Göç konusunun sözlü tarih yöntemiyle işlenmesine yönelik bir araştırma
Öz
Bu araştırmanın amacı sözlü tarih yöntemi kullanılarak öğrencilerin göç konusunu öğrenmelerini, anlamalarını, göçlerin neden sonuçlarını öğrenmeleri ve göç edenlerle empati yapmalarını sağlamaktır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını İstanbul ili Küçükçekmece ilçesinde bir ortaokulda kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi kullanılarak seçilen otuz 7. sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Araştırma sürecinde öğrencilere 45 Balkan göçmeni ile sözlü tarih görüşmesi yaptırılmıştır. Sözlü tarih çalışması yapılmadan önce öğrencilerin göçlerle ilgili bilgilerini ve bakış açılarını tespit etmek için ön değerlendirme çalışması yapılmıştır. Daha sonra öğrencilere uzman kişi tarafından sözlü tarih eğitimi verilmiştir. Araştırmada veri toplama formu olarak öğretmenin rehberliğinde öğrenciler tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Öğrenciler tarafından sözlü tarih çalışmaları gerçekleştirildikten sonra öğrencilerin göçlerle ilgili bilgileri ve bakış açıları son değerlendirme yapılarak tespit edilmiştir. Öğrencilerin ön değerlendirme ve son değerlendirme sorularına verdikleri cevaplar betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Verilerin analizi sonucunda öğrencilerin ön değerlendirmede göçlere ilişkin olarak bilgilerinin ders bağlamında anlatılanlarla sınırlı olduğu, göçlerin nedenlerine yönelik olarak daha çok ekonomik nedenleri ön plana çıkardıkları sonucuna varılmıştır. Sözlü tarih uygulaması yapıldıktan sonra yapılan değerlendirmede ise öğrencilerin göçler ile ilgili bilgilerinin arttığı, göçlerin nedenlerine yönelik olarak ekonomik nedenlerin yanında, dini, kültürel nedenlere de yer verdikleri görülmüştür. Öğrencilerin göç edenlerin çektikleri zorluklara ve yaşadıklarına ilişkin olarak bilgilerinin arttığı ve göç edenlerle empati kurma eğilimi gösterdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin sözlü tarih uygulamasına ilişkin olarak olumlu bir bakış açısı geliştirdikleri tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abrams, L. (2016). Oral history teory. New York: Routledge.
- Açıkalın, M. (2018), Araştırmaya dayalı sosyal bilgiler öğretimi. İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi.
- Akçalı, A. A., ve Aslan, E. (2012). Tarih öğretiminin iyileştirilmesi yolunda alternatif bir yöntem: sözlü tarih. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(2), 669-688.
- Caunce, S. (2008). Sözlü tarih ve yerel tarihçi. (Çev. Bilmez Bülent Can ve Alper Yalçınkaya). Tarih Vakfı Yurt Yayınları. İstanbul.
- Demircioğlu, İ. H. (2005). Sözlü tarihin bir öğretim yaklaşımı olarak tarih derslerinde kullanımı. II. Sosyal Bilimler Eğitimi Kongresi, Van.
- Demircioğlu, İ. H. (2007). Tarih öğretiminde öğrenci merkezli yaklaşımlar. Ankara: Anı yayıncılık.
- Dere, I., & Dinc, E. (2018). Yapılandırmacı bir öğrenme ve öğretme yöntemi olarak sözlü tarihin sosyal bilgiler derslerine entegrasyonu. Inonu University Journal of the Faculty of Education (INUJFE), 19(2).
- Dere, İ., & Alkaya, S. (2017). Sosyal bilgiler derslerinde tıp tarihi konularının sözlü tarihle öğretimi/Teaching of medicine history topics by using oral history in social studies courses. Journal of History Culture and Art Research, 6(6), 504-522.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
26 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
2 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
29 Nisan 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 52 Sayı: 52