İlkokul Öğretmenlerinin Öğretim Sürecindeki Yüksek Zaman Yönetimi Beceri Düzeylerine İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi

Öz

Öğretim sürecindeki zamanın sınırlılığı, öğrenciler arasındaki bireysel öğrenme farklılıkları, tamamlanması gereken öğretim programı, öğretim dışı sayılabilecek olumsuz öğrenci davranışları ve akademik olmayan yaşantılar, öğretmenin öğretim sürecindeki zamanı iyi yönetebilmesinde karşılaştığı güçlüklerden bazılarıdır. Bu nedenle öğretim sürecindeki zamanın kullanımı ve yönetimi konusu; öğretmenlerin görevlerini daha etkin bir şekilde yapabilmesinde, nitelikli bir öğretim ortamının oluşturulmasında ve akademik başarıların sağlanmasında itici bir güç olarak görülmektedir. Öğretmenlerin bu zamanı bilinçli ve etkili kullanımıyla öğrencilerin daha fazla öğrenme fırsatları yakalayabileceği öne sürülmektedir. Bu nedenle çalışmanın amacı, ilkokul öğretmenlerinin öğretim sürecindeki yüksek zaman yönetimi beceri düzeylerinin nedenlerini öğretmen görüşlerine dayalı olarak ortaya çıkarmaktır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması (case study) deseniyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Kahramanmaraş’ın Türkoğlu ilçesine bağlı ilkokullarda görev yapan ve amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen zaman yönetimi beceri düzeyi yüksek öğretmenler oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından hazırlanan demografik bilgi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Analizlerden ilkokul öğretmenlerinin öğretim sürecinde zaman yönetimi beceri düzeylerinin yüksekliğinin; ‘’dersten önce’’, ‘’derste’’, ‘’zaman tuzaklarına karşı’’ ve ‘’zamanın etkili kullanılmasına ilişkin diğer faktörler’’ olmak üzere dört ana tema kapsamında yaptıkları başarılı çalışmalarıyla açıklanabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, öğretmenlerin öğretim sürecindeki zaman yönetimi beceri düzeylerinin yüksekliğinde, “zamana ve mesleğe karşı pozitif tutumlarının, sınıf yönetimi becerilerinin ve meslekteki kıdem”in öne çıkan faktörler olduğu belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili alanyazın temelinde tartışılmış ve araştırmacılara, uygulayıcılara ve politika yapıcılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• ilkokul
• ilkokul öğretmeni
• öğretim süreci
• zaman yönetimi
• nitel araştırma

Examination of Primary School Teachers' Opinions on High Time Management Skill Levels in the Teaching Process

Öz

Limited time in the teaching process, individual learning diffrences between students, curriculum to be completed, negative student behaviors that can be considered non-teaching, and non-academic experiences are some of the difficulties that teachers face in managing their time well during the teachings process. Fort his reason, the issue of use and management of time in the teaching process is seen as a driving force in teachers’ ability to perform their duties more effectively, in creating a qualified teaching environment and in ensuring academic success. It is suggested that students can have more learning opportunities if teachers use this time consciously and effectively. Therefore, the aim of study is to uncover the reasons for the high level of time management skills of primary school teachers in the teaching process based on teacher views. The research was conducted based on a case study pattern of qualitative research methods. The study group was consisted of teachers who work in primary schools in the Türkoğlu district of Kahramanmaraş and the teachers in the study group have a high level of time management skills. They were selected through purposeful sampling method. Demographic information and semi-structured interview form were used to collect the data. The data were analyzed by using the descriptive analysis method. Based on the analysis, it was concluded that the high level time management skills of primary school teachers in the teaching process could be attributed to their displaying behaviors regarding time traps before class and during class as well as to their successful activities that can be grouped into four main themes in terms of their effective use of time. Teacher’s high time management skill levels in the teaching process, their positive attitudes towards time and their profession, classroom management skills and years of seniority in the profession were the prominent factors. Suggestions were made based on the findings obtained from the research.

Anahtar Kelimeler

• Primary school
• primary school teacher
• teaching process
• time management
• qualitative research

Kaynakça

1. Abadzi, H. (2009). Instructional time loss in developing countries: Concepts, measurement, and implications. The World Bank Research Observer, 24(2), 267-290. https://doi.10.1093/WBRO/LKP008
2. Akgün, E., Yarar, M. ve Dinçer, Ç. (2011). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf içi etkinliklerde kullandıkları sınıf yönetimi stratejilerinin incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 1(3), 1-9.
3. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.
4. Behar- Horenstein, L., Isaac, C., Seabert, D., & Davis, C. (2006). Classroom instruction and the loss of instructional time: A case study. Education & Society, 24(3), 83-99. https://doi.org/10.7459/es/24.3.06
5. Beyoğlu, F. (2004). İlköğretim Okulları I. Kademesindeki Öğretmenlerin Kişisel ve Öğretimsel Zamanlarını Yönetme Biçimleri (Elazığ İli Örneği) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Fırat Üniversitesi.
6. Boyraz, M. ve Kocabaş, İ. (2018). İlkokul öğretmenlerinin zaman yönetimi becerilerinin belirlenmesi. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(1), 42-57.
7. Bölükbaş Alper, Ö. (2019). Türkçe Öğretmenlerinin Öğretimi Planlama Yeterliliklerine İlişkin Algıları ile Zaman Yönetimi Becerilerine İlişkin Algıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi.
8. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.

9. Ceren, A. (2008). İlköğretim Okulu Sınıf Öğretmenlerinin Derste Zamanı Etkili Kullanma Yeterlilikleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
10. Chissom, B. (1987). The work behavior of elementary school teachers. The Journal of Educational Research, 80(4), 248-253. http://doi:10.1080/00220671.1987.10885760
11. Creswell, J., & Miller, D. (2000). Determining validity in qualitative inquiry. Theory Into Practice, 124-130. https://doi:10.1207/s15430421
12. Creswell, J. (2013). Nitel araştırma yöntemleri. (M. Bütün ve S. Demir, Çev.). Siyasal Yayıncılık.
13. Creswell, J. (2016). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün ve S. Demir, Çev). (3. baskı). Siyasal Yayıncılık.
14. Ekici, G. (2008). Sınıf yönetimi dersinin öğretmen adaylarının öğretmen öz-yeterlik algı düzeyine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(35), 98-110.
15. Enterieva, M. ve Sezgin, F. (2020). Öğretim zamanı tuzakları ölçeği (ÖZTÖ) ve öğretim zamanının etkililiği ölçeğinin (ÖZEO) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Bilim Araştırma Vakfı (TÜBAV), 13(1), 95-110.
16. Erkılıç, T. (2005). Zaman yönetimi. H. Kıran (Ed.). Etkili Sınıf Yönetimi içinde (s. 119-136). Anı Yayıncılık.
17. Erkılıç, T. (2005). Zaman yönetimi. H. Kıran (Ed.). Etkili Sınıf Yönetimi içinde (s. 119-136). Anı Yayıncılık.
18. Ersoy, H. (2016). Durum çalışması. M. Y. Özden ve L. Durdu (Ed.). Eğitimde Üretim Tabanlı Çalışmalar İçin Nitel Araştırma Yöntemleri içinde (s. 3-18). Anı Yayıncılık.
19. Gettinger, M., & Walter, M. (2012). Classroom strategies to enhance academic engaged time. A Reschly, C.Wylie, & S. Christenson (Eds), In Handbook of research on student engagement (s.653-673). Springer. https://doi.10.1007/978-1-4614-2018-7_31
20. Grissom, J., Loeb, S., & Mitani, H. (2015). Principal time management skills: Explaining patterns in principals' time use, job stress, and perceived effectiveness. Journal of Educational Administration, 53(6), 773-793.
21. Gürbüz, M. ve Aydın, A. (2012). Zaman kavramı ve yönetimi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 1-20.
22. Hargreavas, A. (1994). Changing teachers, changing times: Teacher work and culture in the postmodern age. Cassell (Teachers College Press).
23. Harvard Business School Publishing Corporation, R. (2006). Zaman yönetimi: Pocket mentor (1. baskı). (A. Kardam, Çev.). Optimist Yayıncılık.
24. Heafner, T., & Fitchett, P. (2015). Principals' and teachers' reports of instructional time allocations in third grade. Journal of International Social Studies, 5(1), 81-100.
25. Jianyang, M. (2016). Learning management system calendar reminders and effects on time management and academic performance. International research and review, Journal of Phi Beta Delta Honor Society for International Scholars, 6(1), 29-45.
26. Karslı, M. (2006). Sınıfta öğrenme zamanının yönetimi. M. Şişman ve S. Turan (Ed.) Sınıf Yönetimi içinde. Öğreti Yayıncılık.
27. Kelly, W. (2002). Harnessing the river of time: A theoretical framework of time use efficiency with suggestions for counselors. Journal of Employment Counseling, 39(1), 12-22. https://doi.org/10.1002/j.2161-1920.2002.tb00504.x
28. Khan, H., Farooqi, M., Khalil, A., & Faisal, I. (2016). Exploring the relationship of time management with teacher’s performance. Bulletin of Education and Research, 38(2), 249-263.
29. Kocabaş, İ. ve Erdem, R. (2003). Yönetici adayı öğretmenlerinin kişisel zaman yönetimi davranışları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 203-210.
30. Lemos, M. (2017). Collaborative agency in educational management: A joint object for school and community transformation. Revista de Administraçao de Empresas, 57(6), 555-566. https://doi.org/10.1590/S0034-759020170604
31. Li, C., Mengchao, L., & Yining, W. (2016). Study on providing professors with efficient service based on time management strategy. Journal of Education and Learning, 5(3), 252-257. http://dx.doi.org/10.5539/jel.v5n3p252
32. Mackenzie, R. (2002). The Time Trap. McGraw Hill. Melnick, S., & Meister, D. (2008). A Comparison of beginning and experienced teachers' concerns. Educational Research Quarterly, 31(3), 39-56.
33. Miles, M., & Huberman, A. (2019). Nitel veri analizi. (3.baskı). (S. Akbaba Altun ve A. Ersoy, Çev.). Pegem Akademi Yayıncılık.
34. Muazza, M., Mukminin, A., Habibi, A., Sari, S., Haryanto, E., & Hidayat, M. (2019). Indonesian teachers' perception on classroom management: A sequential exploratory study on the process and problems. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 9(4), 1159-1182.
35. Mulholland, R., & Cepello, M. (2006). What teacher candidates need to know about academic learning time. International Journal of Special Education, 21(2), 63-73.
36. Özkılıç, R. (2007). Behaviors of primary school teachers related to time management in classroom. E-Journal of New World Sciences Academy, 2(3), 198-204.
37. Öztürk, B. (2001). Derse giriş davranışlarının öğretmenler tarafından kullanılma durumu. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi (25), 107-124.
38. Polat, H. (2001). İlköğretim 1.Kademe Sınıf Öğretmenlerinin Sınıf İçi Eğitsel Durumlar ile İlgili Görüşleri ve Zamanı Kullanımı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Marmara Üniversitesi.
39. Saloviita, T. (2013). Classroom management and loss of time at the lesson start: A preliminary study. European Journal of Educational Research, 2(4), 167-170. https://doi.org/10.12973
40. Sarıoğlu Uğur, S., Soba, M., Temel, E. ve Soba, Ş. (2017). Zaman ve performans yönetimi ile ilgili Türkiye'de yapılan tezler (2010-2017) üzerine nitel bir bakış. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 4(12), 1031-1037. https://doi.org/10.26450/jshsr.158
41. Schuler, R. (1979). Managing stress means managing time. Personnel Journal, 58(12), 851-854.
42. Smith, B. (2000, December). Quantity matters: Annual instructional time in an urban school system. Educational Administration Quarterly, 36(5), 652-682. https://doi.org/10.1177/00131610021969155
43. Sönmez, V. (1992). İlkokul öğretmenlerinin sınıf içi etkinlikleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(8), 1-10.
44. Tabak, H. ve Şahin, F. (2020). Ortaöğretim kurumlarında bir ders saati süresinin gözlemi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18(1), 351-367. https://doi.org/10.37217/tebd.680187
45. Taş, S. (2010). İlköğretim okullarında sınıfta zaman kaybettiren etkinlikler. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(12), 73-93.
46. Türkan, Ü. (2018). Öğretmenlerin Zaman Yönetimi Becerilerinin İncelenmesi (İstanbul İli Küçükçekmece İlçesi Örneği) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
47. Uğurlu, Z. (2018). Öğretim sürecinin yönetimi. A. Ottekin Demirbolat (Ed.). Sınıf Yönetimi içinde (s. 357-385). Pegem Akademi Yayıncılık.
48. Varışoğlu, B., Şeref, İ. ve Yılmaz, İ. (2012). Türkçe öğretmeni adaylarının zaman yönetimi algılarına yönelik bir içerik analizi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(2), 377-394.
49. Waweru, S., & Nyagosia, P. (2013). Utilization of allocated time and academic achievement: A survey of secondary school students in Kenya. International Journal of Education and Research, 1(6), 2-10.
50. Yenilmez, R. (2010). İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin İşteki Zaman Tuzakları ve Baş Etme Yöntemleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Ankara Üniversitesi.
51. Yirci, R. ve Yavuz, A. (2018). Öğretim sürecinde zaman yönetimi ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Başkent University Journal of Education, 5(1), 1-10.
52. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. baskı). Seçkin Yayıncılık.