Araştırma Makalesi

Mitoloji ve İlahi Dinlerde İnsanın Yaratılışı

Cilt: 9 Sayı: 1 30 Haziran 2022
PDF İndir

Mitoloji ve İlahi Dinlerde İnsanın Yaratılışı

Öz

Düşünce tarihi boyunca ilk insanın nasıl var olduğu ve varlığının anlamı zihinleri hep meşgul etmiştir. İnsanın nasıl ve niçin yaratıldığı konusu varlığını anlamlı kılma açısından insan için hayati öneme sahiptir. Bu bağlamda en eski uygarlıklarda yaratılışa dair anlatıların olduğunu görmekteyiz. Çeşitli kültür ve coğrafyalarda toplumsal zihnin inşa ettiği bu yaratılış mitoslarında farklılıklar olduğu gibi benzer noktalar da tespit etmek mümkündür. İlahî dinlerde de ilk insanın yaratılış anlatıları ayrı bir önemi haizdir. Bu çalışmada mitolojilerle ilahî dinlerin yaratılış anlatıları arasındaki benzerliklerin ortaya konması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada yöntem olarak öncelikle Sümer, Babil, İran ve Türk mitolojilerindeki yaratılış anlatıları incelenmiş daha sonra Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslamiyet’te ilk insanın yaratılışı ortaya konarak benzerlikler tespit edilmiş ve değerlendirmeler yapılmıştır. Sümer, Babil, İran ve Türk mitolojilerinde ilk insanın yaratılışında kullanılan en temel maddenin toprak olduğu görülmektedir. Bazı mitolojilerde toprakla birlikte tanrılara ait kan ve gözyaşı insanın yaratılışında hammadde olmuştur. İlahî dinlerde de ilk insan topraktan yaratılmış ve ona Tanrı tarafından ruh üflenmiştir. Hem mitolojilerde hem de dinlerde ilk insanın yaratılış gayesi en genel anlamda Tanrı’ya ya da tanrılara hizmet etmektir. Mitolojilerle ilahî dinlerin yaratılış anlatıları arasındaki benzerlikleri Allah’ın her topluma elçiler göndermesi dolayısıyla aynı kaynaktan bilgilendirilmiş olması gerçeğiyle açıklamak mümkün görünmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agitoğlu, Nurullah. Hz. Âdem İle İlgili Rivayetlerin Tespiti ve Değerlendirilmesi. Elazığ: Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2005.
  2. Armstrong, Karen. Mitlerin Kısa Tarih. çev. Dilek Şendil. İstanbul: Merkez Yayınları, 2005.
  3. Aydemir, Abdullah. Tefsirde İsrâiliyyât. Ankara, ts.
  4. Banarlı, Nihad Sami. Resimli Türk Edebiyatı Ansiklopedisi. 2 Cilt. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1983.
  5. Batuk, Cengiz. “Âdem ve Havva’nın Kitabı: Eski Ahit Apokrifasında Âdem ve Havva’nın Hayatı”. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5/2 (2006).
  6. Batuk, Cengiz. Mitoloji ve Tarihsellik. İstanbul: İz Yayıncılık, 2006.
  7. Bolay, Süleyman Hayri. “Âdem”. 1/358-363. İstanbul: TDV Yayınları, 1988.
  8. Bolle, Kees W. “Myth”. Encyclopedia of Religion. ed. Lindsay Jones. C. 9. USA: Thomson Gale, 2005.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

27 Ocak 2022

Kabul Tarihi

24 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Hafızoğlu, A. (2022). Mitoloji ve İlahi Dinlerde İnsanın Yaratılışı. Marifetname, 9(1), 217-244. https://doi.org/10.47425/marifetname.vi.1064044
AMA
1.Hafızoğlu A. Mitoloji ve İlahi Dinlerde İnsanın Yaratılışı. Marifetname. 2022;9(1):217-244. doi:10.47425/marifetname.vi.1064044
Chicago
Hafızoğlu, Ayşegül. 2022. “Mitoloji ve İlahi Dinlerde İnsanın Yaratılışı”. Marifetname 9 (1): 217-44. https://doi.org/10.47425/marifetname.vi.1064044.
EndNote
Hafızoğlu A (01 Haziran 2022) Mitoloji ve İlahi Dinlerde İnsanın Yaratılışı. Marifetname 9 1 217–244.
IEEE
[1]A. Hafızoğlu, “Mitoloji ve İlahi Dinlerde İnsanın Yaratılışı”, Marifetname, c. 9, sy 1, ss. 217–244, Haz. 2022, doi: 10.47425/marifetname.vi.1064044.
ISNAD
Hafızoğlu, Ayşegül. “Mitoloji ve İlahi Dinlerde İnsanın Yaratılışı”. Marifetname 9/1 (01 Haziran 2022): 217-244. https://doi.org/10.47425/marifetname.vi.1064044.
JAMA
1.Hafızoğlu A. Mitoloji ve İlahi Dinlerde İnsanın Yaratılışı. Marifetname. 2022;9:217–244.
MLA
Hafızoğlu, Ayşegül. “Mitoloji ve İlahi Dinlerde İnsanın Yaratılışı”. Marifetname, c. 9, sy 1, Haziran 2022, ss. 217-44, doi:10.47425/marifetname.vi.1064044.
Vancouver
1.Ayşegül Hafızoğlu. Mitoloji ve İlahi Dinlerde İnsanın Yaratılışı. Marifetname. 01 Haziran 2022;9(1):217-44. doi:10.47425/marifetname.vi.1064044

Cited By

Marifetname Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.