-

Öz

Western Taurus where Antalya is located in the Gulf of the West of Antalya rise in the form of a set of behind the coast as a gradual. Those places are the center for recreation plateau. These plateaus has undergone continuing operations some significant changes over time. This process played a role in the transformation proceses of the plateaus, some of them maintained their traditional structures, and some settlements have emerged into a new plateau. In Antalya, which is considered as the tourism capital of Turkey, plateu festivals have been organized by recently in addition to national and international fairs and festivals. The number of these activities which are aimed at the promotion of culture is increasing every day. The social activities that are highland festival don not have economic purposes. The main objective of this research study is to find out functional changes proceses of western Taurus plateus and the festivals’ effect in them.

Anahtar Kelimeler

• Plateau, Plateau Festivals, Western Taurus, Antalya

BATI TOROSLAR’DA YAYLALARIN FONKSİYONEL DEĞİŞİM SÜRECİ VE YAYLA ŞENLİKLERİ

Öz

Antalya Körfezini batı ve doğudan bir yay gibi çevreleyerek Göller Yöresine doğru sokulan Batı Toroslar, kıyı gerisinde bir set şeklinde kademeli olarak yükselirler. Yayılış alanı son derece geniş bu dağlık alan, etki alanı ve katılımcı sayısı giderek artan rekreasyon yaylacılığın merkezi durumundadır. Batı Toros yaylacılığının tarihi işlevi konar-göçer grupların sürdürdüğü hayvancılık amaçlı geleneksel yaylacılık faaliyetleri ile karakterizedir. Bu yaylalarda sürdürülen yaylacılık faaliyetleri zaman içinde bazı önemli değişiklikler geçirmiştir. Süreçte bazı yaylalar dönüşüme uğramış, bazıları geleneksel yapılarını korumuş, bazıları da yeni yayla yerleşmeleri olarak ortaya çıkmıştır. Bu değişim süreci ile birlikte, yaylacılık amaçları, konut tipleri, yayla takvimleri gibi yönleriyle birbirinden farklı nüfus kitleleri Batı Toroslar’da bir araya gelmiştir. Her türlü doğal ve kültürel özelliğini turistik ürüne dönüştürebilme yeteneğine sahip, dünya turizminin başkenti olarak nitelendirilen, ülke turizminin öncüsü Antalya, uzun yıllardır gerçekleştirdiği ulusal ve uluslar arası- fuar ve festivallere, bu kez (son zamanlarda) yayla şenliklerini de eklemiştir. Kültürün tanıtılmasına yönelik, ekonomik amaçlar gözetmeyen toplumsal faaliyetler olan bu etkinliklerin birçoğunun zaman içerisinde bu niteliğinden uzaklaşarak kültür turizminin bir parçasına dönüştüğü görülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı Batı Toroslar’da yaylaların fonksiyonel değişimini ve yayla şenliklerinin bu sürece katkılarını örnekleri ile inceleme olarak belirlenmiştir

Anahtar Kelimeler

• Yayla, Yaylacılık, Yayla Şenlikleri, Batı Toroslar, Antalya

Kaynakça

1. Atalay, B., (1985-1986), Divanü Lûgat-it Türk Tercümesi Cilt: I-II-IIIIV, TDK Yayınları, Ankara.
2. Doğanay, H., (1997), Türkiye Beşeri Coğrafyası, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, Ankara.
3. Emiroğlu, M., (1977), “Bolu’da Geçici Bir Yerleşme Tipi: Güzle” Ankara Üniversitesi Coğrafya Araştırmaları Dergisi, sayı 8, s.97-120, Ankara.
4. İzbırak, R., (1992), Coğrafya Terimler Sözlüğü, MEB Yayınları, İstanbul.
5. Koca, H.,(1995). “Gözne’de Yayla Turizmi” Doğu Coğrafya Dergisi, sayı 1, s.282-301, Erzurum.
6. Ögel, B., (1978). Türk Kültür Tarihine Giriş I, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
7. Sarı, C., Tepeli, Y., 2003, “Batı Antalya (Beydağı) Yaylaları” Akdeniz Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Araştırma Merkezi Müdürlüğü Yayınları, Antalya'nın Son Bin Yılı Sempozyumu, s. 487-98, Antalya.
8. Sarı, C., 2010, Yaylacılık, Yayla Kültürü ve Antalya Yaylaları, Dünden Bugüne Antalya, T.C. Antalya Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları, Editör: A. Kerim Atılgan, Cilt: 2, Bölüm: 8, s. 381-393, ISBN: 978-605-378-172-1, Antalya. Sarı, C., 2010, “Türk Yayla ve Yaylacılık Kültürünün Batı Toroslardaki (Beydağları) İzleri” IV. Uluslararası Türk Kültürü ile Sanatları Kongresi/Sanat Etkinlikleri (IV. International Turkish Culture and Arts Congress/Art Activity), s.211-220, 2-7 Kasım 2009, Kahire.

9. Sarı, C., 2010, “Yörüklerin Vazgeçilmezi: Söbüce Yaylası” Antalya Kültür ve Turizm Dergisi, Yıl:1, sayı 1, s.82-84, Antalya.
10. Sarı, C., 2011, “Toroslarda Cennetten Bir Bahçe: Söğütcuması Yaylası” Antalya Kültür ve Turizm Dergisi, Yıl:1, sayı 6, s.90-94, Antalya.
11. Sarı, C., 2012, “Çukuryayla’da Yörük Kültürü” Antalya Kültür ve Turizm Dergisi, Yıl:2, sayı 9, s.134-136, Antalya.
12. Seyirci, M., (2000), Batı Akdeniz Bölgesi Yörükleri, Der Yayınları, No:262, İstanbul.
13. Soykan, F., (1999), “Doğal Çevre ve Kırsal Kültürle Bütünleşen Bir Turizm Türü: Kırsal Turizm” Anatolia Turizm Araştırmaları Dergisi, Yıl:10, s.67-75, Ankara
14. Zaman, S., 2007, Fonksiyonel Değişim Sürecinde Antalya Beydağları Yaylaları, Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum.