EN
TR
Covid-19, Kapitalizm ve Devletin Düzenleyici Rolü
Öz
Bu yazı Robert Boyer’nin Les capitalismes à l'épreuve de la pandémie (Pandemi Sınavında Kapitalizmler) kitabından yola çıkarak son on yıllarda kapitalizmin yönelimlerinin Covid-19 krizi ile ne tür sonuçlar doğurduğunu ve devletin bu süreçte nasıl bir rol oynadığını inceliyor. Yazı, regülasyon teorisinin krizler, kurumlar ve özel olarak da devletin ekonomideki rolüne dair analizleri çerçevesinde Covid-19’un yarattığı ekonomik ve toplumsal krize nasıl yaklaşılması gerektiğini ele alıyor. Yazıda ayrıca, regülasyon teorisinin tespitleri, eleştirel siyasal iktisat alanında çalışan diğer iktisatçı ve sosyal bilimcilerin pandemi ve kapitalizm ilişkisine dair değerlendirmeleri ile karşılaştırılıyor. Yazıda, bir yandan pandemiden önce kapitalizmin kriz dinamikleri öte yandan da Covid-19 pandemisi ve pandemiye karşı alınan önlemlerin mevcut sisteme etkisi tartışılıyor. Yazının ön plana çıkardığı tespitlerden biri, Covid-19’un yeni bir kriz ortaya çıkarmadığı, kapitalizmin on yılı aşkındır içinde bulunduğu krizi derinleştirdiği yönündedir. Yazıda ayrıca sağlık krizinin, kapitalizmin mekanizmaları dolayısıyla ortaya çıktığı ve yine o mekanizmalar dolayısıyla çözülemediği irdeleniyor. Yazının temel sorunsalı kapitalizmde devletin rolünün nasıl tanımlanması gerektiği ve günümüz ekonomik sisteminde devlet müdahalesinin istisnai olup olmadığıdır. 1980’ler sonrası dünyada ve Türkiye’de etkili olan neoliberal söylem ve politikalara devletin küçüleceği ve ekonomik alana giderek daha az müdahil olacağı düşüncesi hâkim olmuştur. Oysaki 2008 krizi ve şimdi de Covid-19 pandemisi, devletin düzenleyici rolünün azalmadığını bilakis arttığı göstermektedir. Bu yazının amacı da regülasyon ekolünün pandemi vesilesiyle yaptığı değerlendirmeleri gündeme getirerek, kapitalizmde devletin düzenleyici rolünün ve ulus-devletin belirleyiciliğinin altını çizmek ve Türkiye kapitalizminin gelişiminde devletin rolü konusundaki değerlendirmelere teorik ipuçları sunmaktır. Yazının ortaya koyduğu tespit, pandemi sürecinde bir taraftan ulusaşırı şirketler güçlenirken öte yandan da ulus-devletlerin ekonomi üzerindeki etkisinin artmasıdır. Özellikle hükümetlerin almak durumunda kaldığı ekonomik tedbirler sosyal devletin gerekliliğini yeniden gündeme getirmiştir. Bu da regülasyon teorisinin iddiası ile uyumludur: devletin çeşitli kurumsal şekillenmeler ile müdahil olmadığı, salt piyasa kurallarına göre işleyen bir kapitalizm en azından krizler söz konusu olduğunda sürdürülebilir değildir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acemoglu, D. ve Restrepo, P. (2020). Artificial The wrong kind of AI? Artificial intelligence and the future of labour demand. Cambridge Journal of Regions, Economy and Society, 13 (1), 25-35. doi:10.1093/cjres/rsz022
- Badiou, A. (2020). Sur la situation épidemique. Éditions Gallimard. Erişim adresi: https://tracts.gallimard.fr/fr/products/tracts-de-crise-n-20-sur-la-situation-epidemique.
- Boyer, R. (2015). Économie politique des capitalismes. Paris: Éditions La Découverte.
- Boyer, R. (2020). Les capitalismes à l’épreuve de la pandemie. Paris: Éditions La Découverte.
- Buğra, A., Gürkaynak, R., Keyder, Ç, Palat, R., ve Pamuk, Ş. (2020). New Perspectives on Turkey roundtable on the COVID-19 pandemic : Prospects for the international political economic order in the post-pandemic world. New Perspectives on Turkey, 63, 138-167. doi:10.1017/npt.2020.23
- Condon, Roderick. (2021) The coronavirus crisis and the legitimation crisis of neoliberalism,. European Societies, 23 (sup1), 805-816. Doi: 10.1080/14616696.2020.1839669. DSÖ'den aşı uyarısı: 'Şok edici küresel eşitsizlik' büyük risk (2021, 11 Mayıs). Cumhuriyet. Erişim adresi: https://www.cumhuriyet.com.tr/.
- Fidler, D.P. (2020, 14 Ağustos). Vaccine nationalism's politics. Science, 369 (6505), 749. Doi: 10.1126/science.abe2275.
- Foster J.B. ve Suwandi I. (2020). COVID-19 and catastrophe capitalism. Monthly Review, 72 (2). Erişim adresi: https://monthlyreview.org/2020/06/01/covid-19-and-catastrophe-capitalism/.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Siyaset Bilimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
17 Kasım 2021
Gönderilme Tarihi
20 Mayıs 2021
Kabul Tarihi
17 Eylül 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 9 Sayı: Özel Sayı
APA
Başaran Lotz, N. L. (2021). Covid-19, Kapitalizm ve Devletin Düzenleyici Rolü. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 9(Özel Sayı), 116-135. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.940161
AMA
1.Başaran Lotz NL. Covid-19, Kapitalizm ve Devletin Düzenleyici Rolü. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 2021;9(Özel Sayı):116-135. doi:10.14782/marmarasbd.940161
Chicago
Başaran Lotz, Neslisah Leman. 2021. “Covid-19, Kapitalizm ve Devletin Düzenleyici Rolü”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 9 (Özel Sayı): 116-35. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.940161.
EndNote
Başaran Lotz NL (01 Kasım 2021) Covid-19, Kapitalizm ve Devletin Düzenleyici Rolü. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 9 Özel Sayı 116–135.
IEEE
[1]N. L. Başaran Lotz, “Covid-19, Kapitalizm ve Devletin Düzenleyici Rolü”, Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, c. 9, sy Özel Sayı, ss. 116–135, Kas. 2021, doi: 10.14782/marmarasbd.940161.
ISNAD
Başaran Lotz, Neslisah Leman. “Covid-19, Kapitalizm ve Devletin Düzenleyici Rolü”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 9/Özel Sayı (01 Kasım 2021): 116-135. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.940161.
JAMA
1.Başaran Lotz NL. Covid-19, Kapitalizm ve Devletin Düzenleyici Rolü. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 2021;9:116–135.
MLA
Başaran Lotz, Neslisah Leman. “Covid-19, Kapitalizm ve Devletin Düzenleyici Rolü”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, c. 9, sy Özel Sayı, Kasım 2021, ss. 116-35, doi:10.14782/marmarasbd.940161.
Vancouver
1.Neslisah Leman Başaran Lotz. Covid-19, Kapitalizm ve Devletin Düzenleyici Rolü. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 01 Kasım 2021;9(Özel Sayı):116-35. doi:10.14782/marmarasbd.940161
Cited By
Covid-19 Pandemisi Bağlamında Refah Devletini Yeniden Düşünmek
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.53568/yyusbed.1323103Covid-19 Pandemisine Verilen Tepkiler Siyasi Tutuma Göre Farklılaşıyor mu?
Akademik İncelemeler Dergisi
https://doi.org/10.17550/akademikincelemeler.1302054TARİHSEL BİR PERSPEKTİFTEN SALGINLARLA MÜCADELEDE KAMU POLİTİKALARININ ÖNEMİ
Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.51947/yonbil.1842817