EN
TR
Bütçe Bilinci ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış
Öz
Literatürde bütçe bilinci kavramını tanımlayan ve bütçe bilincinin artmasında etkili olan faktörleri kuramsal olarak inceleyen çalışmalar sınırlı düzeydedir. Bütçe bilinci ile ilgili olarak yeterli düzeyde akademik çalışmanın yapılmamış olması bu çalışmayı özgün kılmaktadır. Özelikle içerisinde bulunduğumuz asırda vatandaşların bütçe belgelerine erişebilme, okuyabilme, anlayabilme ve analiz etme yeteneğinin kazandırılması ve bütçe bilinç düzeyinin artırılması gereklilik arz etmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı gerek ulusal gerekse uluslararası maliye literatüründe bütçe bilinci kavramını tanımlamak ve bütçe bilincini etkileyen faktörleri kuramsal olarak incelemektir. Çalışmada vatandaşların bütçe bilinç seviyesini etkileyen çeşitli faktörler tespit edilmiştir. Bu kapsamda mali şeffaflık, hesap verilebilirlik, bütçe savunuculuğu, mali demokrasi, katılımcılık, vatandaş odaklı bütçe ve vatandaş bütçe raporu gibi uygulamaların vatandaşların bütçe bilinç düzeyini etkileyen faktörler olduğu görülmüştür. Dolayısıyla karmaşık bütçe belgelerinin, çoğu zaman anlaşılmadığı bir ortamda; kamu bütçelerinin açık, şeffaf ve anlaşılır bir düzeyde, hesap verilebilir bir şekilde halk ile paylaşılması hem demokrasi hem de katılımcılığı artırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca vatandaşların bütçe bilinç düzeyinin artırılması sadece siyasal iktidarlara ve politikacılara bırakılmaması, bütçe savunuculuğu uygulaması ile sivil toplum kuruluşlarının bütçe bilincinin artışında aktif rol üstlenmesi gerekli olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır.
Etik Beyan
Bu makale Araştırma ve Yayın Etiğine uygundur. Beyan edilecek herhangi bir çıkar çatışması yoktur. Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır. Makale yazım ve intihal/benzerlik açısından kontrol edilmiştir. Makale, “en az iki dış hakem” ve “çift taraflı körleme” yöntemi ile değerlendirilmiştir. Yazar(lar), dergiye imzalı “Telif Devir Formu” belgesi göndermişlerdir. Mevcut çalışma için mevzuat gereği etik izni alınmaya ihtiyaç yoktur. Bu konuda yazarlar tarafından dergiye “Etik İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu” gönderilmiştir.
Kaynakça
- ABDELLATİ̇F, Lobna M., ZAKY, Mohammed ve RAMADAN, Mohammed (2019), “Transparency of Law Making and Fiscal Democracy in the Middle East”, Publi̇c Sector Economi̇cs, S.43(1), ss.49-77.
- AKBEY, Ferhat (2020), “Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sisteminde Bütçe Hakkı ve Kanunu”, International Journal of Public Finance, S.5(1), ss.1-26.
- AKSAKOĞLU, Yiğit (2009), STK’lar İçin Savunuculuk Rehberi, Fersa Ofset Yayını, Ankara.
- AKSOY, Şeraffetin (1993), Kamu Bütçesi, Filiz Kitabevi, İstanbul.
- ALESINA, Alberto ve PEROTTI, Roberto (1996), Budget Deficits and Budget Institutions, IMF Working Paper Publisher, Pennsylvania (US).
- BEAULIEU, Paul Leoy (1906), Traité De La Science Des Finances, Des Revenus Publics, Paris, Septième Édition Refondue Et Augmentée, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k49683.pdf (Erişim Tarihi: 05.06.2024).
- BAVISKAR, Siddhartha ve MALONE, Mary Fran (2004), “What Democracy Means to Citizens - and Why it Matters”, Revista Europea de Estudios Latinoamericanosy Del Caribe / European Review of Latin American and Caribbean Studies, S.76, ss.3-23.
- BİÇER, Mustafa ve YILMAZ, H. Hakan (2009), “Parlamentonun Kamu Politikası Oluşturma ve Planlama Sürecindeki Konumunun Yeni Kamu Mali Yönetim Sistemi Çerçevesinde Değerlendirilmesi”, Yasama Dergisi, S.13, ss.45-84.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bütçe ve Mali Planlama
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
8 Ocak 2025
Gönderilme Tarihi
16 Temmuz 2024
Kabul Tarihi
7 Ocak 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 4
APA
Barut, M. E., & Türkal, H. (2025). Bütçe Bilinci ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 7(4), 1051-1073. https://doi.org/10.33712/mana.1517323
Cited By
Bütçe Okuryazarlığını Destekleyen Politikalar ve Uygulamalar: Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü
Uluslararası Sosyal Siyasal ve Mali Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.70101/ussmad.1631313
