Araştırma Makalesi

Psikolojik İstismarın Mutluluğun Dışsallığı ile Bağlantısı: Gelecek Kaygısı ve Psikolojik Kırılganlığın Aracı Rolleri

Cilt: 62 Sayı: 62 22 Temmuz 2025
PDF İndir
TR EN

Psikolojik İstismarın Mutluluğun Dışsallığı ile Bağlantısı: Gelecek Kaygısı ve Psikolojik Kırılganlığın Aracı Rolleri

Öz

Erken gelişim dönemlerinde yaşanan psikolojik istismar gibi olumsuz deneyimler, bireyin dünyaya ve kendine yönelik temel inançlarını şekillendirerek yaşam boyu sürebilecek psikolojik sorunların ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilmektedir. Bu psikolojik sorunlar arasında gelecek kaygısı, psikolojik kırılganlık ve mutluluğun dışsallığı gibi işlevsel olmayan bilişsel eğilimler yer alabilir. Bu bağlamda, mevcut çalışmada psikolojik istismar ile mutluluğun dışsallığı arasındaki ilişkide gelecek kaygısı ve psikolojik kırılganlığın aracı rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma, 272’si kadın (%58.1) ve 196’sı erkek (%41.9) olmak üzere 468 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların yaş aralığı 18 ile 45 arasındadır ve yaş ortalaması 21.763’tür (SS = 3.639). Elde edilen veriler analiz için uygun hale getirildikten sonra, öncelikle değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla korelasyon analizi yapılmış, ardından değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı etkileri test etmek üzere yapısal eşitlik modellemesi gerçekleştirilmiş ve aracı değişkenlerin anlamlılığını değerlendirmek için bootstrapping yöntemi kullanılmıştır. Analizler sonucunda değişkenler arasındaki ilişkilerin pozitif ve anlamlı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yapısal eşitlik modellemesi ve bootstrapping yöntemi sonucunda iki temel bulguya ulaşılmıştır. İlki, psikolojik kırılganlığın psikolojik istismar ile mutluluğun dışsallığı arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı rol oynadığı şeklindedir. İkincisi ise, psikolojik istismarın gelecek kaygısı ve psikolojik kırılganlık aracılığıyla mutluluğun dışsallığını yordadığıdır. Elde edilen sonuçlar, erken dönemde deneyimlenen psikolojik istismarın bireylerin mutluluk algısı üzerindeki dolaylı etkilerine dikkat çekmekte ve psikolojik istismarın uzun vadeli sonuçlarına ilişkin alanyazına önemli katkılar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu araştırma, Milli Savunma Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulunun 16.01.2024 tarihli ve E-35592990-050.01.04-3150909 sayılı onayı doğrultusunda gerçekleştirilmiştir.

Kaynakça

  1. Akat, M., Okur, S., Akbulut, Ö. F., Satıcı, S. A., & Hamarta, E. (2025). Childhood psychological maltreatment, psychological flexibility, family conflict, and subjective happiness in university students: A serial mediation model. Psychiatric Quarterly. doi:10.1007/s11126-025-10134-w
  2. Akın, A., & Eker, H. (2011). Turkish version of the Psychological Vulnerability Scale: A study of validity and reliability. Bildiri, 32th International Conference of the Stress and Anxiety Research Society, 18–20 July, Münster, Germany.
  3. Arslan, G. (2015). Development Psychological Maltreatment Questionnaire (PMQ): Investigating psychometric properties in adolescents. Bartın University Journal of Faculty of Education, 4(2), 727–738. doi:10.14686/buefad.v4i2.5000146983
  4. Arslan, G. (2023). Mediating effect of fear and externality of happiness in the association between psychological maltreatment and psychological well-being. Psychology, Health & Medicine, 28(3), 707–718. doi:10.1080/13548506.2021.1950783
  5. Arslan, G., & Genç, E. (2022). Psychological maltreatment and college student mental wellbeing: A uni and multi-dimensional effect of positive perception. Children and Youth Services Review, 134, 106371. doi:10.1016/j.childyouth.2022.106371
  6. Bados, A., Gómez-Benito, J., & Balaguer, G. (2010). The state–trait anxiety inventory, trait version: Does it really measure anxiety? Journal of Personality Assessment, 92(6), 560–567. doi:10.1080/00223891.2010.513295
  7. Barros, J., Morales, S., García, A., Echávarri, O., Fischman, R., Szmulewicz, M., & Tomicic, A. (2020). Recognizing states of psychological vulnerability to suicidal behavior: A Bayesian network of artificial intelligence applied to a clinical sample. BMC Psychiatry, 20(1), 1–20. doi:10.1186/s12888-020-02535-x
  8. Beck, A. T., & Haigh, E. A. P. (2014). Advances in cognitive theory and therapy: The generic cognitive model. Annual Review of Clinical Psychology, 10, 1–24. doi:10.1146/annurev-clinpsy-032813-153734

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

22 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

14 Nisan 2025

Kabul Tarihi

1 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 62 Sayı: 62

Kaynak Göster

APA
Okur, S. (2025). Psikolojik İstismarın Mutluluğun Dışsallığı ile Bağlantısı: Gelecek Kaygısı ve Psikolojik Kırılganlığın Aracı Rolleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 62(62), 282-298. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1675557
AMA
1.Okur S. Psikolojik İstismarın Mutluluğun Dışsallığı ile Bağlantısı: Gelecek Kaygısı ve Psikolojik Kırılganlığın Aracı Rolleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;62(62):282-298. doi:10.15285/maruaebd.1675557
Chicago
Okur, Sinan. 2025. “Psikolojik İstismarın Mutluluğun Dışsallığı ile Bağlantısı: Gelecek Kaygısı ve Psikolojik Kırılganlığın Aracı Rolleri”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 62 (62): 282-98. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1675557.
EndNote
Okur S (01 Temmuz 2025) Psikolojik İstismarın Mutluluğun Dışsallığı ile Bağlantısı: Gelecek Kaygısı ve Psikolojik Kırılganlığın Aracı Rolleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 62 62 282–298.
IEEE
[1]S. Okur, “Psikolojik İstismarın Mutluluğun Dışsallığı ile Bağlantısı: Gelecek Kaygısı ve Psikolojik Kırılganlığın Aracı Rolleri”, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 62, sy 62, ss. 282–298, Tem. 2025, doi: 10.15285/maruaebd.1675557.
ISNAD
Okur, Sinan. “Psikolojik İstismarın Mutluluğun Dışsallığı ile Bağlantısı: Gelecek Kaygısı ve Psikolojik Kırılganlığın Aracı Rolleri”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 62/62 (01 Temmuz 2025): 282-298. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1675557.
JAMA
1.Okur S. Psikolojik İstismarın Mutluluğun Dışsallığı ile Bağlantısı: Gelecek Kaygısı ve Psikolojik Kırılganlığın Aracı Rolleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;62:282–298.
MLA
Okur, Sinan. “Psikolojik İstismarın Mutluluğun Dışsallığı ile Bağlantısı: Gelecek Kaygısı ve Psikolojik Kırılganlığın Aracı Rolleri”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 62, sy 62, Temmuz 2025, ss. 282-98, doi:10.15285/maruaebd.1675557.
Vancouver
1.Sinan Okur. Psikolojik İstismarın Mutluluğun Dışsallığı ile Bağlantısı: Gelecek Kaygısı ve Psikolojik Kırılganlığın Aracı Rolleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 01 Temmuz 2025;62(62):282-98. doi:10.15285/maruaebd.1675557