LOZAN ANTLAŞMASI ve AZINLIK HUKUKU ÇERÇEVESiNDE FENER-RUM PATRİKHANESİNİN HUKUKİ KONUMU
Öz
Fener-Rum Ortodoks patrikhanesi r;ok uzun zamand1r ekiimenik!ik
iddiast ve Heybeliada Ruhban Okulunun biitiln Ortodoks camias1 i~·in
teoloji okulu olarakfaaliyete ger;mesi talepleri ile gUndeme gelmektedir. Bu
amar;la YabanCJ dinadamlartna Tiirk vatandarllift verilmesini, bu din
adamlarmm serbest~te TUrkiye'ye girerek burada r;al!~ma imkamna sahip
olmnsm1 ve Patrik ser;imlerine kattlmasim istemektedir.
Patrikhanenin gerek kendisinin dile getirdigi gerekse yabanct gUr;ler
aracthiftyla ortaya konan bu taleplerin ulusal ve uluslararasi hukuk
l-$liftnda yorumlanmast gerekmektedir. Patrikhanenin statiisii Lozan
miizakerelerinde tarft$dmq ve istanbul'da kalmasma ancak siyasi
yetkilerinden armm1,r olmaSl ko,rulu ile izin verilmi~tir. Dolaylslyla
Patrikhane Tiirkiye'deki azmltgm bir kilisesi olarak sadece dini yetkilerle
donattlml,rt~r. Lozan Antlaymasmda Patrikhanenin statiisii ile ilgili hil;bir
hUkiim yer almadlgl irin, durum tamamen TUrk ir hukukuna ttibidir ve
ekiimeniklik iddias1 kabul edilmemi,rtir. Bu durumda Tiirkiye 'yi
ekiimenikligin tanmmas1 ve patriifin yabanc1 olmas1 ip"n zorlayaeak hif;bir
uluslararas1 hukuk normu bulunmamaktad1r.
Heybeliada ruhban Okulu meselesinde ise, okul siyasi bir kararla degil,
hukuki bir kararla kapanm1~t1r. TUrk hukuku Ozel yilksekokullara izin
vermediifi i(in, diifer Ozel yiiksekokullarla birlikte HRO da kapanm1,rt1r.
Tiirk HU.kiimeti okulun hukuka uyiun olarak yeniden aplmas1 i(in Patrikhane 'ye tckl(f giJtiirmii¥' ancak bu tekllf rrddedibni}tir. Zira ·
patrikhane ttimUyle kmdlne bagb, uiusiararasr teoloji oku{H. a.;mak,
istemr:ktedir. Parrikhanenin istedijji TUrk hukukunun drp:dn exm:uerritoria/·
staws'dfir. So'zkonusu imtiyaz brrakm difier rmnhklara, Miisffiman:
t;;ogun!ugu dahi tamnmamr~ur. BOylesi btr imtiya; ialebinin ne Lotan I
Antla~mastndn ne de :nmhklarla ilgiil uluslararast dii::.enlemelerdc yasal;
bir .Jayana{:1 meH'uttur
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Psomiades, Hurry (1961). The Ecumenical Patriarchate Under the Turkish Republic. Balkan Studies 2, s. 47-70. Eri~im: 17.3.2006, www .ortodoxchristianit y .net.
- $ahin, SUre}Ya (1999). Fener Patriklumesi ve TUrkiye. istanbuL
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Sibel Özel
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2006
Gönderilme Tarihi
5 Mart 2006
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2006 Cilt: 14 Sayı: 1