Current Trends in Demographic Processes in the Context of Sustainable Development of the Republic of Azerbaijan

Öz

This study aims to analyze demographic processes in Azerbaijan within the framework of sustainable development. The main objective is to examine changes in population growth rate, age structure, and fertility levels through the lens of the demographic transition theory. Demographic indicators directly influence the social, economic, and environmental dimensions of sustainable development. In this context, the study applies comparative, descriptive, and statistical methods; long-term trends are evaluated through graphical data. In this study, the demographic evolution of the Republic of Azerbaijan in the context of sustainable development was analyzed, focusing on fertility, mortality, age structure and migration patterns. The results reveal that while population growth in Azerbaijan continues, it has slowed down, with declining birth and marriage rates and an increasing elderly population. These findings suggest rising pressure on the social security system and highlight the need for adaptive strategies in public policy, particularly in healthcare, education, and social support.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable Development
• Population Structure
• Demographic Transition
• Total Fertility Rate
• Azerbaijan

Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Sürdürülebilir Kalkınmasında Demografik Süreçlerin Güncel Eğilimleri

Öz

Bu çalışma, Azerbaycan'daki demografik süreçlerin sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde analizini konu edinmektedir. Çalışmanın temel amacı, ülke nüfusunun artış hızı, yaş yapısı ve doğurganlık oranlarında meydana gelen değişimleri demografik geçiş teorisi bağlamında incelemektir. Demografik göstergeler, sürdürülebilir kalkınmanın sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarına doğrudan etki etmektedir. Bu kapsamda çalışmada karşılaştırmalı analiz, tanımlayıcı ve istatistiksel yöntemler kullanılmış; grafiksel verilerle uzun dönemli eğilimler değerlendirilmiştir. Bu çalışmada, doğurganlık, ölüm oranı, yaş yapısı ve göç kalıplarına odaklanarak sürdürülebilir kalkınma bağlamında Azerbaycan Cumhuriyeti'nin demografik evrimi analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, Azerbaycan'da nüfus artış hızının yavaşladığını, doğum ve evlilik oranlarında düşüş gözlendiğini ve yaşlı nüfus oranının arttığını ortaya koymaktadır. Bu durum, sosyal güvenlik sistemine yönelik baskıların artacağını göstermekte ve devlet politikalarında sağlık, eğitim ve sosyal destek alanlarında uyarlanabilir stratejilerin geliştirilmesi gereğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir Kalkınma
• Nüfus Yapısı
• Demografik Geçiş
• Toplam Doğurganlık Hızı
• Azerbaycan

Kaynakça

1. ALAKBAROV, Urkhan and BABAYEVA, Aytak (2019), “Comparative Assessment of Social Indicators of Azerbaijan Republic as a Reflection of Sustainable Development Policy”, European Studies, S.13, ss.39-47.
2. ANDERSON Barbara (2014), “Projecting Low Fertility: Reflections on the Plausibility and Use of Hypotheses”, Demographic Review, S.1(1), ss.57–105.
3. AZƏRTAC (2025), “Böyük Qayıdış: Qarabağ və Şərqi Zəngəzur yeni inkişaf dövrünü yaşayır”, The Azerbaijan State News Agency Web Page, https://azertag.az/xeber/boyuk_qayidis_qarabag_ve_serqi_zengezur_yeni_inkisaf_dovrunu_yasayir-3368295 (Erişim Tarihi: 11.01.2025).
4. ƏLƏKBƏROV, Urxan (2021), “İnklüziv Azərbaycan Ölkənin Gələcəyinə Yatırımdır”, Azərbaycan Qəzeti, S.92(8685), ss.1-4.
5. KÜÇÜK, Mehmet and EKİNCİ, Semra Burkaz (2021), “What Do Turkish Experts Say About Sustainable Development Goals and Teaching About Achieving These Goals?”, Education Quarterly Reviews, S.4(3), ss.290-303.
6. MURADOV, Şahbaz (2021), Azərbaycan Respublikasının Demoqrafik İnkişafı: Tarixi Dəyişikliklər, Yeni Meyller, Problemler (1828–2020), Elm ve Bilik Neşriyyatı, Bakü.
7. ШУКЮРОВ Керим (2024), “Демографические Процессы В Азербайджане: Историографические Аспекты”, Сборник Статей Институт Истории Имени А. А. Бакиханова Национальной Академии Наук Азербайджана, Баку, ss.163-168.
8. STATE STATISTICAL COMMITTEE OF THE REPUBLIC OF AZERBAIJAN (2023), “Statics”, Stat Official Corporate Web Page, https://www.stat.gov.az/news/macroeconomy.php?page=1&lang=az (Erişim Tarihi: 07.06.2025).

9. ŞEKER, Fatih (2017), “Fen Eğitiminde Sürdürülebilirlik Kavramının Değerlendirilmesi ve Model Programın Oluşturulması”, Doktora Tezi, Kastamonu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kastamonu.
10. UNFPA - UNITED NATIONS POPULATION FUND (t.y.), UNFPA Corporate Web Page, https://www.unfpa.org (Erişim Tarihi: 07.06.2025).
11. UNITED NATIONS (2022), “Transforming Our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development”, United Nations Corporate Web Page, https://www.un.org/sustainabledevelopment/ru/sustainable-development-goals/ (Erişim Tarihi: 20.12.2022).
12. UNITED NATIONS DEPARTMENT OF ECONOMIC AND SOCIAL AFFAIRS (t.y.), United Nations Corporate Web Page, https://www.un.org/development/desa/pd/ru (Erişim Tarihi: 07.06.2025).
13. UNITED NATIONS DEVELOPMENT PROGRAMME (2022), “Gender Social Norms Index (GSNI)”, United Nations Corporate Web Page, https://hdr.undp.org/gsni (Erişim Tarihi: 07.06.2025).
14. UNITED NATIONS DEVELOPMENT PROGRAMME (2024), “Human Development Index (HDI)”, United Nations Corporate Web Page, https://hdr.undp.org (Erişim Tarihi: 07.06.2025).
15. YALÇIN, Ali (2022), “21. Yüzyılda Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri: Türkiye’de Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programının Yapısal Olarak İncelenmesi”, Harran Maarif Dergisi, S.7(1), ss.117-149.