Yayılı Kirleticilerin Havzalardaki Taşınım Süreçleri:Antibiyotikler, Ağır Metaller ve Besi Maddeleri Üzerine Modelleme Yaklaşımları
Öz
Özellikle tarım ve hayvancılık kaynaklı yayılı kirleticilerin su havzalarındaki davranışlarına yönelik çalışmalar, son yıllarda önem ve hız kazanmıştır. Çoğu zaman sadece önlem amaçlı kullanılan antibiyotikler, hayvan yetiştiriciliğince en yaygın tercih edilen ilaç türlerinden bir tanesidir. Antibiyotiklerin kayda değer fraksiyonları hayvan atığında ortaya çıktığı için; tarımsal arazilere hayvan atıklarının gübre olarak uygulanmasını takiben, antibiyotikler gübreden toprağa geçerek toprak kalitesini, aynı zamanda yüzeysel akışla yüzey sularına taşınarak su kalitesini olumsuz etkileyebilmektedirler. Bu durum su temininde önemli rol oynayan havzaların planlanması ve yönetimi için modelleme çalışmalarının geliştirilmesini gerekli kılmıştır. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), mekansal verileri elde etmede sağladığı kolaylık ve çok sayıda farklı türdeki veriyi haritalandırma özelliği ile havza modelleme çalışmalarında başvurulan önemli araçlardan bir tanesi olmuştur. Besi maddelerinin taşınımı ve su kalitesi üzerine etkilerini inceleyen CBS tabanlı modelleme yaklaşımları bulunmaktadır; ancak benzer çalışmalar ağır metaller ve antibiyotikler için sınırlı sayıdadır. Bu çalışmanın amacı literatürde yer alan, başta antibiyotikler olmak üzere ağır metal ve besi maddeleri gibi önem arz eden kirleticilerin su ortamlarında ve havzalarındaki taşınımındaki modelleme yaklaşımlarını özetlemek ve değerlendirmektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Nicholson, F.A., Smith, S.R., Alloway, B.J., Carlton- Smith, C. ve Chambers, B.J. (2003). An inventory of heavy metals inputs to agricultural soils in England and Wales. Sci. Total Environ., 311, 205–219.
- Vadas, P.A., Owens, L.B. ve Sharpley, A.N. (2008). An empirical model for dissolved phosphorus in runoff from surface-applied fertilizers. Agr. Ecosyst. Environ., 127, 59–65.
- Brennan, R.B., Fenton, O., Grant, J. ve Healy, M.G. (2011). Impact of chemical amendment of dairy cattle slurry on phosphorus, suspended sediment and metal loss to runoff from a grassland soil. Sci. Total Environ., 409, 5111-5118.
- Huber, A., Bach, M. ve Frede, H.G. (1998). Modelling pesticide losses with surface runoff in Germany. Sci. Total Environ., 223, 177-91.
- Montforts, M.H.M.M. (1999). Environmental Risk Assessment for Veterinary Medicinal Products Part 1. Other than GMO-containing and Immulogical Products First Update, Report 601300, National Institute of Public Health and the Environment (RIVM), Bilthoven, Hollanda.
- Kumar, K., Gupta, S.C., Chander, Y. ve Singh A.K. (2005). Antibiotic use in agriculture and its impact on the terrestrial environment. Adv. Agron., 87, 1-53.
- Park, S.J. (2007). Hazard assessment of major veterinary antibiotics in aquatic ecosystem using microbe, macroinvertebrates and fish. Yüksek Lisans Tezi, Seoul National University, Güney Kore.
- Lenzi, M.A. ve Di Luzio, M. (1997). Surface runoff, soil erosion and water quality modeling in the Alpone catchment using AGNPS integrated with a Geographic Information System. Eur. J. Agron., 6, 1-14.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
28 Nisan 2016
Gönderilme Tarihi
10 Şubat 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2015 Cilt: 27 Sayı: 1
Cited By
Noktasal ve yayılı kirletici kaynaklarının yüzeysel su kalitesi üzerinde etkisi, Alaşehir Çayı alt havzası örneği
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.882693Iğdır İli ve İlçelerindeki Hayvansal Atıkların Çevresel Etkileri ve Yayılı Kirletici Yükü Hesabı
Black Sea Journal of Engineering and Science
https://doi.org/10.34248/bsengineering.841821