ÇATALCA İLÇESİ’NİN ARAZİ KULLANIMINDA MEYDANA GELEN DEĞİŞİMLER(1987-2016)

Öz

Arazi kullanımı geçmişten günümüze insanlığın büyük önem verdiği bir konu olmuştur. Hızlı nüfus artışı ve teknolojik gelişmelerle birlikte insanın doğal çevre üzerindeki olumsuz etkisi iyice artmaktadır. Bunun sonucunda da doğal çevre ve kaynaklar kullanılamaz hale gelecektir. Nüfus artışının etkisi ile birlikte yerleşim alanları genişlemektedir. Bu genişleme genellikle plan dâhilinde olmadığı için tarım, orman ve mera alanlarının tahrip edilmesi ile olmaktadır. Yine teknolojik gelişmeler sayesinde insanın doğal çevre üzerinde değişiklikler yapması daha kolay hale gelmiştir. Bu etki özellikle de son yarım asırda daha büyük boyutlara ulaşmıştır. Doğal çevredeki ve arazi örtüsündeki değişimin tespit edilmesi bu olumsuz etkinin ortaya çıkarılması bakımından önem arz etmektedir.

Bu çalışmada araştırma sahası olarak belirlenen Çatalca İlçesi idari olarak İstanbul İli dâhilindedir. Araştırma sahasının konumu 41^o 5’ 55’’ ve 41^o 35’ 2” kuzey enlemleri ile 28^o 4’ 10” ve 28^o 34’ 50” doğu boylamları arasındadır. Trakya Bölümü’nde yer alan Çatalca İlçesi’nin toplam yüzölçümü 1130 km²’dir. Kuzeyde Karadeniz, güneyde Silivri ve Büyükçekmece, doğuda Arnavutköy ilçeleri ile batıda Tekirdağ İline bağlı Çerkezköy ve Saray ilçeleri yer almaktadır. Bu araştırmada Çatalca İlçesi’nin geçmişteki ve günümüzdeki arazi kullanım durumu belirlenip, aradaki değişim tespit edilmiştir. Çalışmada kullanılmak üzere ilk olarak 1987, 2000, 2016 yıllarına ait LANDSAT uydu görüntüleri temin edilmiştir. Bu fotoğraflara Erdas Imagine yazılımı vasıtasıyla kontrolsüz sınıflandırma yöntemi uygulanarak ilgili sahada, arazi kullanımında meydana gelen değişimler, nedenleri ile birlikte değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Arazi Kullanımı Değişim,Çatalca İlçesi,Uzaktan Algılama

Land Use Changes of Çatalca District (1987-2016)

Öz

Land-use has been a subject of great importance for humanity from past. Negative human effect on natural environment is increasing continuously because of rapid population growth and technological developments. Natural environment and resources will consumed and unable to use as a result of this situation. The settlement areas are expanding with the effect of population increase. Agriculture, forest and pasture areas face destruction because of unplanned enlargement of residential areas. It has become easier for human being to make changes on natural environment thanks to technological developments. This effect has been greatened particularly in the last half century. Revealing negative effects of this changing in the natural environment and land cover is one of the most important topic for human being.

Çatalca District, which is determined as a research are in this study, is administratively included in Istanbul Province. The study area is located between 41^o5’55’’ and 41^o35’2’’ north latitudes and 28^o4’10’’ and 28^o34’50’’ South longitudes. Total area of the study area is 1130 km². Black Sea from North, Silivri and Büyükçekmece districts from South, Arnavutköy district from east, Çerkezköy and Saray districts, which are districts of Tekirdağ Province, from West are bordering the study area. In this study, the past and present land use situation of Çatalca District was idendificated and change was determined. LANDSAT satellite images which are belongs to years 1987, 2000 and 2016 provided from USGS. The uncontrolled classification method was applied to these photographs through Erdas Imagine software to determine the land cover for the related land cover years.

Anahtar Kelimeler

• Land Use Change,Çatalca District,Remote Sensing

Kaynakça

1. Akartuna, M. (1953). Çatalca-Karacaköy Bölgesinin Jeolojisi. İstanbul: Şirketi Mürettibiye Basımevi.
2. Atalay, İ. (2011). Türkiye İklim Atlası. İstanbul: İnkılap Yayınları.
3. Atalay, İ. & Mortan, K. (2011). Türkiye Bölgesel Coğrafyası. İstanbul: İnkılap Yayınevi.
4. Çete, M. & Yomralıoğlu, T. (2009). Türkiye için bir arazi idare sistemi yaklaşımı. HKM Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi, 33-43.
5. Darkot, B. & Tuncel, M. (1981). Marmara Bölgesi Coğrafyası. İstanbul: Edebiyat Fakültesi Matbaası.
6. Dönmez, Y. (1979). Kocaeli Yarımadasının Bitki Coğrafyası. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Matbaası.
7. Dönmez, Y. (1984). Umumî Klimatoloji ve İklim Çalışmaları. İstanbul: Güryay Matbaacılık.
8. Erdin, K. (1986). Fotoyorumlama ve Uzaktan Algılama. İstanbul: İ.Ü. Orman Fakültesi Yayınları.

9. Erol, O. & Altın, B. (1991). Binkılıç, Karacaköy Dolayının Jeomorfolojisi, Istranca Dagları Güneydogusu, Trakya. Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 3, 177.
10. Feranec, J., Jaffrain, G., Soukup, T. & Hazeu, G. (2010). Determining changes and flows in european landscapes 1990–2000 using corıne land cover data. Applied Geography, 30(1), 19-35.
11. Garipağaoğlu, N. (2015). Türkiye Ortam Sorunları Coğrafyası(Hava- Su-Toprak Ekosistemleri Açısından). İstanbul: Yeditepe Yayınları.
12. Gözenç, S. (1978). Küçük Menderes Havzasında Arazinin Kullanılış ve Sınıflandırılması. İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi.
13. Jensen, J. R. (2005). Introductory Digital İmage Processing. New Jersey: Pearson Education Inc.
14. Şahin, C. (2015). İstanbul'un İlçeleri. C. Yılmaz içinde, Antik Çağdan XXI. Yüzyıla Büyük İstanbul Tarihi. İstanbul: İslam Araştırmaları Merkezi.
15. Şen, Ş., Koral, H. & Önalan, M. (1998). Küçükçekmece-Çatalca dolayında Trakya Havzası doğusunun jeolojisi ve gelişimi: Yeni bulgular. İstanbul Üniv. Müh. Fak. Yer Bilimleri Dergisi, 11(1), 27-26.
16. USGS. (2017, 11 1). USGS, Landsat. https://landsat.usgs.gov/what- are-band-designations-landsat-satellites adresinden alındı
17. Üşümezsoy, Ş. (1990). Istranca orojeni; Karadeniz çevresi kimmerid orojen kuşakları ve masif sülfit yatakları. Türkiye Jeoloji Bülteni, 33, 17-28.
18. TÜİK, (2016). 1 Kasım 2017 tarihinde https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr, adresinden edinilmiştir.
19. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Toprak Reformu Genel Müdürlüğü’nden Toprak Verileri. Ankara
20. D.M.İ.G.M. Yıllık Meteoroloji Bülteni(1985-2015). Ankara.