ADALAR DENİZİ VE BATI ANADOLU BÖLGESİ HAKKINDA
Öz
Asya, Afrika ve Avrupa kıtalarının birbirlerine iyice yaklaşmış oldukları konumda, aslında Atlas Okyanusu'nun bir parçası olan, Akdeniz kolları olan iç denizler bulunmaktadır. Akdeniz, batıdan Cebel-i Tarık boğazı ile Atlas Okyanusu'na bağlantılıdır. Doğudan ise yapay olarak, 1869 tarihinde açılan Süveyş Kanalı vasıtasıyla, Kızıldeniz'e ve oradan Hint Okyanusu’na bağlantı kurulmuştur.
Akdeniz, güneyde Afrika platformunun yapısından kaynaklanan özelliğinden dolayı, kıtaya pek fazla sokulamamış ve böylece kıyılar genelde düz ve dik bir hat şeklinde gelişmiştir. Oysa kuzeyde yapı tamamen farklılaşmış ve Avrupa kıtasına doğru çeşitli yönlerden kıtanın içlerine kadar sokulmuştur. Batıda Tiren ve Adriyatik denizleri, doğuda Adalar Denizi ve oradan Çanakkale Boğazı ile Marmara Denizi, İstanbul Boğazı ile Karadeniz'e bağlantı kurarak, Doğu Avrupa'nın ortalarına kadar sokulma imkanı bulmuştur.
Son deniz istilasına bağlı olarak meydana gelen ve Akdeniz'in doğu bölümünde Yunanistan ile Anadolu yarımadası arasında yer alan deniz içinde, çok sayıda irili ufaklı adalar bulunmaktadır. Söz konusu bu adalar, konum itibariyle, Anadolu yarımadasına daha yakın olduğundan, kültürel bağlantıları Anadolu yarımadası iledir.
Konum, jeolojik oluşum, yeryüzü şekilleri, iklim, toprak, bitki örtüsü, sosyal ve iktisadi yapı itibariyle, Anadolu'nun bir parçası olan tüm bu adalar; içinde bulunduğu denize, çok yönlü etkide bulunmaktadırlar.
Büyük Okyanus 'un adalar üzerinde olan etkisinden dolayı, söz konusu bu okyanusun içinde bulunan tüm kara parçalarına “Okyanusya” adı verildiği gibi, Yunanistan ile Anadolu yarımadası arasında yer alan denize de, içinde bulunan çok sayıdaki adaların etkisinden dolayı, “Adalar Denizi” adı verilmiştir.
“Adalar Denizi” adı, 1940’lı yıllardan itibaren, Yunan makamlarının çeşitli entrikaları ile uydurma bir mitolojik hikâyeye dayandırılarak “Ege Denizi” ne dönüştürülmüştür. Daha sonra, “Ege” kelimesi, büyük bir dalgınlık eseri olarak, Anadolu yarımadasının batı kesimini oluşturan Batı Anadolu Bölgesi 'nin adı olarak takdim edilmiştir. Bu tarihi bir yanılgıdır.
Yunanistan ile Anadolu yarımadası arasındaki denizin adı; “Adalar Denizi", Anadolu yarımadasının batısında kalan toprakların coğrafi bölge adı ise; “Batı Anadolu Bölgesi "dir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ABDÜLKADÎR-MEHMET RÜŞTÜ-SÜREYYA., 1931, Mükemmel Umumi Atlas. Tefeyyüz Kitaphanesi, Şirketi Mürettibiye Matbaası, İSTANBUL.
- ALİ TEVFİK, 1913, Memalik-i Osmaniye’nin Coğrafyası. Tefeyyüz Kitaphanesi, İSTANBUL.
- DOĞANAY,H.,1989, “Türkiye’nin Coğrafi Konumu ve Bundan Kaynaklanan Dış Tehditler.” Türk Dünyası Araştırmaları, Şubat- 89, Sayı.58, İSTANBUL.
- DURAN,F.S., 1938, Türkiye Coğrafyası. Kanaat Kitabevi, İSTANBUL.
- DURAN,F.S., 1938, Umumi Coğrafya Dersleri. Kanaat kitabevi, İSTANBUL.
- ERİNÇ, S-YÜCEL,T., 1988, Ege Denizi -Türkiye ile Komşu Ege Adaları. Türk Kültürünü Araştırma Ens. Yay.No:84, Seri:VII-Sayı:A.6, ANKARA.
- KÂTİP ÇELEBİ, 1656, (Çev. Orhan Şaik Gökyay-1973), Tuhfetü’l-Kibar fı Esfari’l Bihar. Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı 1000 Temel Eser yayınları, Milli Eğitim Basımevi, seri no.71, İSTANBUL.
- ÖZEY, R., 1998, Jeopolitik ve Jeostratejik Açıdan Türkiye. Marifet yayınları, İstanbul.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Beşeri Coğrafya
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
9 Ekim 2013
Gönderilme Tarihi
1 Ocak 2001
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2001 Sayı: 3