ENTELEKTÜEL SERMAYENİN HAYAT DIŞI SİGORTA ŞİRKETLERİNİN FİNANSAL PERFORMANSINA ETKİSİ

Elif Sarışın; Nasıf Özkan

doi:10.14784/marufacd.1055217

ENTELEKTÜEL SERMAYENİN HAYAT DIŞI SİGORTA ŞİRKETLERİNİN FİNANSAL PERFORMANSINA ETKİSİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, 2004-2018 yılları arasında Türkiye’de faaliyet gösteren otuz sekiz hayat dışı sigorta şirketinin entelektüel sermaye etkinliği ile finansal performansı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Hayat dışı sigorta şirketlerinin entelektüel sermaye etkinliği, entelektüel katma değer katsayısı (VAIC) modeli kullanılarak belirlenmiştir. VAIC ve bileşenlerinin (CEE, HCE ve SCE), hayat dışı sigorta şirketlerinin finansal performansı (aktif karlılığı – ROA) üzerindeki etkileri tesadüfi etkiler modeli kullanılarak tahmin edilmiştir. Elde edilen sonuçların sağlamlığının test edilmesinde ise sabit etkiler modeli kullanılmıştır. Hayat dışı sigorta şirketlerinin entelektüel katma değer katsayısını oluşturan en önemli entelektüel sermaye bileşeni insan sermayesi etkinlik katsayısıdır (HCE). Analize dâhil edilen şirketlerin yaklaşık %40’ı, ortalama VAIC değerinden (3,9557) daha yüksek VAIC değerine sahiptir. VAIC’in sigorta şirketlerinin finansal performansı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir etkisi vardır. VAIC bileşenlerine ayrıldığında ise kullanılan sermaye etkinlik katsayısının (CEE) ve insan sermayesi etkinlik katsayısının (HCE) hayat dışı sigorta şirketlerinin finansal performansını sırasıyla negatif ve pozitif yönde etkilediği görülmektedir. Bu bulgu, hayat dışı sigorta şirketleri için insan sermayesinin, şirketlerin finansal veya fiziksel varlıklarına göre daha önemli olduğunu kanıtlamaktadır. Diğer taraftan, yapısal sermaye etkinlik katsayısının (SCE) ise sigorta şirketlerinin finansal performansı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi yoktur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

AJI, Syah Rizqon Halal ve KURNIASIH. (2015). The Intellectual Capital Effect on Financial Performances at Islamic Insurance. Al-Iqtishad Journal of Islamic Economics, 7(2), 181-196.
AKTAŞ, İhsan. (2015). Entelektüel Sermayenin Firma Değeri Üzerine Etkisi Ve Bir Uygulama. (Yüksek Lisans Tezi), Türk Hava Kurumu Üniversitesi, Eskişehir.
AL-MUSALLI, Mahfoudh Abdul Karem ve KU ISMAIL, Ku Nor Izah (2014). Intellectual Capital and Its Effect on Financial Performance of Banks: Evidence from Saudi Arabia. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 164, 201-207.
ALIPOUR, Mohammad (2012). The Effect of Intellectual Capital on Firm Performance: An Investigation of Iran Insurance Companies. Measuring Business Excellence, 16(1), 53-66.
ANSHORIA, Muslich ve ISWATIA, Sri. (2007). The Influence of Intellectual Capital to Financial Performance at Insurance Companies in Jakarta Stock Exchange (Jse). Paper presented at the Proceedings of the 13th Asia Pacific Management Conference, Melbourne, Australia.
ANUONYE, Ben Ngozi. (2016). Effect of Intellectual Capital on Return on Assets of Insurance Firms in Nigeria. Global Journal of Management And Business Research, 16(1), 40-51.
ASARE, Nicholas, ALHASSAN, Abdul Latif, ASAMOAH, Michael Effah ve NTOW-GYAMFI, Matthew. (2017). Intellectual Capital and Profitability in an Emerging Insurance Market. Journal of Economic and Administrative Sciences, 33(1), 2-19. doi:10.1108/JEAS-06-2016-0016
BARNEY, Jay. (1991). Firm Resources and Sustained Competitive Advantage. Journal of Management, 17(1), 99-120. doi:10.1177/014920639101700108

BONTIS, Nick. (2001). Assessing Knowledge Assets: A Review of the Models Used to Measure Intellectual Capital. 3(1), 41-60. doi:https://doi.org/10.1111/1468-2370.00053
BÖLÜKBAŞı, Yunus. (2014). Entelektüel Sermayenin İşletme Bazında Ölçülmesinde Kullanılan Yöntemler Ve Sigorta Sektöründe Bir Araştırma. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 36(1), 425-447.
CHEN, Fu-Chiang, LIU, Z. John ve KWEH, Qian Long. (2014). Intellectual Capital and Productivity of Malaysian General Insurers. Economic Modelling, 36, 413-420. doi:https://doi.org/10.1016/j.econmod.2013.10.008
CHENG, Meng‐Yuh, LIN, Jer‐Yan, HSIAO, Tzy‐Yih ve LIN, Thomas W. (2010). Invested Resource, Competitive Intellectual Capital, and Corporate Performance. Journal of Intellectual Capital, 11(4), 433-450. doi:10.1108/14691931011085623
CHU, Kai Wah Samuel, CHAN, Hang Kin ve WU, Wendy W. Y. (2011). Charting Intellectual Capital Performance of the Gateway to China. Journal of Intellectual Capital, 12(2), 249-276.
EDVINSSON, Leif. (1997). Developing Intellectual Capital at Skandia. Long Range Planning, 30(3), 320-373.
FIRER, Steven ve WILLIAMS, S. Mitchell (2003). Intellectual Capital and Traditional Measures of Corporate Performance. Journal of Intellectual Capital, 4(3), 348-360.
GHOSH, Santanu ve MONDAL, Amitava. (2009). Indian Software and Pharmaceutical Sector Ic and Financial Performance. Journal of Intellectual Capital, 10(3), 369-388.
GOH, Pek Chen (2005). Intellectual Capital Performance of Commercial Banks in Malaysia. Journal of Intellectual Capital, 6(3), 385-396.
HIDAYAT, C., PUTONG, I. ve PUSPOKUSUMO, R. A. A. W. (2016). The Interrelationship between Intellectual Capital and Financial Performance: A Case Study of Indonesian Insurance Companies. Pertanika Journal of Social Sciences and Humanities, 24(S), 83-97.
JOSHI, Mahesh, CAHILL, Daryll ve SIDHU, Jasvinder. (2010). Intellectual Capital Performance in the Banking Sector: An Assessment of Australian Owned Banks. Journal of Human Resource Costing & Accounting, 14(2), 151-170.
JOSHI, Mahesh, CAHILL, Daryll, SIDHU, Jasvinder ve KANSAL, Monika. (2013). Intellectual Capital and Financial Performance: An Evaluation of the Australian Financial Sector. Journal of Intellectual Capital, 14(2), 264-285.
KAPLAN, Robert S. ve NORTON, David P. (1996). The Balanced Scorecard: Translating Strategy into Action. Boston: Harvard Business School Press.
KAYACAN, Murad ve ÖZKAN, Nasıf. (2015). Entelektüel Sermaye Ve Katılım Bankalarının Finansal Performansına Etkisi. Paper presented at the 19. Finans Sempozyumu, Corum, Turkey.
KURT, Mustafa. (2008). Entellektüel Sermayenin Temel Unsurları. In AŞıKOĞLU, Rıza, KURT, Mustafa ve ÖZCAN, Kerim (Eds.), Entelektüel Sermaye: Teori, Uygulama Ve Yeni Perspektifler (pp. 30-44). Ankara: Gazi Kitabevi.
KWEH, Qian Long, TING, Irene Wei Kiong, HANH, Le Thi My ve ZHANG, Cheng. (2019). Intellectual Capital, Governmental Presence, and Firm Performance of Publicly Listed Companies in Malaysia. International Journal of Learning and Intellectual Capital, 16(2), 193-211. doi:10.1504/ijlic.2019.098932
LU, Wen-Min, WANG, Wei-Kang ve KWEH, Qian Long. (2014). Intellectual Capital and Performance in the Chinese Life Insurance Industry. Omega, 42(1), 65-74. doi:https://doi.org/10.1016/j.omega.2013.03.002
LUSDA, I. K. Marla, WIJAYANTO, Hari ve HAKIM, Dedi Budiman. (2016). Influence of Intellectual Capital on Company Performance of Banks and Insurance Companies in Indonesian Stock Exchange 2010-2014. Research Journal of Finance and Accounting, 7(22), 158-167.
MONDAL, Amitava ve GHOSH, Santanu Kumar. (2012). Intellectual Capital and Financial Performance of Indian Banks. Journal of Intellectual Capital, 13(4), 515-530.
MUHAMMAD, Nik Maheran Nik ve ISMAIL, Md Khairu Amin. (2009). Intellectual Capital Efficiency and Firm’s Performance: Study on Malaysian Financial Sectors. International Journal of Economics and Finance, 1(2), 206-212.
NAWAZ, Tasawar ve HANIFFA, Roszaini. (2017). Determinants of Financial Performance of Islamic Banks: An Intellectual Capital Perspective. Journal of Islamic Accounting and Business Research, 8(2), 130-142. doi:10.1108/JIABR-06-2016-0071
NAZIR, Muhammad Imran, TAN, Yong ve NAZIR, Muhammad Rizwan. (2020). Intellectual Capital Performance in the Financial Sector: Evidence from China, Hong Kong, and Taiwan. International Journal of Finance & Economics, 1-21. doi:https://doi.org/10.1002/ijfe.2110
OLAREWAJU, Odunayo Magret ve MSOMI, Thabiso Sthembiso. (2021). Intellectual Capital and Financial Performance of South African Development Community’s General Insurance Companies. Heliyon, 7(4), e06712. doi:https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2021.e06712
OPPONG, Godfred Kesse, PATTANAYAK, Jamini Kanta ve IRFAN, Mohd. (2019). Impact of Intellectual Capital on Productivity of Insurance Companies in Ghana. Journal of Intellectual Capital, 20(6), 763-783. doi:10.1108/JIC-12-2018-0220
OZKAN, Nasif, CAKAN, Sinan ve KAYACAN, Murad. (2017). Intellectual Capital and Financial Performance: A Study of the Turkish Banking Sector. Borsa Istanbul Review, 17(3), 190-198. doi:https://doi.org/10.1016/j.bir.2016.03.001
PULIC, Ante. (1998). Measuring the Performance of Intellectual Potential in Knowledge Economy. Paper presented at the 2nd McMaster World Congress on Measuring and Managing Intellectual Capital by the Austrian Team for Intellectual Potential isimli kongrede sunulmuş bildiri.
PULIC, Ante (2004). Intellectual Capital – Does It Create or Destroy Value? Measuring Business Excellence, 8(1), 62-68.
ROOS, Johan, ROOS, Göran, DRAGONETTI, Nicola Carlo ve EDVINSSON, Leif. (1997). Intellectual Capital: Navigating in the New Business Landscape. In. London: MacMillan Press.
SHIU, Huei-Jen. (2006). The Application of the Value Added Intellectual Coefficient to Measure Corporate Performance: Evidence from Technological Firms. International Journal of Management, 23(2), 356-365.
SOEWARNO, Noorlailie ve TJAHJADI, Bambang. (2020). Measures That Matter: An Empirical Investigation of Intellectual Capital and Financial Performance of Banking Firms in Indonesia. Journal of Intellectual Capital, 21(6), 1085-1106. doi:10.1108/JIC-09-2019-0225
STEWARD, T. (1991). Intellectual Capital: Brainpower. Fortune.
SVEIBY, Karl Erik. (1997). The New Organizational Wealth: Managing and Measuring Knowledge-Based Assets. San Francisco, CA: Berrett-Koehler Publishers.
TING, Irene Wei Kiong ve LEAN, Hooi Hooi (2009). Intellectual Capital Performance of Financial Institutions in Malaysia. Journal of Intellectual Capital, 10(4), 588-599.
YALAMA, Abdullah. (2013). The Relationship between Intellectual Capital and Banking Performance in Turkey: Evidence from Panel Data. International Journal of Learning and Intellectual Capital, 10(1), 71-87.
YERDELEN TATOĞLU, Ferda. (2012). Panel Veri Ekonometrisi. İstanbul: Beta Yayıncılık
ZAKERY, Amir ve AFRAZEH, Abbas. (2015). Intellectual Capital Based Performance Improvement, Study in Insurance Firms. Journal of Intellectual Capital, 16(3), 619-638. doi:10.1108/JIC-06-2014-0067
ZÉGHAL, Daniel ve MAALOUL, Anis. (2010). Analysing Value Added as an Indicator of Intellectual Capital and Its Consequences on Company Performance. Journal of Intellectual Capital, 11(1), 39-60. doi:10.1108/14691931011013325

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Elif Sarışın ^* Bu kişi benim
Türkiye

Nasıf Özkan Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2022

Gönderilme Tarihi

6 Ağustos 2021

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 14 Sayı: 26

DOI

https://doi.org/10.14784/marufacd.1055217

IZ

https://izlik.org/JA92LC93AH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Sarışın, E., & Özkan, N. (2022). ENTELEKTÜEL SERMAYENİN HAYAT DIŞI SİGORTA ŞİRKETLERİNİN FİNANSAL PERFORMANSINA ETKİSİ. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 14(26), 209-228. https://doi.org/10.14784/marufacd.1055217

Cited By

Entelektüel Sermaye ve Finansal Performans: Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Araştırma

Bulletin of Economic Theory and Analysis

https://doi.org/10.25229/beta.1407187

The Effect of Intellectual Capital on the Financial Performance of Islamic and Conventional Life Insurance Companies in GCC and ASEAN

İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.25204/iktisad.1347656

ARE INTELLECTUAL CAPITAL AND ITS COMPONENTS AFFECTIVE ON FINANCIAL PERFORMANCE?

Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute

https://doi.org/10.30794/pausbed.1541674