TÜRKİYE’DEKİ SARIMSAK TARIMI VE TAŞKÖPRÜ SARIMSAĞI ÜZERİNE COĞRAFİ AÇIDAN BİR İNCELEME

Öz

Tarihte yemeklere tad vermenin yanında birçok hastalığın tedavisinde de mucize bitki olarak kullanılan sarımsak, günümüzde artık gıda sanayisinde de kullanılan bir bitki haline gelmiştir. Dünyanın birçok mutfağında yoğun olarak sarımsak kullanılmakta, tıbbi araştırmalarla sağlık açısından önemi anlaşıldığı için gelişmiş ülkelerde tablet haline getirilerek ilaç olarak da değerlendirilmektedir. Anadolu ve yakın coğrafyası sarımsağın anavatanı olarak bilinmektedir. Bu sebeple ülkemizde sarımsak çok eski zamanlardan günümüze yemek kültüründe ve halk hekimliğinde kullanılmaktadır. Ülkemizin başta karasal iklim geçiş bölgeleri olmak üzere, birçok yeri sarımsak tarımına uygundur. Ancak sarımsak geleneksel yöntemlerle tarımı yapılan bu sebeple yoğun olarak işgücü ve emek isteyen bir bitki olduğu için ülkemizin birçok yöresinde üretilmemektedir. Ülkemizin en önemli sarımsak üreten illerinden birisi Kastamonu’dur. Kastamonu kendi adını verdiği sarımsağı ile Türkiye’deki toplam yıllık sarımsak üretiminin yaklaşık %20’sinden fazlasını üretmektedir. Kastamonu sarımsağı denilince akla Taşköprü gelmelidir. Çünkü Kastamonu ilindeki yıllık toplam sarımsak üretiminin %90’nına yakınını Taşköprü İlçesi üretmektedir. Geçim kaynaklarının sınırlı olduğu Taşköprü’de sarımsak tarımı yoğun olarak tarımsal işgücü kullandığı için kırsal nüfusun tarlaya bağlanmasına yardımcı olmuştur. Kastamonu sarımsağı kalitesi, araması ve dayanıklılığıyla ülkemizin en önemli çeşitleri arasındadır. Ancak bu sarımsağın iç ve dış pazarlarda tanıtımının yapılması gerekmektedir. Bu amaçla Taşköprü’de Sarımsak Festivali düzenlenmektedir.

Kaynakça

1. Akçiçek, E.- Ötleş, S., (2006), Sarımsak Kitabı, İzmir Güven Kitabevi, İzmir.
2. Doğanay, H., (199), Türkiye Ekonomik Coğrafyası, Çizgi Kitapevi, Konya.
3. DİE Tarımsal Yapı(Üretim, Fiyat, Değer) İstatistikleri, Ankara.
4. DİE İstatistik Göstergeler(1923–2002), Ankara.
5. DİE 2004 Türkiye İstatistik Yıllığı, Ankara.
6. Erhat, A., (1972), Mitoloji Sözlüğü, Remzi Kitapevi, İstanbul.
7. Göney, S.,(1976), Türkiye Ziraatının Coğrafi Esasları, İstanbul Üniv. Yay. No:2600, İstanbul.
8. Günay, A.,(1992), Özel Sebze Yetiştiriciliği, Cilt II, Ankara Üniv. Ziraat Fakültesi Yayınları, No:1, Ankara.

9. Günay, A.ve Diğerleri.,(1993), Kastamonu’da Sarımsak Üretimi ve Pazarlanmasının Geliştirme Üzerine Bir Araştırma, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ankara, s.62-63.
10. Gürel, F., (2005), Taşköprü’de Sarımsak Üretimi, Tokat Gazi Osman Paşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Bitirme Tezi, Tokat.
11. Heredot Tarihi., (1973), Çeviren: Muhtekim Ökmen, Remzi Kitapevi, İstanbul.
12. İbret,B.Ü., (2003), Kastamonu’da İç Göç Hareketleri, II.Kastamonu Kültür Sempozyumu Bildirileri, Kastamonu
13. Koç, H., (2002), Bitkilerle Sağlıklı Yaşama, T.C.Kültür Bakanlığı Yayınları No:2883, Kültür Eserleri Dizisi No:373, Ankara.
14. Kütevin, Z., Türkeş, T., (1987), Sebzecilik, İnkılap Kitapevi, İstanbul.
15. Mardan, N., (1991), Yeni Tarım Kılavuzu, Hacettepe-Taş Kitapçılık , Ankara.
16. Özey, R., (2002), Türkiye Coğrafyası, Aktif Yayınevi, İstanbul.
17. Sezer, M. S., (1995) Kastamonu Yöresinde Sarımsak Yetiştiriciliği, Sorunları ve Çözüm Önerileri, Uludağ Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Bitirme Tezi, Bursa.
18. Taban, S.,- Çıkılı, Y.,- Sezer, S.M. ve Diğerleri., (2004), Taşköprü Yöresinde Sarımsak Tarımı Yapılan Toprakların Verimlilik Durumu ve Potansiyel Beslenme Problemlerinin Ortaya Konulması, Tarım Bilimleri Dergisi, Cilt: 10, s.297-304, Ankara,. Unutmaz, İ., (1997), Focus Dergisi,Yıl:3, Sayı:10.
19. Ünal, A., (1980), Hitit Tıbbının Ana Hatları, Belleten, Sayı:175. .