-

Öz

The purpose of the study is to investigate qualitatively; how school counselors’, who have been working in the primary and secondary schools, perceptions of their principles vary with respect to their existing career phases.
The main data of the study was collected with interview according to semi-constructed interview form. While the form was developed, the pilot study was undertaken and the experts opinions was collected. After that procedures, the development of the form was completed. The interviews were experienced with thirty-one school councelors. The school counselors, which were interviewed, were classified with respect to their career phases. The classification was done according to definiton of teachers’ career phases defined by Bakioğlu in 1996.
There were seven counselors from first phase, nine from second phase, seven form third phase, six form fourth phase and two from fifth phase. The data, collected from the interviews, were qualitatively studied and the content analysis was undertaken with respect to five main titles which arised from the transcription of the qualitative data.
At the end of the content analysis; it was found that, from the continuum of initiation phase to last phase, the perceptions of the school counselors to their principals varied according to their existing career phases. School counselors, perceived their principals’ leadership and communication skills, contribution to their professional development, information and approach to guidence and councelling in the schools differently with respect to their existing career phases.
The findings of this study were defined how school counselors perceive their principals according to their existing career phases. The findings of this study should be investigated one by one and deeply. Thus every finding could be a topic for further studies

Anahtar Kelimeler

• -

REHBER ÖĞRETMENLERİN BULUNDUKLARI KARİYER EVRELERİNE GÖRE OKUL YÖNETİMİNİ ALGILAYIŞLARININ NİTELİKSEL OLARAK İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, resmi ilk ve orta öğretim kurumlarında görev yapan rehber öğretmenlerin okul yöneticilerini algılayışlarının, bulundukları kariyer evrelerine göre ne şekilde değiştiğinin niteliksel olarak incelenmesidir. Araştırmaya kaynaklık eden veriler yüz yüze görüşme yöntemiyle ve yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşme formu oluşturulurken pilot uygulama yapılmış, uzman görüşü alınmış ve bu işlemler sonucunda forma son hali verilmiştir. Araştırma kapsamında toplam otuz bir rehber öğretmen ile görüşmeler yapılmıştır. Görüşme yapılan rehber öğretmenler, içinde bulundukları kariyer evrelerine göre sınıflandırılmışlardır. Bu sınıflandırma Bakioğlu’nun (1996) tanımlamış olduğu öğretmenlerin kariyer evrelerine göre yapılmıştır. Yapılan sınıflandırmaya göre, görüşme yapılan rehber öğretmenlerin yedi tanesi kariyere giriş, dokuz tanesi durulma, yedi tanesi deneycilik, altı tanesi uzmanlık ve iki tanesi ise sakinlik evresinde bulunmaktadır. Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler, niteliksel araştırma yöntemleri doğrultusunda oluşturulan beş ana başlık altında incelenmiş ve içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda; kariyere giriş evresinden sakinlik evresine kadar olan süreç içerisinde rehber öğretmenlerin yöneticilerini algılayışlarında, bulundukları evrelere özgü farklılaşmalar olduğu ortaya çıkmıştır. Rehber öğretmenler; kariyerleri boyunca, içinde bulundukları kariyer evresine göre çalıştıkları yöneticilerin liderlik ve iletişim becerilerini, profesyonel gelişimlerine olan katkılarını, rehberlik hizmetlerine ilişkin bilgi ve yaklaşımlarını farklı şekillerde algılamaktadırlar. Araştırma, ilk ve orta öğretim kurumlarında görev yapan rehber öğretmenlerin, içinde bulundukları kariyer evrelerine göre yöneticilerini nasıl algıladıklarına ilişkin bulguları ortaya koyarak konuya ışık tutmuştur. Bu araştırmada ortaya konan bulguların tek tek ve daha derin incelenerek, başka araştırmaların konusu yapılmasında yarar görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Rehber öğretmen, okul yöneticisi, kariyer, kariyer evreleri

Kaynakça

1. Aytaç, S. (1997). Çalışma Yaşamında Kariyer: Yönetimi, Plânlaması, Geliştirilmesi, Sorunları. Epsilon Yayıncılık, İstanbul.
2. Bakioğlu, A. (1993). Teacher’s Development: Relations Between Role Effectiveness and Headteachers’ Career Phases. Yayınlanmamış Doktora Tezi. University of Nottingham, İngiltere.
3. Bakioğlu, A. (1996). “Öğretmenlerin Kariyer Evreleri”, II. Ulusal Eğitim Sempozyumu Bildirileri. s.19-27.
4. Bilen, D. (1998). Örgütlerde Kariyer Geliştirme ve Bir Uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, M.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
5. Ceyhan, E. (2000). Mesleki Sorun Düzeyler Farklı Okul rehber Öğretmenlerinin Kişisel ve Sosyal Uyum düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Anadolu Üniversitesi Yayınları, No: 1185, Eskişehir.
6. Coll, K.M, Freeman, B. (1997). “Role Conflict Among Elemantary School Counselor: A National Comparision with Middle and Secondary School Counselor.” Elementery School Guidance and Counseling. Vol:31, s.251-261.
7. Day, C. (1999). Developing Teachers: The Challenges of Lifelong Learning. Falmer Press, London.
8. Gökçakan, Z. ve Özer, R. (1999). “Doğu Karadeniz Bölgesindeki Görevli Rehber Öğretmenlerin Tükenmişlik Düzeyi, Nedenleri ve Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi.” IV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi Bildirileri 4. Anadolu Üniversitesi Yayınları: 1076, Eskişehir.

9. Huberman, M. (1989). “The Professional Life Cycle of Teachers.” Teachers College Record. Vol:91, Issue:1, s.31-57.
10. İlgar, L. (2000). Eğitim Yönetimi-Okul Yönetimi-Sınıf Yönetimi. Beta Yayınları, İstanbul.
11. Kepçeoğlu, M. (1995). Psikolojik Danışma ve Rehberlik. Özerler Matbaası, İstanbul.
12. Kuzgun, Y. (1997). Rehberlik ve Psikolojik Danışma. ÖSYM Yayınları, Ankara.
13. Muslu-Köseoğlu, S. (1994). Psikolojik Danışmanların Empatik Becerilerinin ve Kişilik Özelliklerinin İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, M.Ü. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
14. Özkan, S. (1998). Organizasyonlarda Kariyer Geliştirme ve Bir Uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İ.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
15. Page, B. J. ve Diğerleri. (2001). “National Survey of School Counselor Supervision.” Counselor Education and Supervision. Vol: 41, Issue:2, s.142-151.
16. Paskal, K. (2001). İlköğretim Okulu Müdürlerinin Rehberlik Hizmetleri İle ilgili Bilinçlilik Düzeyleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. M.Ü. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
17. Sexton, T. L. (1998). “Reconstructing Counselor Aducation: Supervision, Teaching and Clinical Training Revisited.” Counselor Education and Supervision. Vol: 38, Issue:1, s.2-6.
18. Stroot, S. A. (1998). “Techers Helping Teachers”. Educational Leadership. Vol:55, Issue:5, s.37-39.