The Instrumentalization of Orthodoxy: The Russian Orthodox Church (ROC) as a Soft Power Tool in Serbia
Öz
This study examines how the Russian Orthodox Church (ROC) functions as a hybrid geopolitical apparatus within Russia's soft power strategy, focusing exclusively on the Republic of Serbia. Historically, Russia's influence in the Balkans has shifted from traditional military means toward cultural and religious engagement, establishing the ROC as a critical soft power actor leveraging the "Russian World" ideology and Pan-Orthodox solidarity. The Church frames this effort by positioning Russia as an alternative civilization model based on traditional values, directly countering the perceived moral decline of Europe. Beyond its role as a vehicle for state interests, the article argues that the ROC also acts as a strategic partner pursuing its own ecclesiastical leadership. The article analyzes the evolution of church-state relations to frame the ROC's contemporary mission. The empirical analysis in Serbia reveals a multi-layered strategy designed to convert cultural ties into strategic advantage. First, the ROC exploits the structural constraint created by the NATO trauma (1999 bombing) to secure political support via UN Security Council veto support. Second, it provides the ideological foundation by aligning the Serbian Orthodox Church's canonical claims over Kosovo with Moscow’s broader strategic challenge to the Euro-Atlantic order. Finally, the strategy is executed through a hybrid apparatus involving non-state proxies, including oligarchic finance and nationalist paramilitary groups. Consequently, the ROC's activities in Serbia are not merely a religious matter but represent a sophisticated mechanism of religious statecraft. This strategy is of critical importance for Russia’s multidimensional goals, such as challenging the rules-based Western order and regaining a sphere of influence in Southeastern Europe.
Anahtar Kelimeler
L'instrumentalisation de l'orthodoxie : l'Église orthodoxe russe (EOR) comme outil de soft power en Serbie
Öz
Cette étude examine comment l'Église orthodoxe russe (EOR) est positionnée comme un instrument de la stratégie de soft power de la Russie dans les Balkans. Depuis le XIXe siècle, l'influence russe dans la région s'est étendue au-delà des instruments militaires et économiques pour se développer dans les sphères culturelles et religieuses. Après la guerre froide, l'EOR est devenue un acteur actif de la diplomatie publique grâce à la rhétorique du « monde russe » et de la solidarité panorthodoxe. L'Église présente la Russie comme un modèle alternatif de civilisation fondé sur des valeurs traditionnelles, en contraste avec la décadence de l'Europe ; cette rhétorique confère une légitimité stratégique à la politique étrangère russe.
L'article examine ce rôle de l'Église orthodoxe russe d'un point de vue historique, en analysant l'évolution des relations entre l'Église et l'État depuis l'époque tsariste jusqu'à l'instrumentalisation soviétique, puis jusqu'à la coopération institutionnelle actuelle. L'étude se concentre empiriquement sur la Serbie, le Monténégro et la Bulgarie, exemples où les activités de l'Église orthodoxe russe sont concentrées et présentent différentes dynamiques politiques. L'harmonie politique en Serbie, les luttes ecclésiastiques au Monténégro et l'influence limitée en Bulgarie révèlent la nature conditionnelle du soft power de l'Église orthodoxe russe. Par conséquent, les activités de l'Église orthodoxe russe dans les Balkans ne sont pas seulement une question religieuse, mais font partie d'une stratégie multidimensionnelle visant à étendre la sphère d'influence géopolitique de la Russie dans la région et constituent donc un élément essentiel pour comprendre la politique de la région.
Anahtar Kelimeler
Ortodoksluğun Araçsallaştırılması: Sırbistan'da Yumuşak Güç Aracı Olarak Rus Ortodoks Kilisesi (ROC)
Öz
Bu çalışma, Rus Ortodoks Kilisesi'nin (ROK), Rusya'nın yumuşak güç stratejisi dâhilinde hibrit bir jeopolitik aygıt olarak nasıl işlev gördüğünü incelemekte ve özel olarak Sırbistan Cumhuriyeti'ne odaklanmaktadır. Tarihsel olarak, Rusya'nın Balkanlar'daki etkisi geleneksel askeri araçların ötesine geçerek kültürel ve dinî angajmanlarla derinleşmiş, bu durum ROK'u "Rus Dünyası" ideolojisini ve Pan-Ortodoks dayanışmasını kullanan kritik bir yumuşak güç aktörü olarak konumlandırmıştır. Kilise, bu çabayı, Rusya’yı geleneksel değerlere dayanan alternatif bir medeniyet modeli olarak konumlandırarak ve Avrupa’da algılanan ahlaki çöküşe doğrudan karşı çıkarak çerçevelemektedir. Makale, Rus Ortodoks Kilisesi’nin devlet çıkarlarının bir aracı olmasının ötesinde, kendi dini liderliğini sürdürmeye çalışan stratejik bir ortak olarak da hareket ettiğini savunmaktadır. Makale, ROK'un günümüzdeki misyonunu çerçevelemek amacıyla kilise-devlet ilişkilerinin evrimini analiz etmektedir. Sırbistan üzerine yapılan analiz, kültürel bağları stratejik bir zemine dönüştürmek üzere tasarlanmış çok katmanlı bir strateji ortaya koymaktadır: İlk olarak, ROK NATO travmasının (1999 bombardımanı) yarattığı yapısal kısıtlamayı fırsat bilerek, BM Güvenlik Konseyi veto desteği aracılığıyla siyasi destek sağlamaktadır. İkinci olarak, ROK, Sırp Ortodoks Kilisesi'nin Kosova üzerindeki kanonik iddialarını, Moskova’nın daha geniş bir Avro-Atlantik düzene yönelik stratejik meydan okumasıyla örtüştürerek ideolojik temeli sağlamaktadır. Son olarak, bu strateji, oligarşik finansman ve milliyetçi paramiliter gruplar dâhil olmak üzere devlet dışı vekil aktörleri içeren hibrit bir aygıt aracılığıyla yürütülmektedir. Sonuç olarak, ROC'nin Sırbistan'daki faaliyetleri yalnızca dini bir mesele değil, aynı zamanda sofistike bir dinî devlet yönetimi mekanizmasını temsil etmektedir. Bu strateji, Rusya'nın Batı’nın kurallarına dayalı düzene meydan okuma ve Güneydoğu Avrupa'da nüfuz alanını geri kazanma gibi çok boyutlu hedefleri için kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler
