Marmara Bölgesinde Üretilen Pleurotus ostreatus (Jacq.) P. Kumm. (Kayın Mantarı)’un Üretimi ve Yaygınlaşması
Öz
Kültür mantarlarının yetiştirilmesine ilk defa 1650 yılında Fransa’da, ticari boyutta ilk üretimine ise 1880’lerde Amerika Birleşik Devletleri’nde başlanmıştır. Türkiye’de mantarların kültüre alınma çalışmalarına ilk 1960’larda başlanmış, 1990’larda ticari bir değer kazanarak sektörleşen mantar üretimi, 2000’li yıllarda önemli bir yatırım alanına dönüşmüştür. Kültürü yapılan mantarlar sıralamasında ilk sırayı “beyaz şapkalı mantar” olarak da bilinen Agaricus bisporus türü mantar alırken, kayın, kavak ya da istiridye mantarı olarak bilinen Pleurotus ostreatus türü mantarın ise ikinci en çok üretilen mantar çeşidi olarak karşımıza çıktığı görülmektedir. Bu araştırmada, Marmara Bölgesi’nde Pleurotus ostreatus’un mevcut üretim durumu ve bölgedeki üretim yoğunluğu araştırılmıştır. Bu amaçla bölgede 6 mantar üreticisi işletme ile yüz yüze görüşülerek bir anket çalışması yapılmıştır. Üretici firmaların kompost ve misel de üreten işletmeler olmasına dikkat edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; görüşülen mantar işletmelerinin tesis büyüklüklerinin optimum düzeyde olduğu görülmüştür. Üretici firmalar, ortalama olarak %23 düzeyinde bir verimle istiridye mantarı üretmektedir. İşletmelerin bu verim düşüklüğünde en önemli sebeplerden birinin istiridye mantarı üretimindeki girdi fiyatlarının yüksekliği olduğu görülmüştür. İstiridye mantarı üretiminin yaygınlaşması için özellikle kompost içeriğinde yer alan bitkisel materyallerin fiyatlarının daha normal seviyelere çekilmesinin önemi ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ak E., Gezer T., Taşkın T. (2008). Ege Bölgesinde Tespit Edilen Bazı Makro Mantarlar. Türkiye 8. Yemeklik Mantar Kongresi Bildirisi, 15-17 Ekim, Kocaeli. Alkan N. (2013). Bazı Marofungusların Biyolojik Aktivitelerinin Araştırılması. (Yüksek Lisans Tezi), Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Muğla. Bora T., Toros S., Özhaktan H. (1996). Kültür Mantarı: Hastalıkları, Zararlıları ve Savaşımı. İstanbul: Afa Matbaacılık.Cotter T. (2014). Choosing, Handling and Storing Spawn. In Organic Mushroom Farming and Mycoremediation: Simple to Advanced and Experimental Techniques for Indoor and Outdoor Cultivation (Frist Edition ed.). United States of America: Chelsea Green Publishing.Çelik B. (2012). Mantar Kompostunun Hazırlanma Sürecinde Azot ve Karbon Döngülerinin İzlenmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Ege Üniversitesi, Bornova-İzmir. Deniz M.U., Tütüncü Ş., Eren E. (2016). Ankara İli Kültür Mantarı Yetiştiriciliğinde Tespit Edilen Sorunlar. Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4: 182–188.Doğan N., Doğan C., Hayoğlu İ. (2014). Farklı Sıcaklık ve Süre Uygulamalarının Pleurotus ostreatus (İstiridye Mantarı)'un Bazı Özelliklerine Etkisi. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 18: 10–16.Doğan N., Doğan C., Bilgin S., Hayoğlu İ., Dağıstanlı Ö. (2015). Pleurotus ostreatus’tan Mantar Tozu Üretiminde Kurutma İşleminin Yanıt Yüzey Yöntemi Kullanılarak Optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 21: 433–437.Eren E., Pekşen A. (2016). Türkiye’de Kültür Mantarı Sektörünün Durumu ve Geleceğine Bakış. Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4: 189–196.Eren R., Süren T., Kızıleli M. (2017). Gastronomik Açıdan Türkiye’de Yenilebilir Yabani Mantarlar Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. Turizm Akademik Dergisi, 77–89.Esen N.C., Dernek Z. (2008). Alternatif Besin Mantar Üretim ve Tüketimde Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri. 8. Türkiye Tarım Ekonomisi Kongresi, Bursa. Islam S. (2013). Cultivation Techniques of Edible Mushrooms: Agaricus bisporus, Pleurotus spp., Lentinula edodes and Volvariella volvocea. The Magic of Mushroom and Mould Biology, 1–33.Kırbağ S., Korkmaz V. (2013). Sellülozik Atıkların Pleurotus spp.’nin Gelişim Periyodu ve Verimi Üzerine Etkileri. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 14: 239–244.Kurt F. (2013). Pozantı (Adana) İlçesi Makrofungusları. (Yüksek Lisans Tezi), Selçuk Üniversitesi, Konya.Küçükomuzlu B., Pekşen A. (2005). Yetiştirme Ortamı Ağırlıklarının Pleurotus Mantar Türlerinin Verim ve Kalitesi Üzerine Etkileri. OMÜ Ziraat Fak. Dergisi, 20: 64–71.MEB. (2012). Kültür Mantarı Yetiştiriciliği. Ankara.Mushworld (2004). Oyster Mushroom Cultivation. Mushroom Growers' Handbook 1: Oyster Mushroom Cultivation.Pathmashini L., Arulnandhy V., Wilson Wijeratnam R. S. (2008). Cultivation of Oyster Mushroom (Pleurotus ostreatus) on Sawdust. Cey. J. Sci. (Bio. Sci.), 37 (2): 177–182. Zaidman B., Yassin M., Mahajna J., Wasser S.P. (2005). Medicinal Mushroom Modulators of Molecular Targets as Cancer Therapeutics. Appl Microbiol Biotechnol, 67: 453–468.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2019
Gönderilme Tarihi
11 Mart 2019
Kabul Tarihi
28 Haziran 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 10 Sayı: 2
