FIRAT VE DİCLE SULARININ PAYLAŞILMA SORUNU

Öz

Türkiye enerji elde etmek ve tarımsal atanların sulanmasını sağlamak için Fırat ve Dicle nehirleri üzerinde baraj inşa etmeye başlayınca Suriye ve Irak’ın itirazlarıyla karşılaştı. Özellikle GAP Projesi'nin uygulamaya konulmasıyla bu ülkeler Türkiye'nin girişimlerini ciddî bir sorun haline getirdiler ve GAP’ı önlemek maksadıyla hem BM örgütüne, hem Arap Birliği’ne başvurdular.

Suriye ve Irak, saniyede 500-600 m3 su almalarına rağmen Türkiye'nin Fırat ve Dicle üzerinde tam bir egemenlik kurduğunu, buna hakkı bulunmadığını öne sürerek üç ülkenin biraraya gelip suların âdilâne şekilde paylaşımını tesbit etikten sonra bir anlaşma metninin imza edilmesini istediler. Türkiye, Fırat ve Dicle üzerinde Suriye ve Irak’ın da hakları olduğunu belirtmekle birlikte, suların akılcı biçimde kullanılmasını ve savurganlıktan kaçınılmasını daha önemli bulduğunu, aynı zamanda GAP Projesi tam olarak gerçekleştirilmeden ve ileride sulama alanlarında ne kadar suya ihtiyaç duyulacağı iyice belli olmadan Suriye ve Irakla bu konuda şimdiden bağlayıcı bir anlaşmaya imza koyamayacağını bu ülkelere bildirdi.

Anahtar Kelimeler

• .

The Problem Concerning the Use of Euphrates and the Tigris Waters

Öz

When Turkey started building dams on the Euphtares and The Tigris in order to meet her power need and to have some facilities for irrigation, Syria and lraq objected to ali these establishments. They daim that since these rivers originated in Turkey she shouldn't have any privilege for full sovereignty and control on them. As the Euphrates and the Tigris flow across Syria and lraq, they ought to be common rivers, so Turkey can not built any dams or anything related to irrigation which will be at the expence of Syria and Irak.

Besides, these countries complain that since the waters are being used for irrigation in Turkey, become polluted and diminished of their volume. fn this connection, Syria and lraq want the waters of those rivers to be shared eguitably and they want an aggreement to be signed by three countries.  

The claim concerning Turkey’s attitude about Euphrates and Tigris are not of vıtal ımportance to both Syria and Iraq.

Firstly, Turkey releases 500-600 m3 waters per second to these countries,
Socondly, Turkey is against the waist över the use the waters of those rivers, so she wants Syria and lraq to be very attentive on this matter.
Thirdly, it is not knovvn yet how much water will Turkey's own need be in the future when the irrigation project is completed, so she doesn't find it acceptable to sign an aggreement with Syria and lraq unless GAP project is carried out. 

Kaynakça

1. ERİNÇ, Sırrı; Doğu Anadolu Coğrafyası, İst. Üni. Ed. Fak. Coğ. Ens. Yay., No: 15
2. GÜNEY, Kâmil; Coğrafyanın Siyasal Gücü, 2. baskı, 1997, İstanbul.
3. BÜYÜK LAROUSSE, s. 8585.
4. KUT, Gün; "Su Savaş Nedeni Olamaz", Milliyet Gazetesi, 12 Şubat, s. 18.
5. KOHEN, Sami; "Yukarıdakiler, Aşağıdakiler”, Milliyet Gazetesi, 23 Mayıs 1997.