An Assessment of the Amendment Introduced by Law No. 7550 to the Conflict of Laws Rules Applicable to Employment Contracts

Öz

The law applicable to employment contracts containing a foreign element is specifically regulated under Article 27 of the Act No. 5718 on Private International Law and Civil Procedure (PIL Act). This provision, which allows the parties to choose the applicable law, determines the law to be applied according to objective connecting rules in cases where no choice of law has been made. The Constitutional Court annulled Article 27/1 of the PIL Act on the grounds that, in cases where the parties had chosen the applicable law, the impossibility of applying the closely connected law and limiting the minimum protection only to the law of the habitual workplace violated the State’s positive obligation to protect employees. Following the annulment, the legislator amended Articles 27/1 and 27/4 of the PIL Act with Act No. 7550. However, these amendments remain insufficient to ensure adequate protection for employees, as the mandatory provisions of the closely connected law are not established as a minimum level of protection, and because, with respect to employees taken abroad to work, the overriding mandatory rules of a third State that should be applied at the judge’s discretion pursuant to Article 31 of the PIL Act were instead regulated as rules to be applied mandatorily.

Anahtar Kelimeler

• Employment Contract
• Foreign Element
• Applicable Law
• Overriding Mandatory Rules
• Closely Connected Law

İş Sözleşmelerinde Uygulanacak Kanunlar İhtilafı Kurallarında 7550 Sayılı Kanunla Yapılan Değişikliğin Değerlendirilmesi

Öz

Yabancılık unsuru barındıran iş sözleşmelerine uygulanacak hukuk 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 27. maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Tarafların hukuk seçimine imkân tanıyan bu düzenleme, hukuk seçiminin yapılmadığı durumlarda ise objektif bağlama kurallarına göre uygulanacak hukuku belirlemektedir. Anayasa Mahkemesi, taraflarca hukuk seçimi yapılması durumunda sıkı ilişkili hukukun uygulanmasına olanak bulunmaması ve asgari koruma olarak yalnızca mutad işyeri hukukunun esas alınmasını gözeterek devletin çalışanları korumasına ilişkin pozitif yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle MÖHUK m. 27/1’i iptal etmiştir. İptal üzerine kanun koyucu 7550 sayılı Kanun ile MÖHUK m. 27/1 ve 27/4 hükümlerinde değişiklik yapmışsa da gerek sıkı ilişkili hukukun emredici hükümlerinin asgari koruma düzeyi olarak esas alınmamış olması, gerekse çalıştırılmak üzere yurtdışına götürülen işçiler bakımından MÖHUK m. 31 hükmü gereği hakimin takdirine bağlı olarak uygulanması gereken “üçüncü devletin doğrudan uygulanan kurallarını” zorunlu olarak uygulanacak şekilde düzenlemiş olması nedeniyle işçilere gereken korumayı sağlamakta yetersiz kalmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İş Sözleşmesi
• Yabancılık Unsuru
• Uygulanacak Hukuk
• Doğrudan Uygulanan Kurallar
• Sıkı İlişkili Hukuk

Kaynakça

1. Akdeniz AL, ‘Yurt Dışına Götürülen İşçilerin İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk Konusuna İnterdisipliner Bir Yaklaşım’ (2024) 73(2) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 925-977.
2. Akyiğit E, ‘Türk İşverenlerin Yabancı Ülkelerdeki İşlerinde Türk İşçisi Çalıştırmalarının İş Hukuku ve MÖHUK Açısından Değerlendirilmesi’ iç Yurt Dışı Hizmet Sözleşmelerinde Milletlerarası Özel Hukuk Uygulaması İş Hukuku Sorunları Elli İkinci Çözüm Arama Konferansı (İntes Yayınları 2017) 88-103.
3. Altıntaş V, ‘Yabancılık Unsuru Taşıyan İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukukun Genel İşlem Koşulları Bağlamında Değerlendirilmesi’ (2023) (50) Sicil İş Hukuku Dergisi 175-206.
4. Avşar M, ‘2023 Tarihli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı Işığında Yurt Dışı Hizmet Akdine Uygulanacak Hukuk’ (2024) 9(2) İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 599-630.
5. Aygül M ve Erdoğan C, ‘Türkiye İş Kurumu Tarafından Hazırlanan Yurt Dışı Hizmet Akitlerindeki Hukuk Seçimine Dair Kayıtların Geçerliliği’ (2022) 7(2022/2) Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi: Prof. Dr. M. Fatih UŞAN'a Dekanlıkta 10. Yıl Anısına Teşekkür Armağanı 753-788.
6. Baycık G, ‘Çalıştırılmak Üzere Yurt Dışına Götürülen Türk İşçilerin Açtıkları Davalarda Uygulanacak Hukuk’ iç Yurt Dışı Hizmet Sözleşmelerinde Milletlerarası Özel Hukuk Uygulaması İş Hukuku Sorunları Elli İkinci Çözüm Arama Konferansı (İntes Yayınları 2017) 104-122.
7. Baycık G, ‘Yurt Dışı Hizmet Akdine İlişkin İstinaf ve Yargıtay Kararları Arasındaki Farklılık’ (2023) 14(2) Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 55-69.
8. Doğan Yenisey K, İş Hukukunun Emredici Yapısı (Beta 2014).

9. Ekmekçi Ö ve Yiğit E, Bireysel İş Hukuku (6. Baskı, On İki Levha 2024).
10. Calster GV, European Private International Law (3rd edn, Hart Publishing 2021).
11. Calvo Caravaca AL ve Carrascosa Gonzales J, ‘International Contracts: The Rome I Regulation’ in Alfonso-Luis Calvo Caravaca and Javier Carrascosa Gonzales (eds) European Private International Law (2nd Edition, Rapid Centro 2024) 319-356.
12. Çankaya Y, ‘Yabancı Unsurlu İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk’ (2017) 14(55) Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi 1243-1292.
13. Çelik N, Caniklioğlu N, Canbolat T ve Özkaraca E, İş Hukuku Dersleri (36. Bası, Beta 2023).
14. Çelikel A ve Erdem BB, Milletlerarası Özel Hukuk (18. Bası, Beta 2024).
15. Deinert O, International Labour Law under the Rome Conventions (Nomos 2017).
16. Erdoğan E, iç Yurt Dışı Hizmet Sözleşmelerinde Milletlerarası Özel Hukuk Uygulaması İş Hukuku Sorunları Elli İkinci Çözüm Arama Konferansı (İntes Yayınları 2017) 124-135.
17. Erdoğan E ve Erdoğan C, ‘Türkiye’den Yurt Dışına Götürülen İşçiler Hakkındaki Yargıtay Kararının Değerlendirilmesi’ (2016) 13(50) Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi 955-988.
18. Erkan M, ‘MÖHUK Madde 31 Bağlamında Türk Hukukunda Doğrudan Uygulanan Kurallara Bakış’ (2011) 15(2) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 81-121.
19. Guinchard E, ‘Rome I in Practice: A Presentation’ in Sibel Özel and Mustafa Erkan (edr) Milletlerarası Özel Hukukta Sözleşmesel Meseleler (On İki Levha 2018) 155-162.
20. Gürsel İ, ‘Milletlerarası Özel Hukukta İş Sözleşmelerinden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara Uygulanacak Hukuk – Yargıtay Karar İncelemesi’ (2021) (46) Sicil İş Hukuk Dergisi 155-187.
21. Gürzumar A, ‘Türk Devletler Özel Hukuku Açısından Boşanma Davalarında Kamu Düzeninin Etkileri’ (2011) 14(1-2) Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 21-54.
22. Kuipers JJ, EU Law and Private International Law: The Interrelationship in Contractual Obligations (Martinus Nijhoff Publishers 2012).
23. Kutlu Mutluer M, ‘Türk Hukukunda Yabancılık Unsuru Taşıyan İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk ve Anayasa Mahkemesi İptal Kararına İlişkin Değerlendirmeler (05.11.2024 Tarihli 2023/158 Esas sayılı Kararı)’ (2025) 3(86) Çalışma ve Toplum 1231-1274.
24. Nomer E, Devletler Hususi Hukuku (23. Baskı, Beta, 2021).
25. Özdemir Kocasakal H, ‘Sözleşmelere Uygulanacak Hukukun MÖHUK m. 24 Çerçevesinde Tespiti ve Üçüncü Devletin Doğrudan Uygulanan Kuralları’ (2010) 30(1-2) Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 27-88.
26. Özdemir Kocasakal H, Doğrudan Uygulanan Kurallar ve Sözleşmeler Üzerindeki Etkileri (Galatasaray Üniversitesi Yayınları 2001).
27. Özel S, ‘MÖHUK m. 27/I Hükmünün Anayasa Mahkemesi Tarafından İptal Edilmesi Anayasa Mahkemesi Kararının İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk Açısından Değerlendirilmesi’ (2025) 99(2) İstanbul Barosu Dergisi 108-124. Özel S, ‘Yurt Dışı Hizmet Akitlerinde Uygulanacak Hukuk’ (2023) 43(1) Public and Private International Law Bulletin 371-408.
28. Özel S, “İş Sözleşmeleri ve Yurtdışındaki İşçiler”, (Cumhuriyet Gazetesi, İstanbul, 03.06.2025) Erişim Tarihi 30 Ağustos 2025.
29. Özel S, Erkan M, Pürselim HS ve Karaca HA, Milletlerarası Özel Hukuk (2. Baskı, On İki Levha 2023).
30. Özel S ve Öztürk Kayıklık A, ‘Zayıf Tarafın Korunması İlkesi Işığında Anayasa Mahkemesi’nin 05.11.2024 T. ve 2023/158 E., 2024/187 K. Sayılı İptal Kararına İlişkin Bir İnceleme’ (2025) 31(1) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 317-347.
31. Senyen Kaplan ET, ‘Yabancılık Unsuru Taşıyan İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk’ iç Yurt Dışı Hizmet Sözleşmelerinde Milletlerarası Özel Hukuk Uygulaması İş Hukuku Sorunları Elli İkinci Çözüm Arama Konferansı (İntes Yayınları 2017) 68-87.
32. Serbest F, ‘Yüksek Mahkeme Kararlarına Göre Yabancılık Unsuru İçeren Bireysel İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk’ (2023) (4) ÇÜHAD 135-160.
33. Sümer HH, İş Hukuku (27. Baskı, Seçkin 2024).
34. Süzek S ve Başterzi S, İş Hukuku (24. Bası, Beta 2024).
35. Şahin BÇ, Bireysel İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk, (On İki Levha 2021).
36. Şanlı C, Esen E ve Ataman-Figanmeşe İ, Milletlerarası Özel Hukuk (10. Bası, Beta 2023).
37. Tarman ZD, ‘Avrupa Birliği Kanunlar İhtilafı Kuralları’ iç Ceyda Sural ve Uğur Tütüncübaşı (edr), Avrupa Birliği Devletler Özel Hukuku (Adalet 2016) 371-427.
38. Tarman ZD, ‘Yabancılık Unsuru Taşıyan İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk’ (2010) 59(3) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 521-550.
39. Tekinalp G, Milletlerarası Özel Hukuk (13. Baskı, Vedat 2020).
40. Uçar A, ‘Anayasa Mahkemesi’nin İptal Kararı Sonrasında Yurt Dışı İş Sözleşmelerinde Uygulanacak Hukuk Seçimine İlişkin Hükümlerin İş Hukuku Perspektifinden Değerlendirilmesi’ (2025) 29(3) HBV-HFD 1091-1148.
41. Vural Çelenk B, ‘Üçüncü Ülkenin Doğrudan Uygulanan Kurallarının Haksız Fiiller Alanında Uygulanmasının MÖHUK Madde 31 ile Değerlendirilmesi’ iç Zeynep Derya Tarman (ed) Genç Milletlerarası Özel Hukukçular Konferansı (On İki Levha 2018) 205-243.
42. Vural Çelenk B, ‘Yabancı Unsurlu İş Sözleşmelerinde For Devletinin Doğrudan Uygulanan Kurallarının Tespiti ve Uygulanması’ (2017) 2(3) Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi 277-296.
43. Yıldız GB, ‘MÖHUK 27/1 Hükmünün Anayasa Mahkemesi Tarafından İptali ve 7550 Sayılı Kanun ile Getirilen Yeni Düzenleme Kapsamında Yabancılık Unsuru Taşıyan İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk’ (2025) 3(86) Çalışma ve Toplum 991-1020.
44. Yıldız Üstün E, ‘Yargı Kararları Işığında Yabancı Unsurlu İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk’ (2025) 13(1) Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 62-79.
45. Yöney C, Yabancı Hukukun Uygulanması (On İki Levha 2018).
46. Zanobetti A, ‘Employment Contracts and the Rome Convention: The Koelzsch Ruling of the European Court of Justice’ (2011) 3(2) Cuadernos de Derecho Transnacional 338-358.