X, Y ve Z Kuşaklarının Uzaktan Çalışma Modeline Bakış Açılarının Değerlendirilmesi

Öz

İnsan doğası gereği değişime açık bir yapıdadır. Her çağın değişen koşullarına uyum sağlamaya çalışan insanlar, çağın getirdiği yenikliklere göre hedeflerini, düşüncelerini ve yaşam tarzlarını şekillendirmiştir. Bu sebeple her kuşak ekonomik, sosyal ve teknolojik gelişmeler sonucunda bir önceki kuşağa göre daha fazla bilgi sahibi ve teknoloji odaklı olmakla beraber değişime daha açık hale gelmektedir. Bu durum bireysel tutumları, inançları ve davranışları üzerinde farklılık ortaya çıkarmaktadır. Her kuşağın kendine has özellikleri çalışma hayatında da etkili olmaktadır. Z kuşağının da çalışma hayatına katılması ile üç kuşak çalışma hayatında bir araya gelmiştir. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin sonucu olarak her geçen gün daha fazla dijitalleşen çalışma hayatı pandemi döneminde uzaktan çalışma modelinin uygulanması ile önemli bir kırılma yaşamıştır. Kalıcı hale getirilmek istenen uzaktan çalışma modeli, bu üç kuşak arasında çalışma hayatında yaşanan değişime karşı farklılıklar ortaya çıkarmaktadır. Teknoloji çağına doğmuş kuşak olarak adlandırılan Z kuşağının uzaktan çalışma modeline bakış açışları ile Y ve X kuşaklarının bakış açıları farklılık gösterdiğinden çalışma hayatında verimliliği arttırmak adına bu kuşakların çalışma hayatına dair beklentilerinin değerlendirilmesi çalışma hayatının bu beklentiler içerisinde modernize edilmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Kuşak
• Çalışma Hayatı
• Esnek Çalışma
• Uzaktan Çalışma

Evaluation of X, Y and Z Generations' Perspectives on Remote Working Model

Öz

Human beings are inherently open to change. Adapting to evolving conditions across eras, people reshape their goals, thoughts, and lifestyles to align with new innovations. Consequently, economic, social, and technological advancements have made each generation more knowledgeable, tech-oriented, and adaptable than its predecessor. These differences manifest in individual attitudes, beliefs, and behaviors. Each generation’s unique traits also influence working life. With Generation Z entering the workforce, three generations now coexist in workplaces. Due to advancements in digital technology, the pandemic accelerated a major shift: the remote work model. As organizations move to make remote work permanent, generational differences in adapting to this change have emerged. Generation Z (born into the digital age) holds distinct views on remote work compared to Generations Y and X. To boost productivity and modernize work practices, understanding these generations’ expectations is critical.

Anahtar Kelimeler

• Generation
• Working Life
• Flexible Working
• Remote Working

Kaynakça

1. ARAR, Tayfun ve YÜKSEL, İhsan (2015), “How to Manage Generation Z in Business Life”, JGEMBR, S.4(4), ss.195-202.
2. ASLAN ÖZLÜ, Damla (2023), “X, Y ve Z Kuşaklarının Bilgi ve İletişim Teknolojileri Tutumları ile Bu Tutumların Çalışan Performansına Etkisi: Konya İlinde Bir Uygulama”, Yüksek Lisans Tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karaman.
3. AY, Ömer (2023), “Çalışma Hayatından Beklentiler Kuşaklarla Birlikte Değişiyor mu? Y ve Z Kuşakları Üzerine Bir Araştırma”, Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak.
4. BAYER, Nükhet, GÖLBAŞI, Zehra ve GÜLEŞEN, Gülşen (2021), “X, Y, Z Kuşağı Hemşirelerde Profesyonel Benlik Kavramı ve Etkileyen Faktörler”, Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, S.4(2), ss.208-218.
5. BAYRAMOV, Suraç, GEYLAN, Aslı ve BENLİGİRAY, Serap (2021), “X, Y ve Z Kuşak Çalışanlarının Esnek Çalışmaya Yönelik Tutumlarının Karşılaştırılması”, Anadolu Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, S.3(1), ss.122-139.
6. BAYSAL BERKUP, Sezin (2014), “Working with Generations X and Y in Generation Z Period: Management of Different Generations in Business Life”, Mediterranean Journal of Social Sciences, S.5(19), ss.218-229.
7. BECER, Tuğba (2021), “The Influence of Generations Y and Z on Career Future”, International Journal of Management and Social Researches, S.8, ss.15-91.
8. BEJTKOVSKÝ, Jiří (2016), “The Current Generations: The Baby Boomers, X, Y and Z in the Context of Human Capital Management of the 21st Century in Selected Corporations in the Czech Republic”, Littera Scripta, S.9(2), ss.25-45.

9. BEKAR, İrem ve KUTLU, İzzettin (2022), “Covid-19 Sonrası Ofis Mobilyalarındaki Değişimin Sürdürülebilirlik Bağlamı”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S.31(2), ss.423-436.
10. BROADBRIDGE, Adelina, MAXWELL, Gill ve OGDEN, Susan (2007), “13 2 30: Experiences, Perceptions and Expectations of Retail Employment for Generation Y”, Career Development International, S.12(6), ss.523-544.
11. CASCIO, Wayne ve MONTEALEGRE, Ramiro (2016), “How Technology is Changing Work and Organizations”, Annual Revıew of Organızatıonal Psychology and Organızatıonal Behavıor, S.3, ss.349-375.
12. CODRINGTON, Graeme (2014), “Keeping Generations & Work”, TomorrowToday Global, 9 Haziran 2014, https://tomorrowtodayglobal.com/2014/06/09/keeping-generations-work/ (Erişim Tarihi: 09. 07.2014).
13. CRAMPTON, Suzanne ve HODGE, John (2009), “Generation Y: Unchartered Territory”, Journal of Business & Economics Research, S.7(4), ss.1-6.
14. CSOBANKA, Zsuzsa Emese (2016), “The Z Generation”, Acta Technologica Dubnicae, S.6(2), ss.63-76.
15. ÇETİN AYDIN, Gülşen ve BAŞOL, Oğuz (2014), “X ve Y Kuşağı: Çalışmanın Anlamında Bir Değişme Var Mı?”, Electronic Journal of Vocational Colleges, S.4(4), ss.1-15.
16. ÇETİN, Canan ve KARALAR, Serol (2016), “X, Y ve Z Kuşağı Öğrencilerin Çok Yönlü ve Sınırsız Kariyer Algıları Üzerine Bir Araştırma”, Yönetim Bilimleri Dergisi, S.14(28), ss.157-197.
17. DAWIS, Elissa (2016), “Work Value Priority of Millennial Students”, Senior Honors Thesis, S.466, ss.1-19.
18. DEMİREL ALAY, Büşra ve YILDIZ BOZDOĞAN, Selver (2023), “İş Yaşamında Motivasyon ve Kuşaklar Farklılıkları”, Bursa Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, S.42(2), ss.129-141.
19. DURMAZ, Şerife ve OKUMUŞ, Bülent (2021), “İş Hayatında Kuşaklararası Farklılıklar ve Z Kuşağı”, Pearson Journal of Socıal Sciences, S.6(16), ss.47-68.
20. EGRI, Carolyn ve RALSTON, David (2015), “Generation Cohorts and Personal Values: A Comparison of China and the United States”, Organization Science, S.15(2), ss.210-220.
21. ERDEM OKUMUŞ, Bihter (2016), “Kuşakların Farklı Özelliklerine Göre Şekillenen Ofis İç-Mekân Tasarımı Kriterlerinin İrdelenmesi Y ve Z Kuşağı Üzerine Araştırma ve Model Önerisi”, Doktora Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
22. ERİN, Büşra (2019), “Türkiye’de İşveren Markasının Önemi ve İşveren Markasının ve X Kuşağı Açısından İncelenmesi”, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Üniversitesi, İstanbul.
23. FABER, Elizabeth (2025), “Growth and the Pursuit of Money, Meaning, and Well-Being: Insights from Deloitte’s 2025 Gen Z and Millennial Survey”, Forbes, https://www.forbes.com/sites/deloitte/2025/05/14/growth-and-the-pursuit-of-money-meaning-and-well-being-insights-from-deloittes-2025-gen-z-and-millen (Erişim Tarihi: 14.05.2025).
24. GHADI, Mohammed Yasin, ALGHAZO, Ali M., AL-NAKEEB, Ahmed, QURESHI, Tahir Masood, SHEHATA, Omyma I. ve
25. GHADI, Omar (2023), “Exploring the Differences in Work Value Among Generations in the UAE”, International Journal of Service Science, Management, Engineering, and Technology, S.14(1), ss.1-15.
26. GLOBACARE (2023), “What’s Important to Gen X in the Workplace”, Globacare Corporate Web Page, https://www.globacare.co.uk/guides/gen-x-in-the-workplace (Erişim Tarihi: 11.09.2023).
27. GROEN, Breanda ve LUB, Xander (2015), “Generational Differences in the Perception of Work and Workplace”, Journal for Facility Management, S.11, ss.35-54.
28. GRUBB, Valeria (2017), Clash of the Generations: Managing the New Workplace Reality Defınıng the Generations, John Wiley & Sons Pubisher, New Jersey.
29. GÜLEÇ BEKMAN, Özlem ve GÜNDÜZ, Şafak (2022), “Yöneticilerin Z Kuşağından Beklentileri ve Z Kuşağının İş Yaşamı Beklentileri”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, S.18(2), ss.649-682.
30. GÜLEŞ, Hasan Kürşat (2004), “Bilişim Teknolojilerinin Müşteri İlişkileri Yönetimine Katkıları”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S.12, ss.231-243.
31. GÜMÜŞ, Niyazi (2022), “Z Kuşağı Tüketicilerin Satın Alma Karar Tarzlarının İncelenmesi”, Journal of Yasar University, S.15(58), ss.381-396.
32. HOWARD, Tonyaa Renee (2016), “Developing Generation-Based Volunteer Management Practices”, Doktora Tezi, Walden University, Minneapolis - Minnesota.
33. HOWE, Neil ve STRAUSS, William (1991), Generations: The History of American's Future, 1584 to 2069, William Morrow & Co Publisher, New Yok.
34. İCİL TUNCER, Aslı (2014), “İnternet Reklamlarının X,Y ve Z Kuşakları Üzerindeki Etkisi”, Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, S.12, ss.120-137.
35. İLHAN, Ümit Deniz (2019), “Kuşaklar Arası Çalışma Değerleri Algısı ve Örgüte Duygusal Bağlılık: X ve Y Kuşakları Arasındaki Farklılıklar Üzerine Bir Araştırma”, Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
36. JAEGER, Hans (1985), “Generations in History: Reflections on a Controversial”, History and Theory, S.24(3), ss.273-292.
37. KILINÇ, Neslihan (2021), “Atipik Çalışma ve Cinsiyete Dayalı Ayrımcılık”, Endurun Dergisi, S.5(2), ss.103-116.
38. KINESSOR (2024), “Remote Work - 9 Factors for Effective Callaboration”, Kinessor Corporate Web Page, https://www.kinessor.com/en/remote-work-9-factors-for-effective-collaboration/ (Erişim Tarihi: 11.09.2023).
39. KIZILDAĞ, Duygu (2019), “Z Kuşağı Hangi Beklentilerle İş Yaşamına Giriyor? Seçme ve Yerleştirme Sürecine İlişkin Bir eğerlendirme”, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.12, ss.32-46.
40. KOÇ, Mustafa Can ve DEMİREL, Mehmet (2020), “The Relationship between Serious and Casual Leisure and Leisure Management and its Education: A Research on Generation Y”, African Educational Research Journal, S.8(2), ss.210-220.
41. KOÇER, Sevim ve AYSEL, Aysu (2019), “Kuşakların Tüketim Davranışlarındaki Farklılıklar Üzerine Bir İnceleme”, Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, S.14, ss.77-105.
42. KUPPERSCHMIDT, Br (1988), “Understanding Generation X Employee”, JONA: The Journal of Nursing Administration, S.28(12), ss.36-43.
43. LEMMENS, Krissie (2010), Generations, Their Perceptions on Human Resource Outcomes and How Work Values Influence These Perceptions, Tilburg Üniversitesi Publisher, Hollanda.
44. LEVICKAITĖ, Rasa (2010), “Generations X, Y, Z: How Social Networks Form the Cof the World Without Borders (The Case of Lithuania)”, LIMES: Cultural Regionalistics, S.3(2), ss.170-183.
45. LISSITSA, Sabina, ZYCHLINSKI, Ester ve KAGAN, Maya (2022), “The Silent Generation vs Baby Boomers: Socio-Demographic and Psychological Ppredictors of the “Gray” Digital Inequalities”, Computers in Human Behavior, S.128, ss.1-9.
46. LOOPER, Lance ve BOWIE, Desiree (2024), “Gen Z Age Range, Traits and Nicknames”, How Stuff Works Corporate Web Page, https://people.howstuffworks.com/culture-traditions/generation-gaps/generation-z.htm (Erişim Tarihi: 11.11.2024).
47. LYONS, Sean ve KURON, Lisa (2013), “Generational Differences in the Workplace: A Review of the Evidence and Directions for Future Research”, Journal of Organizational Behavior, S.35, ss.139–157.
48. MAGRELLI, Vittoria, ROVELLI, Paola, BENEDETTI, Carlotta, UBERBACHER, Ruth ve MASSIS, Alfredo (2020), “Generations in Family Business: A Multifield Review and Future Research Agenda”, Family Business Review, S.35(1), ss.15-44.
49. MAHMOUD, Ali, FUXMAN, Leonara, MOHR, Iris, REISEL, William ve GRIGORIOU, Nicholas (2021), “We Aren't Your Reincarnation! Workplace Motivation Across X, Y and Z Generations”, International Journal of Manpower, S.42(1), ss.193-209.
50. MANNHEIM, Karl (1952), “The Problem of Generations”, Essays on the Sociology of Knowledge (Ed. Kec Skemeti), Routledge & Kegan Paul Press, London, ss.276–322.
51. MIKOMAX (2024), “What Workplace Factors Motivate Gen X, Y and Z to Work? Let’s Explain?”, Miko Max Smart Office Corporate Web Page, https://mikomaxsmartoffice.com/en/what-workplace-factors-motivate-gen-x-y-and-z-to-work-lets-explain/ (Erişim Tarihi: 11.09.2023).
52. MUTLU, Hüseyin (2023), “Farklı Kuşaklarda Çalışmanın Anlamlandırılması: Nitel Bir Araştırma”, Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
53. MÜCEVHER, Muhammed Hamdi ve ERDEM, Ramazan (2018), “X Kuşağı Akademisyenler ile Y Kuşağı Öğrencileri Birbirlerine Karşı Algıları”, Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, S.9(22), ss.60-74.
54. NILLES, Jack (1975), “Telecommunications and Organizational Decentralization”, IEE Transactıons on Communications, S.23(10), ss.1142-1147.
55. NOWAKOWSKI, Lauren (2019), “Generational Differences in Remote Work”, Honors Thesis, Western Michigan University, Kalamazoo - Michigan.
56. PARRY, Emma ve URWIN, Peter (2011), “Generational Differences in Work Values: A Review of Theory and Evidence”, International Journal of Management Reviews, S.13, ss.79–96.
57. PANDITA, Deepika (2022), “Innovation in Talent Management Practices: Creating an Innovative Employer Branding Strategy to Attract Generation Z”, International Journal of Innovation Science, S.14(3/4), ss.556-569.
58. PATALANO, Carla (2008), “A Study of the Relationship Between Generational Group Identification and Organizational Commitment: Generation X vs. Generation Y”, Doktora Tezi, Nova Southeastern University, Florida.
59. PERRY, Elizabeth (2023), “5 Generations in the Workplace: How to Manage Them All”, Better Up Corporate Web Page, https://www.betterup.com/blog/generations-in-the-workplace (Erişim Tarihi: 03.08.2023).
60. PIETRUSZYŃSKA, Weronıka (2023), “Comparative Analysis of the X/Y/Z Generations on the Labor Market in the European Union Countries”, Catallaxy, S.8(2), ss.81-101.
61. RAIŠIENĖ, Agoda Giedre, RAPUANO, Violeta ve VARKULEVIČIŪTĖ, Kristina (2021), “Sensitive Men and Hardy Women: How Do Millennials, Xennials and Gen X Manage to Work From Home?”, Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, S.7(106), ss.1-17.
62. ROBERT WALTERS (2023), “Gen X, Gen Y and Gen Z:Why You Need All Three in the Workplace”, Robert Walters, https://www.robertwalters.be/insights/hiring-advice/blog/Gen-X-Gen-Y-and-Gen-Z-why-you-need-all-three-in-the-workplace.html (Erişim Tarihi: 09.07.2023).
63. SCHAWBEL, Dan (2012), “Millennials vs. Baby Boomers: Who Would You Rather Hire?”, Business Time Corporate Web Page, http://business.time.com/millennials-vs-baby-boomers-whowould-you-rather-hire (Erişim Tarihi: 29.03.2012).
64. SINGH, Amarendra P. ve DANGMEI, Jianguanglung (2016), “Understanding the Generation Z: The Future Workforce”, South-Asian Journal of Multidisciplinary Studies, S.3(3), ss.1-5.
65. SINGH, Vibhav (2013), “Exploring the Concept of Work Across Generations”, Journal of Intergenerational Relationships, S.11(3), ss.272-285.
66. SMITH, Travis ve NICHOLS, Tommy (2015), “Understanding the Millennial Generation”, Journal of Business Diversity, S.15(1), ss.39-47.
67. SMOLA, Karen Wey ve SUTTON, Charlotte (2002), “Generational Differences: Revisiting Generational Work Values for the New Millennium”, Journal of Organizational Behavior, S.23(4), ss.363-382.
68. ŠNÝDROVÁ, Marketa, DEPOO, Lucie ve ŠNÝDROVÁ, Ivana (2021), “How University Graduation Shapes Attitudes Toward Employment in Different Generations Operating at Job Market?”, Journal on Efficiency and Responsibility in Education and Science, S.14(3), ss.143-153.
69. SÖNER, Osman (2024), “Kuşaklar Arası Anlayış: X, Y ve Z'nin Kariyer Değişimleri Üzerine Bir İnceleme”, Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi, S.12(25), ss.169-189.
70. SPIRO, Cara (2006), “Generation Y in the Workplace”, Defense AT&l, S.35(6), ss.16-19.
71. ŞAHİN, Elif (2025), “Z Kuşağının Eğitime Katılma ve Uzaktan Çalışma Pratikleri: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma”, Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, S.18(1), ss.213-232.
72. TAŞ, Hacı Yunus ve KAÇAR, Semih (2018), “X, Y ve Z Kuşağı Çalışanlarının Yönetim Tarzları ve Bir İşletme Örneği”, Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, S.11(18), ss.644-675.
73. TAŞ, Hacı Yunus, DEMİRDÖĞMEZ, Mehmet ve KÜÇÜKOĞLU, Mahmut (2017), “Geleceğimiz Olan Z Kuşağının Çalışma Hayatına Muhtemel Etkileri”, Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, S.7(7), ss.1031-1048.
74. TDK – TÜRK DİL KURUMU (2023), “Kuşak”, Güncel Türkçe Sözcük, TDK Yayını, Ankara, https://sozluk.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 30.03.2024).
75. TOPRAKÇI ALP, Gözde, TUNCER, Azim Doğuş, SULAIMAN, Shaharin Anwar ve GÜNGÖR, Afşin (2019), “Çalışma Hayatında Y ve Z Kuşağının Motivasyonel Farklılıkları”, Uluslararası 2. Teknoloji ve Bilim Konferansı Bildiriler Kitabı, 14-16 Kasım 2019 – Burdur, MAKÜ Yayını, Burdur, ss.803-810.
76. TWENGE, Jean M. (2010), “A Review of the Empirical Evidence on Generational Differences in Work Attitudes”, Journal of business and Psychology, S.25, ss.201-210.
77. UĞUR, Gizem (2023), “Kuşaklararası Farklılaşma: X – Y - Z Kuşaklarının İş - Aile Çatışması ve Liderlik Tutumlarının Karşılaştırmalı Analizi”, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ankara.
78. UNVAN, Melisa ve ÖZTURAN, Özgü (2020), “Z Kuşağı Çalışma Alanları: Değişen Ofis Kavramının Tasarımda Mekân Kurgusuna Etkisi”, Mimarlık ve Yaşam Dergisi, S.5(2), ss.551-560.
79. USIQ (2024), “Generation X, Y, Z: The Difference Between the Generations in the Workplace”, USIQ Corporate Web Page, https://www.usiq.org/generation-x-y-z-the-difference-between-the-generations-in-the-workplace/ (Erişim Tarihi: 25.03.2024).
80. WIEDMER, Terry 2015), “Generations Do Differ: Best Practices in Leading Traditionalists, Boomers, and Generations X, Y, and Z”, Delta Kappa Gamma Bulletin, S.82(1), ss.51-58.
81. WILLIAMS, Kaylene C. ve PAGE, Robert (2011), “Marketing to the Generations”, Journal of Behavior Studies in Business, S.3(1), ss.1-17.
82. YILDIRIMALP, Sinem ve GÜVENÇ, Dilay (2020), “Z Kuşağının Geleceğe Yönelik Ofis ve Çalışma Ortamı Beklentilerine İlişkin BİR Çalışma”, Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.10(1), ss.57-76.
83. ZELMA, Emil (2024), “Generatıons and Remote Work-Companies Scope: Scientific Papers of Silesian University of Technology”, Organization Management/Zeszyty Naukowe Politechniki Slaskiej, S.202, ss.665-691.