BİREYSEL KREDİ KULLANAN FİNANSAL TÜKETİCİLERCE ÜSTLENİLECEK MASRAFLAR; BDDK DÜZENLEMESİ ÇERÇEVESİNDE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME

Fatih Ertaş; İsmail Kaban; Fatih Sobacı

doi:10.14784/jfrs.21124

BİREYSEL KREDİ KULLANAN FİNANSAL TÜKETİCİLERCE ÜSTLENİLECEK MASRAFLAR; BDDK DÜZENLEMESİ ÇERÇEVESİNDE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Tüketici ticari bir amaç gütmeksizin işlemler yapan gerçek veya tüzel kişidir. Finansal tüketici ise bireysel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla finansal kuruluşlardan hizmet alan kişidir. Finansal tüketiciler ile bankalar arasında çok farklı işlemler gerçekleştirilmektedir. Bunlar arasında kredi işlemleri ekonomik aktivitenin canlanması açısından önemli bir yer teşkil etmektedir. Kredi kullandırım sürecinde bankalar verdikleri hizmet karşılığında müşterilerden bir takım ücretler tahsil etmektedir. Müşteriler üzerinde ilave bir maliyet oluşturan bu kesintiler tüketici hakları açısından bir tartışma konusu teşkil etmektedir. Müşterilerle bankalar arasında imzalanan sözleşmelere ilişkin masraf kesintisi işlemlerini düzenlemek amacıyla BDDK tarafından 3 Ekim 2014 tarih ve 29138 sayılı resmi gazetede konu ile ilgili bir yönetmelik yayınlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, BDDK yönetmeliğinin masraflara ilişkin etkilerini ortaya koyarak bir mevzuat değerlendirmesi yapmaktır. Bu kapsamda BDDK düzenlemesi öncesi konut kredisi şeklinde kullandırılan bireysel kredilere ait veriler üzerinden karşılaştırma ve değerlendirmeler yapılmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda, BDDK tarafından Yargıtay kararlarında vurgulanan “masrafların zorunlu, makul ve belgeli olması” şartının ilgili düzenlemede dikkate alınmadığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

BDDK, Finansal Tüketici, Bireysel Kredi, Kredi Masrafı, Tüketicinin Korunması

Kaynakça

AKGÜÇ, Öztin (2006), “Kredi Taleplerinin Değerlendirilmesi (Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş 7. Bası)”, İstanbul: Arayış Basım ve Yayıncılık.
AKİPEK, Şebnem (1999), “Türk Hukuku ve Mukayeseli Hukuk Açısından Tüketici Kredisi”, Ankara: Seçkin Yayınevi.
ASLAN, İsmail Yılmaz (2010), “Tüketici Hukuku Dersleri (3. Baskı)”, Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım A.Ş.
BAKKAL, Süreyya ve AYSAN, Emel (2011), “Türk Bankacılık Sisteminde, Ekonomik Krizin Tüketici Kredilerine Etkisi (1. Baskı)”, İstanbul: Hiperlink Yayınları.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK). (2014a), “Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”, Resmi Gazete Sayısı: 29138.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK). (2014b), “Türk Bankacılık Sektörü Temel Göstergeleri – Eylül 2014”, Ankara.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK). (2014c), “Finansal Tüketicinin Korunması Eylem Planı Arka Plan Belgesi”, Ankara.
BAYKAN, R., ÖZSUNAY, E. ve HOHLOCH, G. (2004), “Tüketici Kredilerinde Yeni Gelişmeler”, İstanbul: İstanbul Ticaret Odası Yayınları Yayın No, 2004-55.

BAYKAN, Renan, (2005), “Tüketici Hukuku: Mevzuata İlişkin Yorum-Eleştiri-Öneri”, İstanbul: İstanbul Ticaret Odası Yayınları Yayın No, 2005-41.
ÇAKICI, Ömer ve CEYLAN, Mehmet (2014a), “Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu Teori - Uygulama – Mevzuat”, İstanbul: Türkiye Bankalar Birliği Yayınları Yayın No: 302.
ÇAKICI, Ömer ve CEYLAN, Mehmet (2014b), “Banka v Sigorta Muameleleri Vergisi Teori - Uygulama – Mevzuat”, İstanbul: Türkiye Bankalar Birliği Yayınları Yayın No: 301.
DİNÇ, Yusuf, AKAY, Hüseyin ve KARACAN, Sami (2013), “Banka ve Sigorta Muhasebesi”, Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No: 2745.
ERİŞ, Hayati (2013), “Bankacılık Hizmet Ürünleri”, Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No: 2953.
GÜNEY, Alptekin (2010), “Banka İşlemleri (Genişletilmiş 4. Baskı)”, İstanbul: Beta Basım Yayın Dağıtım A.Ş.
İBİCİOĞLU, Mustafa ve KARAN, Mehmet Baha (2009), “Türkiye’de Faiz Oranlarının Tüketici Kredileri Üzerindeki Etkisi”, BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, Cilt:3, Sayı:2, 11-30.
İNAĞ, Nihal (1990), “Tüketici Kredileri”, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Araştırma Planlama ve Eğitim Genel Müdürlüğü, Tartışma Tebliği No: 9011.
KAPTAN, Özgür Burak (2011), “Bireysel Kredilerin Risk ve Tüketici Davranışı Açısından Analizi”, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü (Basılmamış Doktora Tezi), Ankara.
KARA, İhan (2014), “Bireysel Bankacılık İşlemleri Alanında Tüketici Hakları Kanununa Aykırı Uygulamalar ve Çözüm Yolları”, İstanbul Barosu Dergisi Tüketici Hakları ve Rekabet Hukuku Özel Sayısı 2014, Cilt:88 Özel Sayı:1, 81-102.
Kredi Kayıt Bürosu (KKB) (2013), “2013 Faaliyet Raporu”, İstanbul.
ÖZDEN, Kürşat Özgür (2010), “Ticari Bankalarda Kredilendirme Süreci ve Kredi Riski Yönetimi”, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İzmir.
REİSOĞLU, Seza (2007), “Konut Edinme Amaçlı Konut Finansmanı Sözleşmeleri ve Uygulama Sorunları”, Bankacılar Dergisi, 61, 75-84.
REİSOĞLU, Seza (2008), “Tüketici Kredileri Hukuki Sorunlar: 4077 Sayılı Yasada Değişiklik Öngören Taslak”, Bankacılar Dergisi, 69, 50-72.
SİPAHİ, Barış (2011), “Bankacılık İşlemleri ve Muhasebesi”, İstanbul: Türkmen Kitabevi.
SOMASHEKAR, N.T. (2009), “Banking”, Daryagani, Delhi: New Age International.
ŞAKAR, Birgül (2009), “Banka Kredileri ve Yönetimi (2. Basım)”, İstanbul: Beta Basım Yayın A.Ş.
ŞAKAR, Hakan (2001), “Bankalarda Kredilendirme Teknikleri”, İstanbul: Strata Yayıncılık.
TAKAN, Mehmet ve BOYACIOĞLU, Melek Acar (2011), “ Bankacılık Teori, Uygulama ve Yöntem (4. Basım)”, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
TEKİRDAĞ, Arda (2009), “Türkiye’de Bireysel Kredi Artışı ve Risk Analizi”, Uzmanlık Yeterlilik Tezi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürlüğü, Ankara.
The World Bank (WB). (2012), “Good Practices for Financial Consumer Protection”, Washington DC.
TUĞCU, Can Tansel, ERDEM, Ekrem, ÇELİK, Faik, TORUN, Talip, TOGAY, Selahattin, KAYHAN, Selim, ALTINTAŞ, Halil, ERGEÇ, Etem Hakan ve TOPRAK, Metin (2013), “Bankalarda Kredi Yönetimi”, Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No: 2531.
Türkiye Bankalar Birliği (TBB). (2013b), “Tüketici Kredileri ve Konut Kredileri”, İstanbul.
Türkiye Bankalar Birliği (TBB). (2014), “Tüketici Kredileri ve Konut Kredileri”, İstanbul.
ZARAKOLU, A. (2003), “Bankacılar İçin Para ve Kredi Bilgisi”, Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü. Mevzuat
Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (1995, 23 Şubat), Resmi Gazete Sayısı: 22221.
sayılı Bankacılık Kanunu (2005, 1 Kasım), Resmi Gazete Sayısı: 25983.
sayılı Konut Finansmanı Sistemine İlişkin Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (2007, 6 Mart), Resmi Gazete Sayısı: 26454.
Sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) (2011, 14 Şubat), Resmi Gazete Sayısı: 27846.
Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (2012, 6 Aralık), Resmi Gazete Sayısı: 28513.
Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (2013, 28 Kasım), Resmi Gazete Sayısı: 28835.
European Economic Community (EEC) (1986), “For the Approximation of the Laws, Regulations and Administrative Provisions of the Member States Concerning Consumer Credit”, Official Journal of the European Communities, 87/ 102/EEC, 22 December 1986.
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı (GTB). (2014), “Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği”, Resmi Gazete Sayısı: 29188.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK). (2015), “2015 Yılı Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Tarifesi”, Resmi Gazete Sayısı: 29223.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM). (2013), “Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Tasarısı Genel Gerekçesi”, S. Sayısı: 490.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi (Y. 11. HD) (1997), E. 1997/1815 K. 1997/5112, 26.06.1997.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi (Y.13. HD) (2010), E. 2010/11726 K. 2011/1870, 10.02.2011.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi (Y.13. HD) (2011), E. 2011/3576 K. 2012/1183, 26.01.2012.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi (Y.13. HD) (2011), E. 2011/8196 K. 2011/10221, 27.06.2011.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi (Y.13. HD) (2012), E. 2012/1386 K. 2012/5231, 01.03.2012.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi (Y.13. HD) (2012), E. 2013/3682 K. 2013/5249, 05.03.2013.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi (Y.13. HD) (2013), E. 2013/3498 K. 2013/4473, 26.02.2013. İnternet Kaynakları
http://www.finzoom.com.tr/kredi/ihtiyac-kredisi/ihtiyac-kredisi-odeme-plani.aspx Erişim Tarihi: 14.02.2015
http://www.tuketici.gov.tr/index.snet?wapp=nasilbasvurulur_tr Erişim Tarihi: 14.02.2015
http://www.tuketiciler.org/files/dosya_masrafi_iptali_ornek_yargi_karari.doc Erişim Tarihi: 14.02.2015
https://www.findeks.com/bireysel/findeks-kredi-notu Erişim Tarihi: 20.02.2015
https://www.findeks.com/findeks-nedir Erişim Tarihi: 20.02.2015
Türkiye Bankalar Birliği (TBB). (2013a), “Temel Bankacılık Eğitimi”, Bankacılık Eğitim Sitesi, https://www. tbb-bes.org.tr/tbb/DesktopDefault.aspx?tabindex=1&tabid=18 Erişim: 04.02.2015.
http://www.kkb.com.tr/btr/hizmetler/e-rapor/%C3%BCcretlendirme.aspx Erişim Tarihi: 07.03.2015
http://www.memurlar.net/haber/389308/ Erişim Tarihi: 10.10.2015
http://www.ozcelikhukukburosu.com/haberler/81-tueketici-mahkemesi-alnan-dosya-masrafnn- tamamnn-ve-ekspertiz-uecretinin-iadesine-huekmetti.html Erişim Tarihi: 10.10.2015

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Fatih Ertaş Bu kişi benim

İsmail Kaban

Fatih Sobacı

Yayımlanma Tarihi

11 Nisan 2016

Gönderilme Tarihi

11 Nisan 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 8 Sayı: 14

DOI

https://doi.org/10.14784/jfrs.21124

IZ

https://izlik.org/JA99UD64FC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ertaş, F., Kaban, İ., & Sobacı, F. (2016). BİREYSEL KREDİ KULLANAN FİNANSAL TÜKETİCİLERCE ÜSTLENİLECEK MASRAFLAR; BDDK DÜZENLEMESİ ÇERÇEVESİNDE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 8(14), 125-146. https://doi.org/10.14784/jfrs.21124

AMA

1.Ertaş F, Kaban İ, Sobacı F. BİREYSEL KREDİ KULLANAN FİNANSAL TÜKETİCİLERCE ÜSTLENİLECEK MASRAFLAR; BDDK DÜZENLEMESİ ÇERÇEVESİNDE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME. JFRS. 2016;8(14):125-146. doi:10.14784/jfrs.21124

Chicago

Ertaş, Fatih, İsmail Kaban, ve Fatih Sobacı. 2016. “BİREYSEL KREDİ KULLANAN FİNANSAL TÜKETİCİLERCE ÜSTLENİLECEK MASRAFLAR; BDDK DÜZENLEMESİ ÇERÇEVESİNDE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME”. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi 8 (14): 125-46. https://doi.org/10.14784/jfrs.21124.

EndNote

Ertaş F, Kaban İ, Sobacı F (01 Nisan 2016) BİREYSEL KREDİ KULLANAN FİNANSAL TÜKETİCİLERCE ÜSTLENİLECEK MASRAFLAR; BDDK DÜZENLEMESİ ÇERÇEVESİNDE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi 8 14 125–146.

IEEE

[1]F. Ertaş, İ. Kaban, ve F. Sobacı, “BİREYSEL KREDİ KULLANAN FİNANSAL TÜKETİCİLERCE ÜSTLENİLECEK MASRAFLAR; BDDK DÜZENLEMESİ ÇERÇEVESİNDE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME”, JFRS, c. 8, sy 14, ss. 125–146, Nis. 2016, doi: 10.14784/jfrs.21124.

ISNAD

Ertaş, Fatih - Kaban, İsmail - Sobacı, Fatih. “BİREYSEL KREDİ KULLANAN FİNANSAL TÜKETİCİLERCE ÜSTLENİLECEK MASRAFLAR; BDDK DÜZENLEMESİ ÇERÇEVESİNDE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME”. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi 8/14 (01 Nisan 2016): 125-146. https://doi.org/10.14784/jfrs.21124.

JAMA

1.Ertaş F, Kaban İ, Sobacı F. BİREYSEL KREDİ KULLANAN FİNANSAL TÜKETİCİLERCE ÜSTLENİLECEK MASRAFLAR; BDDK DÜZENLEMESİ ÇERÇEVESİNDE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME. JFRS. 2016;8:125–146.

MLA

Ertaş, Fatih, vd. “BİREYSEL KREDİ KULLANAN FİNANSAL TÜKETİCİLERCE ÜSTLENİLECEK MASRAFLAR; BDDK DÜZENLEMESİ ÇERÇEVESİNDE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME”. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, c. 8, sy 14, Nisan 2016, ss. 125-46, doi:10.14784/jfrs.21124.

Vancouver

1.Fatih Ertaş, İsmail Kaban, Fatih Sobacı. BİREYSEL KREDİ KULLANAN FİNANSAL TÜKETİCİLERCE ÜSTLENİLECEK MASRAFLAR; BDDK DÜZENLEMESİ ÇERÇEVESİNDE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME. JFRS. 01 Nisan 2016;8(14):125-46. doi:10.14784/jfrs.21124

Cited By

THE USE OF FUZZY LOGIC AND CONTROL SYSTEMS IN THE FINAL STEP OF CONSUMER LENDING DECISIONS

International Journal of Social Inquiry

https://doi.org/10.37093/ijsi.837751

BORÇLANMAYA DAYALI KİTLE FONLAMASININ FİNANSMAN HUKUKU VE MALİ HUKUK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.21492/inuhfd.1365953