Nature-Based Education Practices for Ecological Literacy in Early Childhood

Öz

There are scientific studies showing that nature-based education practices in early childhood contribute to children's gaining ecological environmental awareness. These studies also emphasize the need for preschool teachers to increase their competence in planning nature-based education practices. The aim of the study is to increase the competencies of preschool teachers in Mersin region in ecological literacy and citizenship, ecological agriculture, water literacy, sustainable environment, to contribute to the development of different teaching methods in terms of how to integrate ecological environmental issues into the daily activity flow based on the achievements in the preschool education program, and how to include not only the classroom but also other learning environments into the daily activity flow.Twenty-two preschool teachers working in the four main districts of Mersin province—Yenişehir, Akdeniz, Mezitli, and Toroslar—participated in the study. Maximum variation sampling was used to ensure that the participating teachers worked in different regions, had different educational levels, were in different age groups, and had different years of service. In the study, the change in the ecological literacy levels of the participating teachers, the effectiveness of the activities, and the evaluation of the products were evaluated using separate measurement tools.The findings of the study showed that nature-based education practices contributed to teachers' development of ecological awareness, awareness of ecological agriculture and sustainable environment, and positive behaviors regarding water literacy. This study may contribute to conducting a cross-national study in which the findings are taken as reference.

Anahtar Kelimeler

• Early childhood
• ecological literacy
• nature-based education practices

Destekleyen Kurum

Tübitak

Proje Numarası

752261

Etik Beyan

Ethics committee approval is not required for this study.

ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE EKOLOJİK OKUR YAZARLIK İÇİN DOĞA TEMELLİ EĞİTİM UYGULAMALARI

Öz

Erken çocukluk döneminde gerçekleştirilen doğa temelli eğitim uygulamalarının çocukların ekolojik çevre bilinci kazanmalarına katkı sağladığını gösteren bilimsel çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmalarda özellikle okul öncesi öğretmenlerinin doğa temelli eğitim uygulamalarını planlamada yetkinliklerini artırması gerektiği üzerinde de durulmaktadır. Çalışmanın amacı Mersin bölgesindeki okul öncesi öğretmenlerinin ekolojik okuryazarlık ve vatandaşlık, ekolojik tarım, su okuryazarlığı, sürdürülebilir çevre konularındaki yetkinliklerini arttırmak, ekolojik çevre konularını okul öncesi eğitim programındaki kazanımları baz alarak uyguladığı günlük etkinlik akışına nasıl entegre edebileceği, sadece sınıfı değil başka öğrenme ortamlarını da günlük etkinlik akışına nasıl dahil edebileceği noktasında farklı öğretme metotları geliştirmelerine katkı sağlamaktır. Çalışmaya Mersin ilinin dört temel ilçesi olan Yenişehir, Akdeniz, Mezitli ve Toroslar’da görev yapan 22 okul öncesi öğretmeni katılmıştır. Çalışmaya katılan öğretmenlerin farklı bölgelerde çalışan, farklı eğitim düzeyine sahip, farklı yaş gruplarında olan, hizmet yılları farklı olan öğretmenlerden oluşmasını sağlamak amacıyla maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın bulgularında doğa temelli eğitim uygulamalarının öğretmenlerin ekolojik bilinç geliştirmelerine, ekolojik tarıma ve sürdürülebilir çevreye yönelik farkındalık oluşturmalarına, su okuryazarlığı konusunda olumlu davranışlar kazanmalarına katkı sağladığı gözlenmiştir. Bu çalışma elde edilen bulguların referans alındığı ulus ötesi boyutta bir çalışma yapılmasına katkı sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

• Erken çocukluk dönemi
• ekolojik okuryazarlık
• Doğa temelli eğitim uygulamaları

Destekleyen Kurum

Tübitak

Proje Numarası

752261

Etik Beyan

Bu çalışmada etik kurul belgesi gerekli değildir.

Kaynakça

1. Aysu, B. & Aral, N. (2024). Erken Çocuklukta Tarım Eğitimi: Sürdürülebilir Geleceğin Temelleri Olabilir mi, Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi 11(1), 18-24.
2. Bostancı, S. H., & Yıldırım, S. (2019). Sürdürülebilir Topluluklar ve Ekolojik Vatandaşlık Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Aralık 2019, 203-218.
3. Bulut Öngen, M., & Ersay, E. (2024). Erken Yıllar İçin Geliştirilen Doğa Temelli Eğitim Programının Çocukların Doğaya Yaklaşımına Etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(1), 209-242.
4. Creswell, J. W., & Clark, V. L. P. (2017). Designing and Conducting Mixed Methods Research. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
5. Çabuk, B., Kahriman Pamuk, D., Ahi, B., Cevher Kalburan, N., & Güngör, H. (2019). Erken çocukluk döneminde çevre eğitimi ve sürdürülebilirlik. Anı Yayıncılık.
6. Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107–115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
7. Engin, K., Demiriz, S., & Koçyiğit, B. S. (2023). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Ekolojik Ayak İzi Farkındalıkları, Çevre Dostu Davranışları ve Çevre Dostu Etkinlikler Uygulama Durumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 57, 91-108.
8. Greenpeace. (Mayıs 2015). Ekolojik tarım raporu. https://www.greenpeace.org/static/planet4-turkey-stateless/2019/10/f3fddfdf-ekolojik-tar%C4%B1m-raporu-web-.pdf

9. Gülay, H. (2011). Ağaç Yaş İken Eğilir: Yaşamın İlk Yıllarında Çevre Eğitiminin Önemi. Türk Bilim Araştırma Vakfı Bilim Dergisi, 4(3), 240-245.
10. Güler, T. (2009). Ekoloji Temelli Bir Çevre Eğitiminin Öğretmenlerin Çevre Eğitimine Karşı Görüşlerine Etkileri. Eğitim ve Bilim, 34(151), 30-43.
11. Hacısalihoğlu, S. (2021). Okullarda Atık Yönetimi Yaklaşımı: Balıkesir İli Örneği. Biyosistem Mühendisliği Dergisi, 2(1), 70-85.
12. Haktanır, G., Özbakır, A. D., Güngör Cabbar, B., Çabuk, B., & Haktanır, K. (2023). Ecological Literacy Measurement Tool for Adults: Validity and Reliability Study. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 17 (2), 1084-1112.
13. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık. Ilgar, R. (Ekim 2020). Su Okuryazarlığı ve Su Ayak İzi Üzerine Yaklaşımlar, The Journal of International Social Research ,13(73), 294-307.
14. Karaoğlu, S. (2024). Doğa Temelli Erken Çocukluk Eğitimi: Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Perspektifinden. Mersin Üniversitesi Eğiti Fakültesi Dergisi, 20(3), 565-584.
15. Karatekin, K., Salman, M., & Uysal, C. (2019). Öğretmen Adaylarının Ekolojik Vatandaşlık Düzeylerinin Karşılaştırılması, Kastamonu Education Journal, 27(4), 1747-1756.
16. Kaya Aydın, M. (2021). Erken Çocukluk Döneminde Çevre Eğitimi ve Sürdürülebilirlik. Sürdürülebilir Çevre Dergisi, 1(2), 53-56.
17. Koçoğlu, E., Egüz, Ş., Tösten, R., Demi, F.B. & Tekdal, D. (2023). Perception of Ecological Literacy in Education: A Scale Development Study. International Journal of Education and Literacy Studies, 11(3), 3-9.
18. Konoralp, E. (2024). Orman Okullarının Sürdürülebilir Eğitim ve Ekolojik Okuryazarlık Üzerindeki Rolü. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Studies, 10(42).
19. Kumbur, H. (2021). 2021 yılına girerken Türkiye ve Mersin’de çevre sorunları. Mersintime. https://www.mersintime.com/2021-yilina-girerken-turkiye-ve-mersinde-cevre-sorunlari
20. Louv, R. (2020). Outdoors for All: Access to Nature is a Human Right. https://www.childrenandnature.org/resources/outdoors-for-all-access-to-nature-is-a-human-right/
21. MacDonald, M. (2015). Early Childhood Education and Sustainability: A living Curriculum, Childhood Education, Research Gate. 91(5), 332-341. Doi: 10.1080/00094056.2015.1090845.
22. McBride, B. B., Brewer, C.A., Berkowitz, A. R., & Borrie, W.T. (2013). Environmental literacy, ecological literacy, ecoliteracy: What do we mean and how did we get here? Ecosphere, 4(5), 1-20.
23. MEB Okul Öncesi Eğitim Programı (2024). T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü Okul Öncesi Eğitim Programı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. https://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/guncellenenokuloncesiegitimprogrami.pdf
24. Nur, G., Deveci, H. A., Kırpık, M. A., Nur, Ö., Bağrıaçık, N., & Yıldız, Y. (2016). Sürdürülebilir Üretim Yaklaşımı: Ekolojik Tarım, Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9 (2): 3 – 8.
25. Okyay, Ö., Sayın, A., Demir, Z, G., & Özdemir, K. (2021). Ekolojik Okuryazarlık Eğitiminin Okul Öncesi Öğretmenlerinin Ekolojik Farkındalığı ve Çevreye Yönelik Motivasyonlarına Etkisi. Başkent University Journal of Education, 8(1), 129-146.
26. Okyay, Ö., Sayın, A., Demir, Z, G., & Özdemir, K. (2022). Ekolojik Okuryazarlık Eğitiminin Okul Öncesi Çocukların Çevreye Yönelik Farkındalık ve Tutumlarına Etkisi. Milli Eğitim, 51(236), 2851-2870.
27. Omidvar, N., Wright, T., Beazley, K., Seguin, D. (2019). Investigating Nature-Related Routines and Preschool Children’s Affinity to Nature at Halifax Children’s Centers. International Journal of Early Childhood Environmental Education, Volume 6, Number 2, 42-58.
28. Rosenthal, R. (1991). Meta-analytic procedures for social research. SAGE Publications, Inc., https://doi.org/10.4135/9781412984997
29. Sarı, A. (2022). Erken Çocukluk Döneminde Doğa ve Yaban Hayatı Eğitimi Bakımından Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri’nin Karşılaştırılması: Trabzon İli - Oregon Eyaleti Örneği. Ormancılık Araştırma Dergisi, 9(2), 149-157.
30. TEMA. (Haziran 2013). Ekolojik okuryazar nesiller, gezegenimizin ve insanlığın geleceğini olumlu yönde değiştirecek. https://www.tema.org.tr/basin-odasi/basin-bultenleri/ekolojik-okuryazar-nesiller-gezegenimizin-ve-insanligin-gelecegini-olumlu-yonde-degistirecek
31. Uluay, G. (2024). Nature-based Learning in Early Childhood Education. B. Aydınlı ve B. D. Altunoğlu (Edt), Transforming Early Childhood Education: Technology, Sustainability and Foundational Skills for The 21st Century, 247-263. Özgür Yayınları.
32. Ursavaş, N. & Aytar, A. (2018). Okul öncesi öğrencilerin su farkındalığı ve su okuryazarlıklarındaki gelişimin incelenmesi: Proje tabanlı bir araştırma. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 3(1), 19-45.
33. Yavuz, V. A. (2010). Sürdürülebilirlik Kavramı ve İşletmeler Açısından Sürdürülebilir Üretim Stratejileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14, 63-66.
34. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.