Araştırma Makalesi

Trafik Kurallarına Aykırılık Sonucunda Ortaya Çıkan Suçlarda Bilinçli Taksir Kabul Edilmesi Meselesi

Cilt: 30 Sayı: 2 31 Aralık 2024
PDF İndir

Trafik Kurallarına Aykırılık Sonucunda Ortaya Çıkan Suçlarda Bilinçli Taksir Kabul Edilmesi Meselesi

Öz

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile belirlenen trafik kuralları kişilerin can güvenliğini korumaya yönelik kurallardır. Bu kurallara aykırı hareket edilmesi sonucunda meydana gelebilecek trafik kazalarında bir kimsenin yaralanması veya ölmesi söz konusu olabilmektedir. Bu neticeler bakımından sürücünün sorumluluğunun yani ceza hukuku açısından manevi unsurunun belirlenmesi gerekli ve önemlidir. Her ne kadar kasten bir kimsenin üzerine araba sürülerek öldürülmesi ve yaralanması mümkün olsa da bu olaylarda akla gelen ilk manevi unsur taksirdir. Taksirli suçun oluşabilmesi için belirli unsurların bir arada meydana gelmesi aranmaktadır. Bunlardan esaslı olanlar kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması ve neticenin öngörülebilir olmasıdır. Dikkat ve özen yükümlülüğü, korunan hukuki değerin zarar görmesini engellemeye yönelik toplumsal ortak tecrübelerden veya yazılı hukuk kurallarından oluşan kurallar bütünüdür. Yazılı bir hukuk kuralının ihlali aynı zamanda dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlali anlamına da gelmektedir. Neticenin öngörülebilir bir netice olması ise taksiri kaza ve tesadüften ayıran faille benzer özellikleri olan kişiler tarafından neticenin tahmin edilebilir olması anlamına gelir. Bu iki unsurun varlığı taksirin varlığını gösterir. Ancak öngörülebilir neticenin fail tarafından öngörülüp öngörülmediği ayrıca önemlidir. Çünkü bilinçli taksirin oluşması için her ne kadar netice fail tarafından istenmese de fail tarafından somut olayda öngörülmüş olmasını gerektirir. Hukuk düzeni tarafından düzenlenmiş ve muhatabı olan kişi tarafından bilinen yazılı bir hukuk kuralının varlığı ortaya çıkan neticenin öngörülebilir bir netice olduğunu göstermektedir. Bu noktada öngörülebilir bu netice bilinçli taksirin kabulü için yeterli midir sorusu ortaya çıkmaktadır. Yargıtay kararları ile daha da tartışmalı hale gelen bu soruya çalışma ile cevap verilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akbulut B, ‘Deprem Nedeniyle Meydana Gelen Ölüm ve Yaralanmalara Ait Ceza Hukuku Sorunlarına İlişkin Bazı Tespitler’ (2023) 31(2) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 569-628.
  2. Akbulut B, Türk Ceza Hukuku Temel Bilgiler (2. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2020).
  3. Apaydın C, Ceza Hukukunda Doğrudan Kast, Olası Kast, Basit Taksir ve Bilinçli Taksir Kavramları (2. Baskı, Seçkin Yayınları 2021).
  4. Apaydın C, ‘Taksirli Suçlarda Kusurun Belirlenmesi ve Güven İlkesi’ (2016) 11(124) Terazi Hukuk Dergisi 76- 89.
  5. Artuk ME ve diğerleri, Ceza Hukuku Genel Hükümler (7. Baskı, Adalet Yayınevi 2013).
  6. Birtek F, ‘Tıbbi Uygulama Hataları Bakımından Taksir-Bilinçli Taksir Ayrımı’ (2015) 10(1) ERÜHFHD 63-106.
  7. Çiftçioğlu CT, ‘Türk Ceza Kanunu’nda Taksir’ (2013) (3) Ankara Barosu Dergisi 315-338.
  8. Demirbaş T, Ceza Hukuku Genel Hükümler (18. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2023).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ceza Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

15 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

9 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 30 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çelik Başbozkurt, Ö. (2024). Trafik Kurallarına Aykırılık Sonucunda Ortaya Çıkan Suçlarda Bilinçli Taksir Kabul Edilmesi Meselesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 30(2), 684-725. https://doi.org/10.33433/maruhad.1533580
AMA
1.Çelik Başbozkurt Ö. Trafik Kurallarına Aykırılık Sonucunda Ortaya Çıkan Suçlarda Bilinçli Taksir Kabul Edilmesi Meselesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2024;30(2):684-725. doi:10.33433/maruhad.1533580
Chicago
Çelik Başbozkurt, Özlem. 2024. “Trafik Kurallarına Aykırılık Sonucunda Ortaya Çıkan Suçlarda Bilinçli Taksir Kabul Edilmesi Meselesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 30 (2): 684-725. https://doi.org/10.33433/maruhad.1533580.
EndNote
Çelik Başbozkurt Ö (01 Aralık 2024) Trafik Kurallarına Aykırılık Sonucunda Ortaya Çıkan Suçlarda Bilinçli Taksir Kabul Edilmesi Meselesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 30 2 684–725.
IEEE
[1]Ö. Çelik Başbozkurt, “Trafik Kurallarına Aykırılık Sonucunda Ortaya Çıkan Suçlarda Bilinçli Taksir Kabul Edilmesi Meselesi”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c. 30, sy 2, ss. 684–725, Ara. 2024, doi: 10.33433/maruhad.1533580.
ISNAD
Çelik Başbozkurt, Özlem. “Trafik Kurallarına Aykırılık Sonucunda Ortaya Çıkan Suçlarda Bilinçli Taksir Kabul Edilmesi Meselesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 30/2 (01 Aralık 2024): 684-725. https://doi.org/10.33433/maruhad.1533580.
JAMA
1.Çelik Başbozkurt Ö. Trafik Kurallarına Aykırılık Sonucunda Ortaya Çıkan Suçlarda Bilinçli Taksir Kabul Edilmesi Meselesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2024;30:684–725.
MLA
Çelik Başbozkurt, Özlem. “Trafik Kurallarına Aykırılık Sonucunda Ortaya Çıkan Suçlarda Bilinçli Taksir Kabul Edilmesi Meselesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c. 30, sy 2, Aralık 2024, ss. 684-25, doi:10.33433/maruhad.1533580.
Vancouver
1.Özlem Çelik Başbozkurt. Trafik Kurallarına Aykırılık Sonucunda Ortaya Çıkan Suçlarda Bilinçli Taksir Kabul Edilmesi Meselesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 01 Aralık 2024;30(2):684-725. doi:10.33433/maruhad.1533580