler

• oven dried density,physical properties,beech wood,poplar wood

Kaynakça

1. Babiak, M., & Kúdela, J. (1995). A contribution to the definition of the fiber saturation point. Wood Science and Technology, 29(3), 217–226. https://doi.org/10.1007/BF00204589
2. Bal, B. C., & Bektaş, I. (2012). The physical properties of heartwood and sapwood of Eucalyptus Grandis. Proligno, 8(4), 35–43.
3. Bal, B. C., & Bektaş, İ. (2013). The Mechanical Properties of Heartwood and Sapwood of Flooded gum ( Eucalyptus grandis ) Grown in Karabucak , Turkey. Düzce Üniveristesi, Ormancılık Dergisi, 9(1), 71–76.
4. Bal, B. C., Bektaş, İ., & Kaymakçi, A. (2012). Toros Sedirinde Genç Odun ve Olgun Odunun Bazı Fiziksel ve Mekanik Özellikleri. KSÜ Mühendsilik Bilimleri Dergisi, 15(2), 17–27.
5. Bal, B. C., Özdemir, F., & Altuntaş, E. (2013). Masif ağaç malzeme ve tabakalı kaplama kerestenin vida tutma direnci üzerine karşılaştırmalı bir çalışma. Düzce Üniveristesi, Ormancılık Dergisi, 9(2), 14–22.
6. Bao, F. C., Jiang, Z. H., Jiang, X. M., Lu, X. X., Luo, X. Q., & Zhang, S. Y. (2001). Differences in wood properties between juvenile wood and mature wood in 10 species grown in China. Wood Science and Technology, 35(4), 363–375. https://doi.org/10.1007/s002260100099
7. Bektaş, İ., & Güler, C. (2001). Andırın Yöresi Doğu Kayını (Fagus orientalis Lipsky) Odununun Bazı Fiziksel Özelliklerinin Belirlenmesi, 25(2001), 209–215.
8. Bektaş, İ., Güler, C., & Baştürk, M. A. (2002). Principal Mechanical Properties of Eastern Beech Wood ( Fagus orientalis Lipsky ) Naturally Grown in Andırın Northeastern Mediterranean Region of Turkey, Turk J Agric For, 26(2002), 147–154.

9. Bozkurt, Y., & Erdin, N. (1997). Ağaç Teknolojisi, İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi Yayınları, No 445, İstanbul,1997.
10. Bozkurt, Y., & Göker, Y. (1996). Fiziksel ve Mekanik Ağaç Teknolojisi Yılmaz Bozkurt, Yener Göker İÜ, Orman Fakültesi Yayınları, Üniversite Yayın No:3944, İstanbul.
11. Güller, B., & Ay, N. (2001). Artvin Yöresi sakallı kızılağaç (Alnus glutinosa subsp. barbata (C.A. Mey.) Yalt.) odununun bazı mekanik özellikleri. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 25(2001), 129–138.
12. Hernandez, R. E. (2007). Moisture sorption properties of hardwoods as affected by their extraneous substances, wood density, and interlocked grain. Wood and Fiber Science, 39(1), 146–158.
13. Kantay, R., As, N., & Ünsal, Ö. (2000). Ceviz ( Juglans regia L .) Odununun Yoğunluğu ve Bazı Mekanik özellikleri, 24(2000), 751–756.
14. Kiaei M., 2011, Anatomical, physical, and mechanical properties of eldar pine (Pinus eldarica) grown in the Kelardasht region, Turk J Agric For. 35 (2011): 31-42.
15. Kord B., Kialashaki A., Kord B. (2010). The within-tree variation in wood density and shrinkage, and their relationship in Populus euramericana, Turk J Agric For 34 (2010): 1-6. 2010.
16. Kollmann, F., & Cote, W. a. (1968). Principles of wood science and technology. Springer Verlag. https://doi.org/10.1097/00010694-194311000-00010
17. Kord, B., Kialashaki, A., & Kord, B. (2010). The within-tree variation in wood density and shrinkage, and their relationship in Populus euramericana. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 34(2), 121–126. https://doi.org/10.3906/tar-0903-14
18. Korkut, S., & Guller, B. (2008). Physical and mechanical properties of European Hophornbeam (Ostrya carpinifolia Scop.) wood. Bioresource Technology, 99(11), 4780–4785. https://doi.org/10.1016/j.biortech.2007.09.058.
19. Malkoçoğlu, A. 1994. Doğu Kayını (Fagus Orientalis L.) Odununun Teknolojik Özellikleri, , Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Trabzon.
20. Mantanis, G. I., Young, R. a., & Rowell, R. M. (1994). Swelling of wood. Wood Science and Technology, 28, 119–134. https://doi.org/10.1007/BF00192691
21. Metsä-Kortelainen, S., Antikainen, T., & Viitaniemi, P. (2006). The water absorption of sapwood and heartwood of Scots pine and Norway spruce heat-treated at 170°C, 190°C, 210°C and 230°C. Holz Als Roh - Und Werkstoff, 64(3), 192–197. https://doi.org/10.1007/s00107-005-0063-y
22. Örs, Y., & Keskin, H. (2001). Ağaç Malzeme Bilgisi, Gazi Üniversitesi Ders Kitabı, S:77, Ankara.
23. Pliura, A., Yu, Q., Zhang, S. Y., & Mackay, J. (2005). Variation in Wood Density and Shrinkage and Their Relationship to Growth of Selected young poplar hybrid crooes. Agricultural and Environmental Database, 51(5), 472.
24. Simpson W., Tenwolde A., (1999), Physical Properties and Moisture Relations of Wood, Wood handbook, Wood as Engineering Material. FPL,GTR, 113, P:3-6, Madison. 1999.
25. TS 2470, Odunda Fiziksel ve Mekaniksel Deneyler İçin Numune Alma Metotları ve Genel Özellikler,TSE, Ankara.
26. TS 2471Odunda Fiziksel ve Mekaniksel Deneyler İçin Rutubet Miktarı Tayini, TSE, Ankara.
27. TS 2472,Odunda Fiziksel ve Mekaniksel Deneyler İçin Birim Hacim Ağırlığı Tayini, TSE, Ankara.
28. TS 4083,Odunda Radyal ve Teğet Doğrultuda Çekmenin Tayini,TSE, Ankara.
29. TS 4084, Odunda Radyal ve Teğet Doğrultuda Şişmenin Tayini, TSE, Ankara.