Araştırma Makalesi

Suriye Krizinde Mezhepçiliğin Araçsallaştırılması

Cilt: 11 Sayı: 1 28 Mart 2023
PDF İndir
TR EN

Suriye Krizinde Mezhepçiliğin Araçsallaştırılması

Öz

2011 Suriye kriziyle birlikte Sünni-Şii ayrımı Ortadoğu bölgesindeki siyaset açısından en önemli faktörlerden biri haline gelmiştir. Özellikle Suriye’deki çatışmalarda mezhep gruplarının birbirlerini varoluşsal birer tehdit olarak algılamasıyla krizde zaman zaman mezhepsel bir boyut öne çıkmıştır. Fakat bu dönüşüm, temel olarak mezhepçiliğin tarihsel köklerine dayanmanın ötesinde, liderin ve siyasi elitlerin iktidarın güvenliğini sağlamak için mezhepsel kimlikleri birer araç olarak kullanmasının bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Bu makale Suriye krizinde mezhepsel araçsallaştırmanın kimler tarafından, nasıl yapıldığını ve bu politikanın çatışmaları ne yönde etkilediğini tartışmaktadır. Makalede Suriye krizinin karmaşık mezhepsel boyutunun primordializm yaklaşımıyla açıklanamayacağı görüşünden hareket edilmektedir. Bu bağlamda primordializm yerine Enstrümantalizm yaklaşımı kullanılarak Beşar Esad yönetiminin mezhepsel kimlikleri iktidarının sürekliliğini sağlamak amacıyla araçsallaştırdığı savı tartışılmaktadır. Bunun için de Suriye’de siyasal iktidarın söylem, eylem ve politikaları incelenerek Suriye krizinde mezhepçiliğin nasıl araçsallaştırıldığı açıklanmaktadır. Suriye krizinde mezhepçiliğin araçsallaştırılması politikasının Esad’ın çatışmaları kendi lehine çevirmesinde ve varlığını korumasında önemli bir yere sahip olduğu görülmektedir. Öte yandan bu politikanın birçok olumsuz sonucu olduğu ve tehlikeli bir süreci beraberinde getirdiği de göz ardı edilmemelidir. Mezhepçiliği araçsallaştırma politikası, toplumun kimlik çizgilerine göre bölünmesi, mezhep grupları arasındaki hoşgörünün ortadan kalkması ve Ortadoğu bölgesinde kimlik temelli düşmanlıkların ortaya çıkması gibi nesilleri etkileyecek sorunlara yol açmıştır. Bu da mezhepçiliğin araçsallaştırılmasının kısa vadede avantaj sağlayan bir politika olmasına rağmen uzun vadede büyük sorunlar yaratacağını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdul Haq, E. (2019, 22 Kasım). Leaked Document: Assad İssued Amnesty for terrorists, Jihadists in 2011 to Radicalize the Uprising. Zaman Al Wasl (Erişim tarihi: 05 Ağustos 2022). https:// en.zamanalwsl.net/news/article/49602/
  2. Abouzeid, R. (2018). No Turning Back: Life, Loss, and Hope in Wartime Syria. WW Norton ve Company. Abu-Helal, F. (2014, 24 Ocak). Sectarianism and the Syrian Revolution (Erişim tarihi: 15 Haziran 2022). https://www.middleeastmonitor.com/20140124-sectarianism-and-the-syrian-revolution/
  3. Agashe, A. (2022). Ethnicity as a Politicised Identity: An Instrumental Approach. International Journal of Multidisciplinary Educaditional Research, 4(2), 26-32.
  4. Al Jazeera. (2012, 18 Şubat). Nir Rosen on Syrian Sectarianism (Erişim tarihi: 30 Ağustos 2022). https:// www.aljazeera.com/features/2012/2/18/qa-nir-rosen-on-syrian-sectarianism
  5. Al Sharif, O. (2014, 11 Temmuz). Opinion: Isil Has Saved Al Assad Regime for Now. The Syrian Observer (Erişim tarihi: 30 Temmuz 2022).
  6. Al-Assad, B. (2000, 17 Temmuz). Syria President Bashar Al-Assad Inauguration Speech (Erişim tarihi: 15 Eylül 2022). https://al-bab.com/documents-section/president-bashar-al-assad-inaugural-address.
  7. Al-Assad, B. (2011, 20 Haziran). Syria President Bashar al-Assad Speech to Parliament (Erişim tarihi: 10 Ağustos 2022). https://al-bab.com/albab-orig/albab/arab/docs/syria/bashar_assad_speech_110620. htm
  8. Al-Assad, B. (2011, 21 Ağustos). Syria President Bashar al-Assad Speech to Parliament (Erişim tarihi: 18 Ağustos 2022). https://english.alarabiya.net/features/2016/03/14/A-look-at-Assad-s-half-decade- of-defiant-speeches.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İlişkiler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

1 Aralık 2022

Kabul Tarihi

10 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Akkan, İ., & Aksu, F. (2023). Suriye Krizinde Mezhepçiliğin Araçsallaştırılması. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 11(1), 154-179. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.1212968
AMA
1.Akkan İ, Aksu F. Suriye Krizinde Mezhepçiliğin Araçsallaştırılması. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 2023;11(1):154-179. doi:10.14782/marmarasbd.1212968
Chicago
Akkan, İbrahim, ve Fuat Aksu. 2023. “Suriye Krizinde Mezhepçiliğin Araçsallaştırılması”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 11 (1): 154-79. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.1212968.
EndNote
Akkan İ, Aksu F (01 Mart 2023) Suriye Krizinde Mezhepçiliğin Araçsallaştırılması. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 11 1 154–179.
IEEE
[1]İ. Akkan ve F. Aksu, “Suriye Krizinde Mezhepçiliğin Araçsallaştırılması”, Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, c. 11, sy 1, ss. 154–179, Mar. 2023, doi: 10.14782/marmarasbd.1212968.
ISNAD
Akkan, İbrahim - Aksu, Fuat. “Suriye Krizinde Mezhepçiliğin Araçsallaştırılması”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 11/1 (01 Mart 2023): 154-179. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.1212968.
JAMA
1.Akkan İ, Aksu F. Suriye Krizinde Mezhepçiliğin Araçsallaştırılması. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 2023;11:154–179.
MLA
Akkan, İbrahim, ve Fuat Aksu. “Suriye Krizinde Mezhepçiliğin Araçsallaştırılması”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, c. 11, sy 1, Mart 2023, ss. 154-79, doi:10.14782/marmarasbd.1212968.
Vancouver
1.İbrahim Akkan, Fuat Aksu. Suriye Krizinde Mezhepçiliğin Araçsallaştırılması. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 01 Mart 2023;11(1):154-79. doi:10.14782/marmarasbd.1212968

Cited By