Investigation of Primary School Teachers' Metaphors on Educational Games in Science Course

Öz

The objective of this study is to examine the perspectives of primary school teachers on the utilisation of games in science lessons through the utilisation of metaphors. The study was conducted utilising a phenomenological design, which is a qualitative research method.The study group comprised primary school teachers working in public schools in Yozgat province during the 2024-2025 academic year, who were selected using the convenience sampling method.The data for the study were collected through the metaphor identification form that was developed by the researchers. The data obtained were analysed using content analysis, a qualitative data analysis method. The analysis yielded a series of positive metaphors employed by primary school teachers, including reinforcing-permanence, concretising-facilitating, entertaining-teaching, life itself, activating the student, motivation source, complementary-deficiency remover, need for the child and development.The findings indicated that teachers adopt a favourable stance towards the integration of games in science lessons, recognising its potential to offer substantial benefits to students. In light of these findings, it is recommended that in-service training be provided to teachers on the design and implementation of educational games for use in science courses.

Anahtar Kelimeler

• primary school
• science
• methapor
• game

İLKOKUL FEN BİLİMLERİ DERSİNDE EĞİTSEL OYUN: SINIF ÖĞRETMENLERİNİN METAFORİK ALGILARI

Öz

Çalışmanın amacı sınıf öğretmenlerinin fen bilimleri dersinde oyun kullanımına yönelik görüşlerini metaforlar aracılığıyla incelemektir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni kullanılarak yürütülmüştür. Uygun örnekleme yöntemi kullanılarak 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Yozgat ilinde devlet okullarında görev yapan sınıf öğretmenlerinden çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Çalışmanın verileri araştırmacılar tarafından çalışma kapsamında geliştirilen metafor belirleme formu aracılığı ile toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda sınıf öğretmenlerinin fen bilimleri dersinde oyun kullanımına ilişkin pekiştiren-kalıcılık sağlayan, somutlaştıran-kolaylaştıran, eğlendiren-öğreten, hayatın kendisi, öğrenciyi etkinleştiren, motivasyon kaynağı, tamamlayıcı-eksik giderici, çocuğun kendisi ve gelişimi için ihtiyaç şeklinde olumlu metaforlar ürettikleri bulunmuştur. Bu bulgular öğretmenlerin fen bilimleri dersinde oyun kullanımına olumlu yaklaştıkları ve oyun kullanımının öğrencilere önemli avantajlar sağlayacağı sonucunu ortaya çıkarmıştır. Bu sonuçlara dayalı olarak, fen bilimleri dersinde oyunların kullanımı için öğretmenlere eğitsel oyun tasarımı ve uygulanması ile ilgili hizmet içi eğitimlerin verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• ilkokul
• fen bilimleri
• metafor
• oyun

Kaynakça

1. Adıgüzel, Ö. (2018). Eğitimde Yaratıcı Drama. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları
2. Altunay, D. (2004). Oyunla desteklenmiş matematik öğretiminin öğrenci erişişine ve kalıcılığa etkisi (Yayın No: 190383) [Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara]. Yök Ulusal Tez Merkezi.
3. Aytekin, S. (2023). Sınıf öğretmenlerinin oyun oynamaya yönelik metaforik algılarının belirlenmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 6(1), 185-197. https://doi.org/10.52974/jena.1137419
4. Bayırtepe, E., & Tüzün, H. (2007). Oyun-tabanlı öğrenme ortamlarının öğrencilerin bilgisayar dersindeki başarıları ve öz-yeterlik algıları üzerine etkileri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 41-54. https://izlik.org/JA93AD72HF
5. Bogdan, R., & Biklen, S. K. (1997). Qualitative research for education (Vol. 368). Boston, MA: Allyn & Bacon.
6. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri (2. bs.). Pegem Akademi Yayıncılık.
7. Can, A. A. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının matematik oyunu kavramına ilişkin metaforik algıları. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 52(52), 482-504. https://doi.org/10.15285/maruaebd.683137
8. Chaung, T. Y., & Chen, W. F. (2007). Effect of digital games on children’s cognitive achievement. Journal of Multimedia, 2(5), 27-30. https://doi.org/10.4304/jmm.2.5.27-30

9. Christensen, L. B., Johnson, R. B., & Turner, L. A. (2015). Research methods, design, and analysis. Pearson.
10. Costikyan, G. (2002). I have no words & I must design: Toward a critical vocabulary for games. In F. Mäyrä (Ed.), Proceedings of the Computer Games and Digital Cultures Conference (pp. 9-33). Tampere University Press.
11. Creswell, J. W. (1998). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five traditions. Sage Publications.
12. Çakaroğlu, D., & Ömür, E. H. (2020). “Oyun” kavramına ilişkin algının metafor yoluyla belirlenmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 155-164. https://doi.org/10.30561/sinopusd.735857
13. Çavuş, R., Kulak, B., Berk, H., & Öztuna Kaplan, A. (2011). Fen ve teknoloji öğretiminde oyun etkinlikleri ve günlük hayattaki oyunların derse uyarlanması. İGEDER Fen ve Teknoloji Öğretmenleri Zirvesi (26 Mart), İstanbul.
14. Demir, M. (2012). 7. sınıf vücudumuzdaki sistemler ünitesinin oyun tabanlı öğrenme yaklaşımı ile işlenmesinin öğrencilerin akademik başarılarına fen ve teknoloji dersine karşı tutumlarına etkisi. X. Ulusal Fen ve Matematik Eğitimi Kongresi, (26-30 Haziran), Niğde Üniversitesi, Niğde.
15. Dempsey, J. V., Rasmussen, K., & Lucassen, B. (2002). The instructional gaming literature: Implications and 99 sources. Technical Communication Quarterly, 3(2), 1-36.
16. Ekiz, D. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
17. Eskicumalı, A., Demirtaş, Z., Gür-Erdoğan, D., & Arslan, S. (2014). Fen ve teknoloji dersi öğretim programları ile yenilenen fen bilimleri dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. International Journal of Human Sciences, 11(1), 1077–1094. https://doi.org/10.14687/ijhs.v11i1.2664
18. Groos, K. (1901). The play of man. D. Appleton & Company.
19. Güler, T. (2024a). Fen eğitiminde 21. yüzyıl becerileri. F. Erdoğan (Ed.), Matematik ve fen bilimleri eğitiminde yeni yaklaşımlar 2024-II içinde (ss. 89–100). Efe Akademi Yayınları.
20. Güler, T. (2024b). 2024 ilkokul fen bilimleri öğretim programının fen okuryazarlığı açısından incelenmesi. International Aegean Conferences: Social Sciences & Humanities-X, 191–211.
21. Güler, T., & Çalık, M. (2025). Specializing the scientific creativity survey for subjects “our foods” and “human and environment” in grade 4 science curriculum. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 21(4), em2616.
22. Gürbüz, F., Çeker, E., & Töman, U. (2017). Eğitsel şarkı ve oyun tekniklerinin öğrencilerin akademik başarıları ve kalıcılığı üzerine etkileri. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(24), 593-612.
23. Gürpınar, C. (2017). Fen bilimleri öğretiminde eğitsel oyun destekli öğretim uygulamalarının öğrenme ürünlerine etkisi (Yayın No: 476575) [Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü]. Yök Ulusal Tez Merkezi
24. İlkay, D., & Atik, A. D. (2024). Fen bilimleri dersinde eğitsel dijital oyun kullanımının 6. sınıf öğrencilerinin motivasyonlarına ve akademik başarılarına etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 59, 1-26. https://doi.org/10.53444/deubefd.1295182
25. Juul, J. (2005). Half-real: Video games between real rules and fictional worlds. England; The MIT Press. Karamustafaoğlu, O., & Kılıç, M. F. (2020). Eğitsel oyunlar üzerine yapilan ulusal bilimsel araştirmalarin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 1-25.
26. Klabbers, J. H. G. (2006). The magic circle: Principles of gaming & simulation. Sense Publishers. Korkmaz, S. (2018). Eğitsel oyun geliştirerek desteklenen fen bilimleri öğretiminin öğrenci tutum ve başarısına etkisi (Yayın No: 502718) [Yüksek Lisans Tezi, Bartın Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü]. Yök Ulusal Tez Merkezi.
27. Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. University of Chicago Press.
28. Li, M., Ma, S., & Shi, Y. (2023). Examining the effectiveness of gamification as a tool promoting teaching and learning in educational settings: A meta-analysis. Frontiers in Psychology, 14. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1253549
29. Meluso, A., Zheng, M., Spires, H. A., & Lester, J. (2012). Enhancing 5th graders’ science content knowledge and self-efficacy through game-based learning. Computers & Education, 59(2), 497-504.
30. Miller, L. M., Chang, C.-I., Wang, S., Beier, M. E., & Klisch, Y. (2011). Learning and motivational impacts of a multimedia science game. Computers & Education, 57(1), 1425–1433. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2011.01.016
31. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
32. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Fen bilimleri dersi öğretim programı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants, Part II: Do they really think differently? On the Horizon, 9(6), 1-6. https://doi.org/10.1108/10748120110424843
33. Rousseau, J.-J. (1889). Émile, ou De l’éducation. Paris: Librairie Hachette.
34. Rutherford, K. (2015, April 27). Why play math games? National Council of Teachers of Mathematics. https://www.nctm.org/Publications/TCM-blog/Blog/Why-Play-Math-Games_/
35. Seung, E., Park, S., & Narayan, R. (2011). Exploring elementary pre-service teachers' beliefs about science teaching and learning as revealed in their metaphor writing. Journal of Science Education and Technology, 20(6), 386–397. https://doi.org/10.1007/s10956-010-267-6
36. Şahin, M. (2015). Oyunlaştırılmış oyun temelli öğrenmenin öğrencilerin fen bilimleri dersi başarılarına ve derse yönelik tutumlarına etkisi (Yayın No: 414602) [Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü]. Yök Ulusal Tez Merkezi.
37. Şentürk, C. (2020). Oyun temelli fen öğrenme yaşantılarının akademik başarıya, kalıcılığa, tutuma ve öğrenme sürecine etkileri. Milli Eğitim Dergisi, 49(227), 159-194. https://izlik.org/JA42LD57PC
38. Salen, K., & Zimmerman, E. (2003). Rules of play: Game design fundamentals. MIT press.
39. Candan Tosun, Ö., & Koçak, N. (2021). Fen bilimleri dersi kapsamında eğitsel oyunlarla ilgili yapılmış çalışmaların analizi. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 7(15), 208–234.
40. Tsoukas, H. (1991). The Missing Link: A Transformational View of Metaphors in Organizational Science. Academy of Management Review, 16(3), 566–585.
41. Tut, E. (2018). 4. sınıf fen bilimleri dersinde oyun temelli öğrenme uygulamalarının öğrencilerin akademik başarılarına ve yaratıcı düşünme becerilerine etkisi (Yayın NO: 517292) [Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü]. Yök Ulusal Tez Merkezi.
42. Vos, N., Meijden, H., & Denessen, E. (2011). Effects of constructing versus playing an educational game on student motivation and deep learning strategy use. Computers & Education, 56, 127–137. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2010.08.013
43. Vygotsky, L. S. (1967). Play and its role in the mental development of the child. Soviet Psychology, 5(3), 6–18. https://doi.org/10.2753/RPO1061-040505036
44. Windschitl, M. (2003). Folk theories of ‘inquiry:’ How preservice teachers reproduce the discourse and practices of an atheoretical scientific method. Journal of Research in Science Teaching, 40(5), 481-512. https://doi.org/10.1002/tea.20010
45. Wouters, P., Van Nimwegen, C., Van Oostendorp, H., & Van Der Spek, E. D. (2013). A meta-analysis of the cognitive and motivational effects of serious games. Journal of educational psychology, 105(2), 249. https://doi.org/10.1037/a0031311
46. Yaman, B. (2020). Sınıf Öğretmenlerinin “Oyunla Öğretim” Kavramına İlişkin Algıları: Bir Metafor Çalışması. Temel Eğitim, 2(1), 6-13.
47. Yazıcıoğlu, S. (2017). Oyun temelli etkinliklerin ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına, fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına ve tutumlarına etkisi: Işık ve ses ünitesi örneği (Yayın No: 494944) [Yüksek Lisans Tezi, Giresun Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. Yök Ulusal Tez Merkezi.
48. Yenice, N., Alpak Tunç, G., & Yavaşoğlu, N. (2019). Eğitsel oyun uygulamasının 5. sınıf öğrencilerinin fen öğrenmeye yönelik motivasyonları üzerindeki etkisinin incelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(1), 87–100. https://doi.org/10.19160/ijer.369935
49. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. basım). Seçkin Yayıncılık.
50. Yıldız, E., Şimşek, Ü., & Aras, H. (2017). Eğitsel oyun yönteminin öğrencilerin sosyal becerileri, okula ilişkin tutumları ve fen öğrenimi kaygıları üzerine etkisi. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 11(1), 281–400. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.356305